Η κρίση στη Μέση Ανατολή βάζει σε κίνδυνο τουρισμό και ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας - Τα μέτρα που εξετάζει η κυβέρνηση

«Μαύρα σύννεφα» αρχίζουν να συγκεντρώνονται πάνω από την ελληνική οικονομία, καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή θολώνει τις εκτιμήσεις για εισπράξεις 23 δισ. ευρώ φέτος από τον τουρισμό και φέρνει μπροστά το δυσμενές σενάριο για την ανάκαμψη.
Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό, σε περίπτωση παρατεταμένων γεωπολιτικών εντάσεων το ΑΕΠ θα «κόψει» σε ταχύτητα και θα επιβραδυνθεί στο 1,9% αντί πρόβλεψης για επιτάχυνση στο 2,4% το 2026. Αυτό θα είναι αποτέλεσμα ενός νέου κύματος πληθωριστικών πιέσεων και ακρίβειας που θα πλήξει την ελληνική αγορά, περιορίζοντας την κατανάλωση, ενώ σημαντική υποχώρηση αναμένεται και στις επενδύσεις.
Τα σενάρια αυτά γίνονται σε μια στιγμή κατά την οποία η ελληνική οικονομία το 2025 παρέμεινε σε τροχιά ανάπτυξης αλλά με ελαφρώς χαμηλότερη επίδοση από τις αρχικές εκτιμήσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,1%, έναντι πρόβλεψης για 2,2%, επιβεβαιώνοντας μεν τη θετική πορεία της οικονομίας αλλά το διεθνές περιβάλλον παραμένει ασταθές.

Ενεργειακό σοκ και μέτρα από την κυβέρνηση

Ο κίνδυνος ενός νέου ενεργειακού σοκ με εκρηκτικές αυξήσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο είναι πλέον ορατός. Το πετρέλαιο Brent έχει ήδη σκαρφαλώσει στα 93,48 δολάρια το βαρέλι, από περίπου 60 δολάρια πριν από την κλιμάκωση της έντασης με το Ιράν, ενώ το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο κινείται στα 52,83 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όταν πριν από τρεις μήνες διαπραγματευόταν κοντά στα 26 ευρώ.
Η εξέλιξη αυτή αναγκάζει το οικονομικό επιτελείο να εξετάζει από νωρίς μέτρα στήριξης για τα νοικοκυριά, τα οποία ενδέχεται να αυξήσουν το δημοσιονομικό κόστος, σε μια περίοδο που ο σχεδιασμός επικεντρωνόταν κυρίως στις παρεμβάσεις που θα ανακοινωθούν στη ΔΕΘ τον προσεχή Σεπτέμβριο.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η επιστροφή του μέτρου του fuel pass, δηλαδή της επιδότησης καυσίμων στην αντλία και του μοντέλου για επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος για ορισμένο χρονικό διάστημα και με συγκεκριμένα κριτήρια και προϋποθέσεις. Παράλληλα, για την απορρόφηση των κραδασμών στην αγορά το σχέδιο προβλέπει πακέτο έκτακτων επιχορηγήσεων και επιδοτήσεων σε επιχειρήσεις που θα υποστούν ισχυρά πλήγματα.

Ανησυχία για τον τουρισμό 

Την ίδια στιγμή, έντονη ανησυχία υπάρχει για τον τουρισμό, ο οποίος αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας.
Από τη μία πλευρά, η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να ενισχύσει τη ζήτηση για ασφαλείς ευρωπαϊκούς προορισμούς όπως η Ελλάδα. Από την άλλη, η ευρύτερη αβεβαιότητα στην παγκόσμια οικονομία μπορεί να επηρεάσει τις ταξιδιωτικές δαπάνες, ιδιαίτερα εάν η ενεργειακή κρίση περιορίσει τα διαθέσιμα εισοδήματα των ευρωπαϊκών νοικοκυριών.
Εάν η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή αποδειχθεί σύντομη κάτι το οποίο δεν διαφαίνεται αυτή την στιγμή, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι περιορισμένες. Σε περίπτωση παρατεταμένης έντασης, όμως, υπάρχει κίνδυνος επιβράδυνσης κρατήσεων από τον Απρίλιο, ιδιαίτερα από μακρινές αγορές που είναι πιο ευαίσθητες σε γεωπολιτικούς κινδύνους.
Το 2025, πάντως, ο ελληνικός τουρισμός κατέγραψε νέο ιστορικό ρεκόρ, με τα έσοδα να φθάνουν τα 23,6 δισ. ευρώ καθώς ο αριθμός των τουριστών που επισκέφθηκε τη χώρα μας ξεπέρασε τα 38 εκατομμύρια.

Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr