Η Κομισιόν διαπιστώνει ότι η Ελλάδα παραμένει υπερβολικά εξαρτημένη από το φυσικό αέριο, ενώ οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν υψηλές
Σχετικά Άρθρα
Ορόσημο για την Ελλάδα - Η Κομισιόν την αφαιρεί από τη λίστα των χωρών με μακροοικονομικές ανισορροπίες
Σενάριο εφιάλτης για την Ελλάδα από ΟΟΣΑ: Τεράστιο το πληθωριστικό σοκ από την ενεργειακή κρίση, θα σαρώσει η ακρίβεια
Η Κομισιόν, στην έκθεσή της με τις συστάσεις για το 2026, αναγνωρίζει ότι η Αθήνα δεν βρίσκεται πλέον σε καθεστώς μακροοικονομικών ανισορροπιών και ότι η έξοδος από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας έχει πλέον τυπικά ολοκληρωθεί.
Πίσω όμως από τα εύσημα, οι Βρυξέλλες καταγράφουν μια εκτενή λίστα από «κίτρινες κάρτες»: από τη φορολογία και τις ενεργειακές επιδοτήσεις έως τις κρατικές δαπάνες, τη δημόσια διοίκηση, τη Δικαιοσύνη, το στεγαστικό πρόβλημα και τις χρόνιες αδυναμίες της παραγωγικής βάσης της χώρας.
Οι «κίτρινες κάρτες»
Η πρώτη «κίτρινη κάρτα» της Κομισιόν αφορά τη φορολογία στα καύσιμα και ειδικά το diesel. Η Επιτροπή σημειώνει ξεκάθαρα ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εφαρμόζει ιδιαίτερα χαμηλό Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης σε σχέση με τη βενζίνη, παρότι το diesel είναι πιο επιβαρυντικό για το περιβάλλον. Με τη διατύπωσή τους, οι Βρυξέλλες ουσιαστικά προτρέπουν την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει σε αναπροσαρμογή του ΕΦΚ στο diesel, στο πλαίσιο της «πράσινης» φορολογικής μετάβασης και της σταδιακής απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Την ίδια στιγμή, στο μικροσκόπιο της Κομισιόν μπαίνει το σύνολο των φοροαπαλλαγών και των ειδικών εξαιρέσεων του ελληνικού φορολογικού συστήματος. Η έκθεση τονίζει ότι το 2025 εφαρμόστηκαν 1.236 διαφορετικές φορολογικές δαπάνες με σημαντικό δημοσιονομικό κόστος. Οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι το μεγάλο πλήθος των εξαιρέσεων καθιστά το φορολογικό σύστημα πολύπλοκο, μειώνει την αποτελεσματικότητα των εσόδων και υπονομεύει τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, προτείνοντας επανεξέταση όλων των φορο εκπτώσεων.
Παράλληλα, η Κομισιόν επαναφέρει με έμφαση τη δημοσιονομική πειθαρχία. Αν και αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα πέτυχε δημοσιονομικό πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ το 2025 και ότι το δημόσιο χρέος μειώνεται σταθερά, ξεκαθαρίζει ότι η χώρα πρέπει να συνεχίσει να τηρεί αυστηρά τα ανώτατα όρια δαπανών έως το 2028. Μάλιστα, οι Βρυξέλλες συνδέουν άμεσα τη δυνατότητα αυξημένων αμυντικών δαπανών με την ανάγκη διατήρησης «συνετών δημοσιονομικών πολιτικών», στέλνοντας μήνυμα ότι ακόμη και οι γεωπολιτικές πιέσεις δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως πρόσχημα για δημοσιονομική χαλάρωση.
Σημαντική είναι και η επισήμανση για τις ενεργειακές επιδοτήσεις. Η Επιτροπή ζητά τα μέτρα στήριξης προς τα νοικοκυριά να είναι προσωρινά και απολύτως στοχευμένα. Ουσιαστικά προειδοποιεί την Αθήνα να μην επαναλάβει πολιτικές οριζόντιων επιδοτήσεων όπως αυτές της ενεργειακής κρίσης του 2022-2023.
Καθυστερούν οι μεταρρυθμίσεις
Στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων, η έκθεση καταγράφει καθυστερήσεις και χρόνιες αδυναμίες. Η Δικαιοσύνη παραμένει από τις πιο αργές στην Ευρώπη, με σοβαρές καθυστερήσεις σε αστικές, διοικητικές και εμπορικές υποθέσεις. Οι Βρυξέλλες επισημαίνουν ότι αυτό λειτουργεί αποτρεπτικά για επενδύσεις και δυσκολεύει ακόμη και τη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων.
«Αγκάθια» παραμένουν η ενέργεια και τα NPLs
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που βρίσκονται στο «χαρτοφυλάκιο» των servicers. Αν και οι τράπεζες έχουν βελτιώσει αισθητά τους ισολογισμούς τους, η διαδικασία εκκαθάρισης των προβληματικών δανείων χαρακτηρίζεται αργή, κυρίως λόγω δικαστικών εμποδίων και καθυστερήσεων σε πλειστηριασμούς και ρευστοποιήσεις.
Στην ενέργεια, οι Βρυξέλλες διαπιστώνουν ότι η Ελλάδα παραμένει υπερβολικά εξαρτημένη από το φυσικό αέριο, ενώ οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν υψηλές. Ζητούν επιτάχυνση των επενδύσεων σε ΑΠΕ, αποθήκευση ενέργειας, έξυπνους μετρητές και διασυνδέσεις νησιών.
Μέχρι και στην Κομισιόν «βλέπουν» τη στεγαστική κρίση
Στον κατάλογο με τις βασικές διαρθρωτικές προκλήσεις η Κομισιόν εντάσσει και το στεγαστικό, επισημαίνοντας ότι οι τιμές κατοικιών και τα ενοίκια αυξάνονται με έντονο ρυθμό από το 2019, πολύ ταχύτερα από την αύξηση των εισοδημάτων. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στον συνδυασμό της ισχυρής ζήτησης και της περιορισμένης προσφοράς κατοικιών που είναι αποτέλεσμα της χαμηλής οικοδομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η Επιτροπή σημειώνει ότι οι πολιτικές παρεμβάσεις που έχουν δρομολογηθεί, όπως η εθνική στεγαστική στρατηγική και τα προγράμματα αξιοποίησης ακινήτων για κοινωνική κατοικία, βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο εφαρμογής και δεν έχουν αποδώσει ουσιαστικά αποτελέσματα.
Στα ύψη τα ληξιπρόθεσμα
Παράλληλα, η έκθεση της Κομισιόν χτυπά «καμπανάκι» και για τα ληξιπρόθεσμα χρέη των νοσοκομείων προς τους προμηθευτές, τα οποία, αντί να μειώνονται, παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και συνεχίζουν να αποτελούν βασική πηγή ανησυχίας.
Η Επιτροπή σημειώνει ότι οι καθυστερούμενες οφειλές του ελληνικού δημόσιου υποχώρησαν στο δεύτερο εξάμηνο του 2025 - από 626 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο σε 453 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο, μείωση περίπου 28% - ωστόσο η συνολική ετήσια πρόοδος παραμένει περιορισμένη, μόλις της τάξης του 3%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρατήρηση των Ευρωπαίων τεχνοκρατών ότι η εικόνα διαφέρει σημαντικά ανά τομέα. Τα ασφαλιστικά ταμεία εμφανίζουν κάποια βελτίωση, κυρίως λόγω της μείωσης του «στοκ» των εκκρεμοτήτων στις συντάξεις, ενώ οι οφειλές της κεντρικής διοίκησης, των ΟΤΑ, καθώς και οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων παραμένουν σε γενικές γραμμές σταθερές.
Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών