Για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια, Ουάσιγκτον και Τόκιο φέρεται να συνεργάστηκαν σε μεγάλη κλίμακα στις αγορές συναλλάγματος
Μια αθόρυβη αλλά ιδιαίτερα κρίσιμη αναταραχή στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος αποκάλυψε, σύμφωνα με τραπεζικούς αναλυτές, τον αδύναμο κρίκο του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος: το αμερικανικό χρέος.
Η αιφνίδια στήριξη του ιαπωνικού γιεν από τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία, μέσω μαζικών αγορών του ιαπωνικού νομίσματος, φαίνεται πως είχε έναν ευρύτερο στόχο: να αποτραπεί μια ανεξέλεγκτη άνοδος του κόστους εξυπηρέτησης του αμερικανικού δημοσίου χρέους.
Για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια, Ουάσιγκτον και Τόκιο φέρεται να συνεργάστηκαν σε μεγάλη κλίμακα στις αγορές συναλλάγματος, χρησιμοποιώντας ακόμη και το ευρώ ως εργαλείο για τη στήριξη του γιεν.
Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: το ευρώ υποχώρησε σημαντικά έναντι του ιαπωνικού νομίσματος, χάνοντας περίπου 4% μέσα σε λίγες ημέρες έναντι του γεν.
Όμως πίσω από αυτή την κίνηση δεν βρίσκεται απλώς μια μάχη ισοτιμιών.
Βρίσκεται η αυξανόμενη πίεση πάνω στο μεγαλύτερο χρέος του πλανήτη.
Για δεκαετίες, οι διεθνείς επενδυτές εκμεταλλεύονταν μία από τις πιο δημοφιλείς στρατηγικές στις αγορές: το λεγόμενο Carry Trade.
Το μοντέλο ήταν απλό: Δανείζονταν γιεν με σχεδόν μηδενικό επιτόκιο από την Ιαπωνία, μετέτρεπαν τα κεφάλαια σε δολάρια και αγόραζαν αμερικανικά κρατικά ομόλογα, αποκομίζοντας κέρδη από τη διαφορά επιτοκίων.
Η στρατηγική αυτή είχε τεράστια επιτυχία.
Όσο περισσότεροι επενδυτές συμμετείχαν, τόσο μεγαλύτερη ήταν η πίεση στο γιεν, καθώς η Ιαπωνία ανεχόταν —και σε μεγάλο βαθμό ευνοούσε— την πώληση του νομίσματός της.
Το σκηνικό όμως άρχισε να αλλάζει.
Η εκτίναξη των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου διεθνώς ανάγκασε την Ιαπωνία να αυξήσει δραματικά τις εισαγωγές ενέργειας.
Οι ιαπωνικές επιχειρήσεις χρειάζονταν περισσότερα δολάρια για να αγοράσουν πρώτες ύλες, με αποτέλεσμα να πουλούν γιεν.
Έτσι, η χώρα που επί δεκαετίες είχε εμπορικά πλεονάσματα βρέθηκε αντιμέτωπη με εμπορικό έλλειμμα, αφαιρώντας ένα από τα σημαντικότερα στηρίγματα του ιαπωνικού νομίσματος.
Για να σταματήσει μια πιθανή ανεξέλεγκτη πτώση του γιεν, η Τράπεζα της Ιαπωνίας άρχισε να ρευστοποιεί αμερικανικά ομόλογα και να αγοράζει το δικό της νόμισμα.
Παράλληλα, αύξησε τα επιτόκια, εγκαταλείποντας σταδιακά την εποχή του μηδενικού κόστους χρήματος.
Η κίνηση αυτή προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Οι επενδυτές που είχαν χρηματοδοτήσει θέσεις μέσω δανεισμού σε γιεν άρχισαν να πωλούν αμερικανικά ομόλογα για να επιστρέψουν τα δάνεια στην Ιαπωνία.
Και τότε εμφανίστηκε το πραγματικό πρόβλημα:
Η Ιαπωνία είναι ο μεγαλύτερος ξένος κάτοχος αμερικανικού χρέους στον κόσμο, με περίπου 1,14 τρισ. δολάρια σε κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ.
Μια μαζική εκποίηση αμερικανικών τίτλων θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις αποδόσεις των ομολόγων, αυξάνοντας δραματικά το κόστος δανεισμού της Ουάσιγκτον.
Το αμερικανικό δημόσιο χρέος αγγίζει πλέον τα 40 τρισ. δολάρια και κάθε μικρή αύξηση των επιτοκίων μεταφράζεται σε τεράστια επιβάρυνση για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.
Η κρίση χρέους των ΗΠΑ δεν είναι πλέον θεωρία
Τα αμερικανικά ομόλογα αποτελούν εδώ και δεκαετίες το θεμέλιο της παγκόσμιας οικονομικής κυριαρχίας των ΗΠΑ.
Μέσω του δολαρίου και της αγοράς κρατικού χρέους, η Ουάσιγκτον χρηματοδοτεί τεράστιες στρατιωτικές δαπάνες, κοινωνικά προγράμματα και διατηρεί τον ρόλο του δολαρίου ως βασικού αποθεματικού νομίσματος.
Αυτό το σύστημα όμως δημιουργεί και μια επικίνδυνη εξάρτηση.
Η Federal Reserve χρειάζεται διαρκώς να εκδίδει νέα ομόλογα για την αναχρηματοδότηση παλαιών χρεών και ταυτόχρονα να αποτρέπει μαζικές πωλήσεις από μεγάλους κατόχους όπως η Κίνα και η Ιαπωνία.
Το κόστος τόκων του αμερικανικού χρέους έχει ήδη ξεπεράσει, σύμφωνα με εκτιμήσεις, το 1 τρισ. δολάρια ετησίως — ποσό μεγαλύτερο από τις ετήσιες αμυντικές δαπάνες των ΗΠΑ.
Οι εκτιμήσεις του Congressional Budget Office (CBO) προειδοποιούν ότι ένα κρίσιμο σημείο μπορεί να εμφανιστεί μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Εάν η οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ υπολείπεται του ρυθμού αύξησης των τόκων, τότε το χρέος θα αρχίσει μαθηματικά να αυξάνεται ταχύτερα από την ικανότητα της οικονομίας να το υποστηρίζει.
Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να οδηγήσει —σύμφωνα με τη συγκεκριμένη ανάλυση— είτε σε αδυναμία πληρωμών είτε σε ακραία νομισματική χαλάρωση με κίνδυνο πληθωριστικής έκρηξης.
Για όσο διάστημα το πετρέλαιο, ο χρυσός και το παγκόσμιο εμπόριο παραμένουν συνδεδεμένα με το δολάριο, τα αμερικανικά ομόλογα διατηρούν τεχνητή ζήτηση.
Όμως η δημιουργία εναλλακτικών χρηματοπιστωτικών συστημάτων, η ενίσχυση των BRICS, η χρήση ψηφιακών νομισμάτων κεντρικών τραπεζών ή μια συντονισμένη απομάκρυνση μεγάλων παικτών όπως η Κίνα, η Σαουδική Αραβία και η Ιαπωνία από τα αμερικανικά ομόλογα θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά τις ισορροπίες.
Τότε η προσφορά αμερικανικού χρέους θα μπορούσε να ξεπεράσει τη ζήτηση, προκαλώντας μια βίαιη προσαρμογή στην αμερικανική οικονομία.
Η κρίση χρέους των ΗΠΑ δεν θα έρθει απαραίτητα μέσα σε μία ημέρα.
Θα μπορούσε να εξελιχθεί ως μια αργή διαδικασία απώλειας οικονομικής ισχύος, κατά την οποία η Ουάσιγκτον θα προσπαθεί να διατηρήσει το σημερινό σύστημα με κάθε διαθέσιμο μέσο.
Στο τέλος, το ερώτημα που τίθεται στις αγορές είναι ένα:
Μπορεί το αμερικανικό χρέος να συνεχίσει να αυξάνεται χωρίς όρια ή το σύστημα πλησιάζει στο σημείο όπου η εμπιστοσύνη θα αρχίσει να καταρρέει;
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα ίσως καθορίσει όχι μόνο την πορεία του δολαρίου, αλλά και ολόκληρης της παγκόσμιας οικονομικής τάξης.
www.bankingnews.gr
Η αιφνίδια στήριξη του ιαπωνικού γιεν από τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία, μέσω μαζικών αγορών του ιαπωνικού νομίσματος, φαίνεται πως είχε έναν ευρύτερο στόχο: να αποτραπεί μια ανεξέλεγκτη άνοδος του κόστους εξυπηρέτησης του αμερικανικού δημοσίου χρέους.
Για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια, Ουάσιγκτον και Τόκιο φέρεται να συνεργάστηκαν σε μεγάλη κλίμακα στις αγορές συναλλάγματος, χρησιμοποιώντας ακόμη και το ευρώ ως εργαλείο για τη στήριξη του γιεν.
Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: το ευρώ υποχώρησε σημαντικά έναντι του ιαπωνικού νομίσματος, χάνοντας περίπου 4% μέσα σε λίγες ημέρες έναντι του γεν.
Όμως πίσω από αυτή την κίνηση δεν βρίσκεται απλώς μια μάχη ισοτιμιών.
Βρίσκεται η αυξανόμενη πίεση πάνω στο μεγαλύτερο χρέος του πλανήτη.
Για δεκαετίες, οι διεθνείς επενδυτές εκμεταλλεύονταν μία από τις πιο δημοφιλείς στρατηγικές στις αγορές: το λεγόμενο Carry Trade.
Το μοντέλο ήταν απλό: Δανείζονταν γιεν με σχεδόν μηδενικό επιτόκιο από την Ιαπωνία, μετέτρεπαν τα κεφάλαια σε δολάρια και αγόραζαν αμερικανικά κρατικά ομόλογα, αποκομίζοντας κέρδη από τη διαφορά επιτοκίων.
Η στρατηγική αυτή είχε τεράστια επιτυχία.
Όσο περισσότεροι επενδυτές συμμετείχαν, τόσο μεγαλύτερη ήταν η πίεση στο γιεν, καθώς η Ιαπωνία ανεχόταν —και σε μεγάλο βαθμό ευνοούσε— την πώληση του νομίσματός της.
Το σκηνικό όμως άρχισε να αλλάζει.
Η εκτίναξη των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου διεθνώς ανάγκασε την Ιαπωνία να αυξήσει δραματικά τις εισαγωγές ενέργειας.
Οι ιαπωνικές επιχειρήσεις χρειάζονταν περισσότερα δολάρια για να αγοράσουν πρώτες ύλες, με αποτέλεσμα να πουλούν γιεν.
Έτσι, η χώρα που επί δεκαετίες είχε εμπορικά πλεονάσματα βρέθηκε αντιμέτωπη με εμπορικό έλλειμμα, αφαιρώντας ένα από τα σημαντικότερα στηρίγματα του ιαπωνικού νομίσματος.
Για να σταματήσει μια πιθανή ανεξέλεγκτη πτώση του γιεν, η Τράπεζα της Ιαπωνίας άρχισε να ρευστοποιεί αμερικανικά ομόλογα και να αγοράζει το δικό της νόμισμα.
Παράλληλα, αύξησε τα επιτόκια, εγκαταλείποντας σταδιακά την εποχή του μηδενικού κόστους χρήματος.
Η κίνηση αυτή προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Οι επενδυτές που είχαν χρηματοδοτήσει θέσεις μέσω δανεισμού σε γιεν άρχισαν να πωλούν αμερικανικά ομόλογα για να επιστρέψουν τα δάνεια στην Ιαπωνία.
Και τότε εμφανίστηκε το πραγματικό πρόβλημα:
Η Ιαπωνία είναι ο μεγαλύτερος ξένος κάτοχος αμερικανικού χρέους στον κόσμο, με περίπου 1,14 τρισ. δολάρια σε κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ.
Μια μαζική εκποίηση αμερικανικών τίτλων θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις αποδόσεις των ομολόγων, αυξάνοντας δραματικά το κόστος δανεισμού της Ουάσιγκτον.
Το αμερικανικό δημόσιο χρέος αγγίζει πλέον τα 40 τρισ. δολάρια και κάθε μικρή αύξηση των επιτοκίων μεταφράζεται σε τεράστια επιβάρυνση για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.
Η κρίση χρέους των ΗΠΑ δεν είναι πλέον θεωρία
Τα αμερικανικά ομόλογα αποτελούν εδώ και δεκαετίες το θεμέλιο της παγκόσμιας οικονομικής κυριαρχίας των ΗΠΑ.
Μέσω του δολαρίου και της αγοράς κρατικού χρέους, η Ουάσιγκτον χρηματοδοτεί τεράστιες στρατιωτικές δαπάνες, κοινωνικά προγράμματα και διατηρεί τον ρόλο του δολαρίου ως βασικού αποθεματικού νομίσματος.
Αυτό το σύστημα όμως δημιουργεί και μια επικίνδυνη εξάρτηση.
Η Federal Reserve χρειάζεται διαρκώς να εκδίδει νέα ομόλογα για την αναχρηματοδότηση παλαιών χρεών και ταυτόχρονα να αποτρέπει μαζικές πωλήσεις από μεγάλους κατόχους όπως η Κίνα και η Ιαπωνία.
Το κόστος τόκων του αμερικανικού χρέους έχει ήδη ξεπεράσει, σύμφωνα με εκτιμήσεις, το 1 τρισ. δολάρια ετησίως — ποσό μεγαλύτερο από τις ετήσιες αμυντικές δαπάνες των ΗΠΑ.
Οι εκτιμήσεις του Congressional Budget Office (CBO) προειδοποιούν ότι ένα κρίσιμο σημείο μπορεί να εμφανιστεί μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Εάν η οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ υπολείπεται του ρυθμού αύξησης των τόκων, τότε το χρέος θα αρχίσει μαθηματικά να αυξάνεται ταχύτερα από την ικανότητα της οικονομίας να το υποστηρίζει.
Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να οδηγήσει —σύμφωνα με τη συγκεκριμένη ανάλυση— είτε σε αδυναμία πληρωμών είτε σε ακραία νομισματική χαλάρωση με κίνδυνο πληθωριστικής έκρηξης.
Για όσο διάστημα το πετρέλαιο, ο χρυσός και το παγκόσμιο εμπόριο παραμένουν συνδεδεμένα με το δολάριο, τα αμερικανικά ομόλογα διατηρούν τεχνητή ζήτηση.
Όμως η δημιουργία εναλλακτικών χρηματοπιστωτικών συστημάτων, η ενίσχυση των BRICS, η χρήση ψηφιακών νομισμάτων κεντρικών τραπεζών ή μια συντονισμένη απομάκρυνση μεγάλων παικτών όπως η Κίνα, η Σαουδική Αραβία και η Ιαπωνία από τα αμερικανικά ομόλογα θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά τις ισορροπίες.
Τότε η προσφορά αμερικανικού χρέους θα μπορούσε να ξεπεράσει τη ζήτηση, προκαλώντας μια βίαιη προσαρμογή στην αμερικανική οικονομία.
Η κρίση χρέους των ΗΠΑ δεν θα έρθει απαραίτητα μέσα σε μία ημέρα.
Θα μπορούσε να εξελιχθεί ως μια αργή διαδικασία απώλειας οικονομικής ισχύος, κατά την οποία η Ουάσιγκτον θα προσπαθεί να διατηρήσει το σημερινό σύστημα με κάθε διαθέσιμο μέσο.
Στο τέλος, το ερώτημα που τίθεται στις αγορές είναι ένα:
Μπορεί το αμερικανικό χρέος να συνεχίσει να αυξάνεται χωρίς όρια ή το σύστημα πλησιάζει στο σημείο όπου η εμπιστοσύνη θα αρχίσει να καταρρέει;
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα ίσως καθορίσει όχι μόνο την πορεία του δολαρίου, αλλά και ολόκληρης της παγκόσμιας οικονομικής τάξης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών