Η διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας, η επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων και η αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για να διατηρήσει η ελληνική οικονομία την αναπτυξιακή της δυναμική, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος.
Στην τελευταία της έκθεση, η κεντρική τράπεζα προβλέπει ανάπτυξη 1,9% για το 2026, προειδοποιώντας παράλληλα για τέσσερις βασικούς κινδύνους που θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν τις προοπτικές της χώρας: τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, τις καθυστερήσεις στις μεταρρυθμίσεις και την υποτονική αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Ο παράγοντας Μέση Ανατολή
Η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και αποκατάσταση της ομαλής ροής ενέργειας δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα ευνοϊκότερο σενάριο για την ελληνική οικονομία, σύμφωνα με την Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος.
Η ταχύτερη αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου θα μπορούσε να ενισχύσει την ανάπτυξη και να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με το ευνοϊκό σενάριο της Τράπεζας της Ελλάδος, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,0% το 2026, στο 2,1% το 2027 και στο 2,1% το 2028. Παράλληλα, ο πληθωρισμός βάσει του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) προβλέπεται να υποχωρήσει στο 3,7% το 2026, στο 2,5% το 2027 και στο 2,2% το 2028.
Ωστόσο, η ΤτΕ επισημαίνει ότι η υλοποίηση αυτού του θετικού σεναρίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συνέπεια στην εφαρμογή της συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και από την πλήρη αποκατάσταση των ενεργειακών ροών στις διεθνείς αγορές.
Η βασική πρόβλεψη της Τράπεζας της Ελλάδος
Η κεντρική τράπεζα προβλέπει ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, συμβάλλοντας στη σταδιακή σύγκλιση των πραγματικών εισοδημάτων με τα ευρωπαϊκά επίπεδα.
Ειδικότερα, ο ρυθμός ανάπτυξης εκτιμάται στο 1,9% για το 2026 και το 2027, ενώ το 2028 αναμένεται να ενισχυθεί οριακά στο 2,0%.
Η ανάπτυξη θα στηριχθεί κυρίως στην ιδιωτική κατανάλωση, στις επενδύσεις και στις εξαγωγές. Καθοριστική παραμένει η συμβολή των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), καθώς μέχρι σήμερα περίπου το 60% των πόρων που έχουν εισρεύσει στη χώρα έχει διοχετευθεί στην πραγματική οικονομία.
Οι επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν κατά 5,5% το 2026, συνεχίζοντας να καλύπτουν μέρος του επενδυτικού κενού που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει την ελληνική οικονομία.
Πληθωρισμός: Υποχωρεί, αλλά παραμένουν οι πιέσεις
Ο πληθωρισμός αναμένεται να αποκλιμακωθεί σταδιακά τα επόμενα χρόνια, μετά την προσωρινή ενίσχυση που προκάλεσαν οι διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις.
Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι ο ΕνΔΤΚ θα διαμορφωθεί στο 3,8% το 2026, από 2,9% το 2025, πριν υποχωρήσει στο 2,6% το 2027 και στο 2,3% το 2028.
Η αναθεώρηση προς τα πάνω των προβλέψεων για το 2026 σε σχέση με τις εκτιμήσεις του Μαρτίου αποδίδεται κυρίως στην αναμενόμενη αύξηση των τιμών της ενέργειας και των υπηρεσιών.
Παράλληλα, από το 2028 η εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ETS2 αναμένεται να διατηρήσει ανοδικές πιέσεις στις τιμές της ενέργειας και ορισμένων βιομηχανικών προϊόντων.
Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία
Παρά τις θετικές προοπτικές, η ΤτΕ υπογραμμίζει ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη παραμένουν κυρίως καθοδικοί και συνδέονται με εξωγενείς παράγοντες.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πιθανή παράταση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή, η διατήρηση υψηλών πληθωριστικών πιέσεων, οι αυξημένες μισθολογικές απαιτήσεις λόγω της στενότητας στην αγορά εργασίας, η χαμηλότερη του αναμενομένου απορρόφηση των πόρων του RRF, η καθυστέρηση μεταρρυθμίσεων και οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης μέσω ακραίων φυσικών φαινομένων.
Παράλληλα, οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό εξακολουθούν να είναι κυρίως ανοδικοί και σχετίζονται άμεσα με τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις.
Η πρόκληση της «μετά Ταμείου Ανάκαμψης» εποχής
Η σημαντικότερη πρόκληση για τα επόμενα χρόνια, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, είναι η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.
Οι ευρωπαϊκοί πόροι αποτέλεσαν βασικό μοχλό ενίσχυσης των επενδύσεων και της οικονομικής δραστηριότητας τα τελευταία χρόνια. Το μεγάλο ζητούμενο πλέον είναι η αποτελεσματική αξιοποίηση των επόμενων χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω του ΕΣΠΑ και του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου.
Δημογραφικό και αγοραστική δύναμη στο επίκεντρο
Η ΤτΕ χαρακτηρίζει τη δημογραφική κρίση ως τη βαθύτερη διαρθρωτική πρόκληση της χώρας. Η υπογεννητικότητα, η γήρανση του πληθυσμού και η μείωση του εργατικού δυναμικού αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά την ανάπτυξη, την παραγωγικότητα, τις επενδύσεις και τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.
Ταυτόχρονα, η χαμηλή αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών εξακολουθεί να λειτουργεί ως τροχοπέδη για τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Παρά την αύξηση της απασχόλησης και των ονομαστικών εισοδημάτων, οι ανατιμήσεις σε στέγαση, ενέργεια, τρόφιμα και υπηρεσίες έχουν περιορίσει την ενίσχυση των πραγματικών εισοδημάτων.
Η εξέλιξη αυτή οδηγεί πολλά νοικοκυριά σε αρνητική αποταμίευση, περιορίζοντας παράλληλα τους εγχώριους πόρους που θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις και ανάπτυξη.
Οι συστάσεις της ΤτΕ
Η Τράπεζα της Ελλάδος προτείνει τη μετάβαση της οικονομίας σε ένα πιο παραγωγικό, εξωστρεφές, καινοτόμο, πράσινο και ανθεκτικό αναπτυξιακό μοντέλο, μέσα από ένα συνεκτικό πλαίσιο μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων.
Βραχυπρόθεσμα, συστήνει τη διατήρηση συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, η οποία θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας χωρίς να ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Παράλληλα, οι όποιες παρεμβάσεις στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων θα πρέπει να είναι στοχευμένες, προσωρινές και δημοσιονομικά βιώσιμες, ενώ απαιτείται ενίσχυση των ελέγχων για την προστασία του υγιούς ανταγωνισμού στις αγορές.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η άρση κανονιστικών και διοικητικών εμποδίων και η ενίσχυση του ανταγωνισμού θεωρούνται κρίσιμα εργαλεία για τη συγκράτηση των τιμών και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών