Τελευταία Νέα
Οικονομία

Στουρνάρας: Μην επαναλάβουμε το ίδιο λάθος – Το μεγάλο στοίχημα της Ελλάδας μετά την επενδυτική βαθμίδα

Στουρνάρας: Μην επαναλάβουμε το ίδιο λάθος – Το μεγάλο στοίχημα της Ελλάδας μετά την επενδυτική βαθμίδα
Ο διοικητής της ΤτΕ εξήγησε πως η τρέχουσα πληθωριστική κατάσταση δεν εξηγείται αποκλειστικά από την πλευρά της προσφοράς
Σχετικά Άρθρα
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας υπογραμμίζει ότι η επιστροφή της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα δεν πρέπει να οδηγήσει σε εφησυχασμό.
Αντίθετα, όπως επισημαίνει, απαιτείται συνέχιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων, ενώ η αντιμετώπιση του πληθωρισμού εξακολουθεί να αποτελεί την κορυφαία προτεραιότητα της νομισματικής πολιτικής.
Μιλώντας στο Κανάλι της Βουλής και την εκπομπή «Βουλής Βήμα», ο κ. Στουρνάρας έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου ενόψει μιας περιόδου κατά την οποία η ευρωπαϊκή οικονομία καλείται να διαχειριστεί υψηλότερο ενεργειακό κόστος, γεωπολιτικές αναταράξεις, αυξημένες δημοσιονομικές ανάγκες, αλλά και επενδύσεις τρισεκατομμυρίων στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Όπως ανέφερε, έχει ζητήσει προσεκτικές κινήσεις στις αποφάσεις για τα επιτόκια, δεδομένου ότι κάθε νέα αύξηση μεταφράζεται σε υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης. Παράλληλα, όμως, τόνισε ότι η συγκράτηση του πληθωρισμού κοντά στον στόχο του 2% αποτελεί βασικό μηχανισμό προστασίας των πιο ευάλωτων πολιτών.
«Το χειρότερο από όλα είναι να αφήσουμε να ξεφύγει ο πληθωρισμός. Αυτό είναι που θα χτυπήσει τον ευάλωτο πολίτη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι πιέσεις του πληθωρισμού και η ελληνική οικονομία

Ο διοικητής της ΤτΕ εξήγησε πως η τρέχουσα πληθωριστική κατάσταση δεν εξηγείται αποκλειστικά από την πλευρά της προσφοράς, δηλαδή από το ενεργειακό κόστος και τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η ζήτηση. Σε διεθνές επίπεδο, η δημοσιονομική επέκταση σε αρκετές οικονομίες, σε συνδυασμό με τις τεράστιες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, δημιουργεί επιπλέον πληθωριστικές πιέσεις.
Για την Ελλάδα υπάρχει, σύμφωνα με τον ίδιο, ένας ακόμη παράγοντας: η αυξημένη ζήτηση. Ο κ. Στουρνάρας απέδωσε μέρος της διαφοράς μεταξύ του ελληνικού πληθωρισμού και του ευρωπαϊκού μέσου όρου στην ισχυρή ζήτηση σε σχέση με τις παραγωγικές δυνατότητες της οικονομίας, με τον τουρισμό να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Στην ίδια εξίσωση εντάσσεται και η δημοσιονομική πολιτική. Η Ελλάδα δεν μπορεί να ξεχάσει τις εμπειρίες του παρελθόντος, όπως τόνισε ο διοικητής της ΤτΕ. Παρά τη σημαντική βελτίωση της οικονομικής θέσης της χώρας, το υψηλό δημόσιο χρέος εξακολουθεί να απαιτεί προσεκτικούς χειρισμούς.
«Δεν πρέπει ποτέ να υποπέσουμε στο σφάλμα που είχαμε υποπέσει τότε», είπε, παραπέμποντας στην περίοδο της κρίσης χρέους.

Τι σημαίνει η επενδυτική βαθμίδα

Σημαντικά είναι, κατά τον κ. Στουρνάρα, τα οφέλη που έχει αποκομίσει η Ελλάδα από την επιστροφή στην επενδυτική βαθμίδα. Η αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιοπιστίας της χώρας έχει οδηγήσει σε μικρότερο κόστος δανεισμού, επίδραση που δεν περιορίζεται μόνο στο Δημόσιο.
Όπως υπολόγισε, η διαφορά απόδοσης των ελληνικών ομολόγων έναντι των γερμανικών έχει μειωθεί περίπου κατά μία ποσοστιαία μονάδα σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. Με το δημόσιο χρέος να ανέρχεται περίπου στα 340 δισ. ευρώ, μία ποσοστιαία μονάδα αντιστοιχεί θεωρητικά σε 3,4 δισ. ευρώ.
Ο επόμενος στόχος, όπως σημείωσε, είναι η επίτευξη της κατηγορίας Α. Για να γίνει αυτό, απαιτούνται διατήρηση της δημοσιονομικής υπευθυνότητας, συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και περαιτέρω ενίσχυση των θεσμών, με τη Δικαιοσύνη να αποτελεί κομβικό πεδίο.

Δάνεια, επιτόκια και «κόκκινα» δάνεια

Ο διοικητής της ΤτΕ αναφέρθηκε επίσης στις συνθήκες χρηματοδότησης, αναγνωρίζοντας ότι τα αυξημένα επιτόκια καθιστούν ακριβότερο τον δανεισμό και επιβαρύνουν νοικοκυριά που ήδη βρίσκονται υπό πίεση.
Η επίδραση στα κόκκινα δάνεια είναι άμεση, καθώς όσο αυξάνεται το κόστος εξυπηρέτησης ενός δανείου μεγαλώνει αντίστοιχα και η πίεση στους δανειολήπτες. Παρ' όλα αυτά, ο κ. Στουρνάρας έθεσε ως βασική προτεραιότητα την αποφυγή μιας νέας γενικευμένης πληθωριστικής κρίσης, η οποία, όπως σημείωσε, θα είχε ακόμη μεγαλύτερο αντίκτυπο στα χαμηλότερα εισοδήματα.
Την ίδια στιγμή, υπογράμμισε ότι η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με ταχύτερο ρυθμό από την υπόλοιπη Ευρώπη και ότι οι πραγματικοί μισθοί έχουν ενισχυθεί. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι ορισμένα νοικοκυριά εξακολουθούν να δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος ζωής, γεγονός που καθιστά αναγκαία στοχευμένη κοινωνική και προνοιακή πολιτική.

Η επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Η ολοκλήρωση του κύκλου του Ταμείου Ανάκαμψης δημιουργεί, σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, μια «δοκιμασία ωριμότητας» για την Ελλάδα.
Η επίδραση των διαθέσιμων πόρων δεν ολοκληρώνεται με το κλείσιμο του προγράμματος, καθώς υπάρχουν έργα που εξακολουθούν να υλοποιούνται, διαθέσιμα υπόλοιπα από το προηγούμενο ΕΣΠΑ, αλλά και δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης που έχουν ήδη εγκριθεί και θα συνεχίσουν να κατευθύνονται στην οικονομία.
Το βασικό ζητούμενο είναι, ωστόσο, να αποφευχθεί η επιστροφή σε ένα αναπτυξιακό μοντέλο που βασίζεται μόνο στην κατανάλωση.

Οι εξαγωγές αλλάζουν το παραγωγικό μοντέλο

Μία από τις βασικές διαπιστώσεις του διοικητή της ΤτΕ αφορά τη μεταβολή της παραγωγικής βάσης της χώρας. Όπως υποστήριξε, η Ελλάδα δεν στηρίζεται πλέον αποκλειστικά στον τουρισμό και τη ναυτιλία.
Το ποσοστό των ελληνικών εξαγωγών επί του ΑΕΠ έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με το παρελθόν και πλέον πλησιάζει το 50%. Παράλληλα, ελληνικές επιχειρήσεις έχουν ισχυρή παρουσία στους κλάδους των φαρμάκων, των τσιμέντων, της χημικής βιομηχανίας, της χαλυβουργίας και των σωλήνων.
Στον κλάδο των φαρμάκων έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα παράγει περίπου το 10% των ευρωπαϊκών φαρμάκων, ενώ το ελληνικό ΑΕΠ αντιστοιχεί σε λιγότερο από 2% του ευρωπαϊκού.
Παρά την ενίσχυση των εξαγωγών, το εξωτερικό ισοζύγιο εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση, καθώς η άνοδος των εξαγωγών συνοδεύεται από υψηλές εισαγωγές. Στον τομέα της ενέργειας, σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης, μέσω της ανάπτυξης περισσότερων δικτύων και υποδομών αποθήκευσης, ώστε να μειωθεί η ανάγκη εισαγωγών καυσίμων.

Η αποταμίευση και η δημογραφική πρόκληση

Σημαντικό ζήτημα αποτελεί επίσης η χαμηλή ιδιωτική αποταμίευση. Ο διοικητής της ΤτΕ σημείωσε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αποταμιεύει λιγότερο από το απαιτούμενο, συνδέοντας το θέμα τόσο με το ασφαλιστικό όσο και με τη δημογραφική εξέλιξη.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στα επαγγελματικά ταμεία, χαρακτηρίζοντας τις πρόσφατες αλλαγές σημαντική παρέμβαση που μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της αποταμίευσης και παράλληλα να προσφέρει συμπληρωματικό εισόδημα στους μελλοντικούς συνταξιούχους.
Το δημογραφικό πρόβλημα αποτελεί, όπως είπε, μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις σε βάθος χρόνου, καθώς η χώρα αντιμετωπίζει σημαντική συρρίκνωση του πληθυσμού.

Οι προκλήσεις για την ευρωπαϊκή οικονομία

Στη συνέντευξή του ο κ. Στουρνάρας αναφέρθηκε και στο ζήτημα της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, καθώς και στις εκθέσεις των Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα.
Όπως εξήγησε, οι προτάσεις τους δεν είναι άγνωστες στις κεντρικές τράπεζες, όμως οι δύο εκθέσεις αποτύπωσαν με συγκροτημένο τρόπο τις βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Σε αυτές περιλαμβάνονται η εξάλειψη των εμποδίων στην ενιαία αγορά, η αύξηση των επενδύσεων, η ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών και η ενίσχυση της Τραπεζικής Ένωσης.
Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ, δεν είναι η απουσία προτάσεων αλλά ο αργός ρυθμός εφαρμογής τους. Οι διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες και η ανάγκη επίτευξης συμφωνιών μεταξύ των κρατών-μελών δυσκολεύουν την ταχεία υλοποίηση των απαιτούμενων αλλαγών.

Ψηφιακό ευρώ και τεχνητή νοημοσύνη

Στις νέες προκλήσεις για τις κεντρικές τράπεζες εντάσσει ο κ. Στουρνάρας και την τεχνολογική μετάβαση. Το ψηφιακό ευρώ, όπως εξήγησε, θα είναι ψηφιακή μορφή χρήματος κεντρικής τράπεζας, ουσιαστικά ηλεκτρονική εκδοχή των μετρητών, και όχι απλώς ένα ακόμη μέσο πληρωμής μέσω κάρτας.
Η ανάπτυξή του συνδέεται, σύμφωνα με τον ίδιο, και με την ανάγκη να διατηρηθεί η παρουσία του δημόσιου χρήματος σε ένα περιβάλλον όπου διευρύνονται τα ιδιωτικά ψηφιακά μέσα πληρωμών και τα κρυπτονομίσματα.
Παράλληλα, η Τράπεζα της Ελλάδος έχει ήδη ξεκινήσει να αξιοποιεί εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και ενισχύει τις επενδύσεις της στην ασφάλεια των συστημάτων της. Ο διοικητής επισήμανε ότι ο κίνδυνος κυβερνοεπιθέσεων αυξάνεται, καθώς η ίδια τεχνολογία μπορεί να αξιοποιηθεί και από όσους επιχειρούν να επιτεθούν σε ψηφιακές υποδομές.

Η Ελλάδα μετά την κρίση

Το συνολικό μήνυμα του κ. Στουρνάρα είναι ότι η Ελλάδα έχει διανύσει σημαντική απόσταση, αλλά η προσπάθεια δεν έχει ολοκληρωθεί.
Όπως ανέφερε, η χώρα πλέον καλείται σε διεθνές επίπεδο να μοιραστεί την εμπειρία της με οικονομίες που επιχειρούν να κατανοήσουν πώς μια χώρα που βρέθηκε στο επίκεντρο μιας βαθιάς κρίσης κατάφερε να επιστρέψει στην επενδυτική βαθμίδα και παράλληλα να ενισχύσει τις εξαγωγές και τις επενδύσεις της.
Ωστόσο, η πρόοδος αυτή, όπως υπογράμμισε, δεν πρέπει να αποτελέσει αφορμή για χαλάρωση.
«Πρέπει να φτάσουμε σε αναβάθμιση Α», σημείωσε, θέτοντας ως βασικούς στόχους τη δημοσιονομική υπευθυνότητα, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, την ενίσχυση της Δικαιοσύνης, τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και τη στενότερη διασύνδεση των επιχειρήσεων με την παιδεία, την έρευνα και την τεχνολογία.
Σε ένα περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας, επομένως, η επόμενη φάση για την Ελλάδα δεν αφορά μόνο την εξέλιξη των επιτοκίων και του πληθωρισμού. Συνδέεται κυρίως με το κατά πόσο η χώρα θα αξιοποιήσει την περίοδο οικονομικής σταθερότητας ώστε να μετασχηματίσει σε μόνιμη βάση το παραγωγικό της μοντέλο.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης