Η Israel Aerospace Industries (IAI) βρίσκεται σε επαφές με χώρες της Ευρώπης και του Περσικού Κόλπου για πιθανές πωλήσεις αμυντικών συστημάτων, την ώρα που στο Ισραήλ εντείνονται οι συζητήσεις για την επάρκεια των αποθεμάτων αναχαιτιστικών πυραύλων και την ανάγκη αύξησης της παραγωγής.
Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της IAI, Boaz Levy, δήλωσε ότι η ισραηλινή αμυντική βιομηχανία έχει δεχθεί αιτήματα από διάφορες χώρες που ενδιαφέρονται να ενημερωθούν για τις δυνατότητες και τα συστήματά της.
Οι επαφές αφορούν, μεταξύ άλλων, κράτη της Ευρώπης και του Κόλπου, χωρίς ο ίδιος να τα κατονομάσει.
Οι δηλώσεις έγιναν στο περιθώριο του συνεδρίου MEAD στην Ουάσινγκτον.
Το MEAD αποτελεί κλειστό forum διαλόγου για τις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με τη Μέση Ανατολή και συγκεντρώνει κάθε Σεπτέμβριο περισσότερους από 200 πολιτικούς, επιχειρηματικούς, διπλωματικούς και αμυντικούς παράγοντες. Οι περισσότερες συζητήσεις πραγματοποιούνται υπό τον κανόνα Chatham House.
Οι εξοπλιστικές συμφωνίες ως δίαυλος εξομάλυνσης
Σύμφωνα με τον Boaz Levy, οι συζητήσεις με τις χώρες της περιοχής επικεντρώνονται προς το παρόν κυρίως στην πώληση αμυντικών συστημάτων και όχι στη δημιουργία επίσημων στρατιωτικών συμμαχιών.
Ωστόσο, εκτίμησε ότι τέτοιου είδους συμφωνίες μπορούν μελλοντικά να αποκτήσουν ευρύτερο στρατηγικό χαρακτήρα.
Όπως ανέφερε, η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας μπορεί να λειτουργήσει ως «κινητήριος δύναμη» για την περαιτέρω εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ με χώρες της περιοχής.
Η αναφορά στις χώρες του Περσικού Κόλπου δεν συνοδεύθηκε από συγκεκριμένα ονόματα και, ως εκ τούτου, δεν προκύπτει από τις δημόσιες δηλώσεις ποια κράτη συμμετέχουν στις τρέχουσες επαφές.
Υπάρχει πάντως ήδη σημαντικό προηγούμενο συνεργασίας με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μετά τις Συμφωνίες του Αβραάμ. Τον Μάρτιο του 2021 η IAI και ο αμυντικός όμιλος EDGE των Εμιράτων ανακοίνωσαν συνεργασία για την ανάπτυξη συστήματος αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, χαρακτηρίζοντας τότε τη συμφωνία ως ένα νέο βήμα στις σχέσεις Ισραήλ–ΗΑΕ. Ακολούθησε τον Νοέμβριο του ίδιου έτους συμφωνία για την κοινή ανάπτυξη αυτόνομων μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας.
Η ίδια η IAI είχε συνδέσει ανοικτά την επέκταση των δραστηριοτήτων της στον Κόλπο με τις Συμφωνίες του Αβραάμ, δηλώνοντας ήδη από το 2021 ότι επιδίωκε νέες συνεργασίες τόσο στα ΗΑΕ όσο και στην ευρύτερη περιοχή.
Ανησυχία για τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων
Παράλληλα με την προσπάθεια διεύρυνσης των εξαγωγών, ο Boaz Levy αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης των ισραηλινών αποθεμάτων αναχαιτιστικών πυραύλων.
Οι πολεμικές επιχειρήσεις των τελευταίων ετών και η χρήση μεγάλου αριθμού πυραύλων αεράμυνας έχουν δημιουργήσει συνεχή ανάγκη αναπλήρωσης των αποθεμάτων.
Ο Levy υπογράμμισε ότι η παραγωγή πρόσθετων αναχαιτιστικών απαιτεί μεγαλύτερη χρηματοδότηση, καθώς οι διαθέσιμοι οικονομικοί πόροι είναι περιορισμένοι.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η IAI βρίσκεται στον πυρήνα του ισραηλινού προγράμματος αντιβαλλιστικής άμυνας και κατασκευάζει συστήματα όπως τα Arrow 2 και Arrow 3.
Η ανάγκη αύξησης της παραγωγικής ικανότητας αναγνωρίζεται και επισήμως από το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας.
Στην έκθεση για τις αμυντικές εξαγωγές του 2025, το υπουργείο επισήμανε την ανάγκη επέκτασης των γραμμών παραγωγής ώστε να διασφαλιστεί μεγαλύτερη αυτάρκεια σε κρίσιμα πυρομαχικά και αναχαιτιστικούς πυραύλους.
Ρεκόρ 19,2 δισ. δολαρίων στις ισραηλινές αμυντικές εξαγωγές
Οι επαφές με τις χώρες του Περσικού Κόλπου πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ισραηλινές αμυντικές εξαγωγές βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας, οι νέες συμφωνίες εξαγωγής αμυντικού υλικού έφθασαν το 2025 τα 19,2 δισ. δολάρια, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 30% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και νέο ιστορικό ρεκόρ για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά.
Περισσότερο από το ήμισυ της συνολικής αξίας αφορούσε μεγάλες συμβάσεις άνω των 100 εκατ. δολαρίων, ενώ οι διακρατικές συμφωνίες ανήλθαν σε περίπου 10 δισ. δολάρια.
Τα συστήματα πυραύλων, ρουκετών και αεράμυνας αποτέλεσαν τη μεγαλύτερη κατηγορία των εξαγωγών, αντιπροσωπεύοντας το 29% της συνολικής αξίας των συμφωνιών.
Το προηγούμενο έτος, το 2024, οι ισραηλινές αμυντικές εξαγωγές είχαν ανέλθει σε περίπου 14,7 δισ. δολάρια, γεγονός που δείχνει το μέγεθος της περαιτέρω αύξησης που σημειώθηκε μέσα στο 2025.
Το ίδιο το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας συνδέει μέρος της αυξανόμενης διεθνούς ζήτησης με την επιχειρησιακή χρήση των ισραηλινών οπλικών συστημάτων στις συγκρούσεις των τελευταίων ετών. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωσή του, οι επιδόσεις των συστημάτων σε πραγματικές πολεμικές συνθήκες συνέβαλαν στην αύξηση του ενδιαφέροντος από ξένες κυβερνήσεις.
Από τις εμπορικές συμφωνίες στις στρατηγικές σχέσεις
Η στρατηγική που περιέγραψε ο Levy δεν περιορίζεται στην αύξηση των πωλήσεων.
Αντανακλά μια ευρύτερη προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία η αμυντική συνεργασία μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για την οικοδόμηση πολιτικών και διπλωματικών σχέσεων.
Η περίπτωση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων αποτελεί το πιο σαφές προηγούμενο.
Μετά την εξομάλυνση των διπλωματικών σχέσεων το 2020, ισραηλινές και εμιρατινές εταιρείες προχώρησαν γρήγορα σε συνεργασίες που αφορούν συστήματα αντιμετώπισης drones, αυτόνομα σκάφη, κυβερνοασφάλεια και άλλες τεχνολογίες.
Οι νέες δηλώσεις του Levy δείχνουν ότι η IAI επιχειρεί να επεκτείνει αυτό το μοντέλο και σε άλλες χώρες. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένες συμφωνίες με νέα κράτη του Κόλπου και δεν είναι σαφές σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι επαφές.
Η ισραηλινή πλευρά αντιμετωπίζει έτσι δύο παράλληλες προκλήσεις: αφενός την κάλυψη της αυξανόμενης εγχώριας ζήτησης για αναχαιτιστικούς πυραύλους και άλλα κρίσιμα πυρομαχικά και αφετέρου την αξιοποίηση της μεγάλης διεθνούς ζήτησης για ισραηλινά αμυντικά συστήματα.
Στο πλαίσιο αυτό, οι εξοπλιστικές συμφωνίες με χώρες της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής αποκτούν όχι μόνο οικονομική αλλά και διπλωματική διάσταση, καθώς η IAI και η ισραηλινή κυβέρνηση επιδιώκουν να μετατρέψουν τη συνεργασία στον τομέα της άμυνας σε μακροπρόθεσμες στρατηγικές σχέσεις.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών