Για να ενταχθεί κάποιος στο SAFE ή σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες πρέπει, πρώτα και πάνω απ’ όλα, να σέβεται τα συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς αστερίσκους», δήλωσε ο πρωθυπουργός
Ξεκάθαρο μήνυμα ότι η συμμετοχή τρίτων χωρών στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα δεν μπορεί να γίνεται «δίχως όρους», έστειλε με το βλέμμα στην Τουρκία από το Μαξίμου ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, στις δηλώσεις του μετά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Λιθουανίας, Gitanas Nausėda.
«Αναγνωρίζουμε, ασφαλώς, την ανάγκη η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία να παραμείνει ανοιχτή σε συμπράξεις, προς τρίτες χώρες. Η συμμετοχή τους, όμως, σε προγράμματα που στηρίζονται από ευρωπαϊκούς πόρους δεν μπορεί να είναι δίχως όρους.
Για να ενταχθεί, επομένως, κάποιος στο SAFE ή σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες πρέπει, πρώτα και πάνω απ’ όλα, να σέβεται τα συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς αστερίσκους», δήλωσε .
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και στη δυνατότητα στενότερης συνεργασίας Ελλάδας και Λιθουανίας , με έμφαση στην αντιαεροπορική άμυνα και στην αντιμετώπιση των drones.
Στόχος, όπως είπε, είναι οι ευρωπαϊκές χώρες να μην περιορίζονται στον ρόλο του αγοραστή αμυντικού εξοπλισμού, αλλά να εξελιχθούν σε συμπαραγωγούς μέσα στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην αντιμετώπιση των drones με οικονομικά βιώσιμο τρόπο, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για τομέα στον οποίο επενδύει σημαντικά η Ελλάδα και παραπέμποντας στην ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα».
Σημείωσε δε, ότι η άμυνα πρέπει πλέον να αντιμετωπίζεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως «ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό» και τάχθηκε υπέρ της απόκτησης ουσιαστικού περιεχομένου από τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ανέφερε ότι η εμπειρία της Ελλάδας και άλλων ευρωπαϊκών κρατών που έσπευσαν να στηρίξουν την Κύπρο τους προηγούμενους μήνες, έδειξε ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη «μπορεί και πρέπει» να αποκτήσει επιχειρησιακή διάσταση, συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ.
Στο πλαίσιο αυτό, προανήγγειλε ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας θα αποτελέσει κεντρική προτεραιότητα της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Υπογράμμισε, μάλιστα, ότι Ελλάδα και Λιθουανία συγκαταλέγονται στις χώρες του ΝΑΤΟ που διαθέτουν ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό του ΑΕΠ τους για την άμυνα.
Περαιτέρω, εξέφρασε την «απόλυτη αλληλεγγύη» της Ελλάδας προς τη Λιθουανία απέναντι στις υβριδικές επιθέσεις, αναφέρθηκε στη Μέση Ανατολή, στον πόλεμο στην Ουκρανία, στο μεταναστευτικό, στις ευρωπαϊκές προτεραιότητες του 2027 και τον συντονισμό ενόψει των διαδοχικών Προεδριών του Συμβουλίου της ΕΕ .
Σε διμερές επίπεδο, οι δύο ηγέτες εξέτασαν τρόπους ενίσχυσης των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, με τον πρωθυπουργό να εντοπίζει σημαντικά περιθώρια συνεργασίας στους τομείς των φαρμακευτικών προϊόντων, των logistics, της καινοτομίας και της υψηλής τεχνολογίας.
Μέση Ανατολή: Άμεση αποκλιμάκωση
Για την κρίση στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο, ο πρωθυπουργός ζήτησε άμεση αποκλιμάκωση, προειδοποιώντας ότι η παράταση της έντασης πλήττει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και τις εφοδιαστικές αλυσίδες και αυξάνει το ενεργειακό κόστος, το οποίο τελικά μεταφέρεται στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.
Επανέλαβε τη θέση της Ελλάδας για σεβασμό του Δικαίου της Θάλασσας και της ελεύθερης διέλευσης, ενώ ανακοίνωσε ότι η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας θα αποτελέσει προτεραιότητα της Ελληνικής Προεδρίας και θα αναδείξει και κατά την προεδρία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Οκτώβριο.
Συνέδεσε την ένταση στην περιοχή με το αυξημένο ενεργειακό κόστος στην Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι καθιστά δυσκολότερο τον φετινό χειμώνα για ολόκληρη την ήπειρο.
«Χρειαζόμαστε, επομένως, μια λελογισμένη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να στηρίζουν, πάντα με στοχευμένα μέτρα, νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αξιοποιώντας τον όποιο πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο μπορεί να διαθέτουν.
Γι’ αυτό και προ ημερών, με επιστολή μου προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ζήτησα να διατυπωθεί μια άμεση και τολμηρή ευρωπαϊκή απάντηση», υπογράμμισε.
Νέα μέτρα στήριξης
Τη δυνατότητα αξιοποίησης των πρόσθετων εσόδων από τον ΦΠΑ, τα οποία προκύπτουν λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας, για τη χρηματοδότηση προσωρινών και στοχευμένων μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, έθεσε ο κ. Μητσοτάκης, εξειδικεύοντας την πρότασή του προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία.
Απαντώντας σε ερώτηση για την ενεργειακή ακρίβεια και την πρόσφατη επιστολή του προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ξεκαθάρισε εκ νέου ότι η δημοσιονομική σταθερότητα παραμένει «μη διαπραγματεύσιμη» για την Ελλάδα.
Ανέφερε ότι εφόσον μία κυβέρνηση εισπράττει πρόσθετα έσοδα από ΦΠΑ πέραν εκείνων που είχαν αρχικά προβλεφθεί, αποκλειστικά εξαιτίας του πληθωρισμού που προκαλεί η αύξηση των τιμών της ενέργειας, θα μπορούσε να της δοθεί η δυνατότητα να τα αξιοποιήσει για τη στήριξη της κοινωνίας.
«Ενδεχομένως, λογιστικά -και το τονίζω πάλι, λογιστικά- αυτά τα πρόσθετα έσοδα να μπορούν να αξιοποιηθούν για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης της κοινωνίας», εξήγησε.
Ωστόσο, διευκρίνισε ότι μια τέτοια κίνηση δεν μπορεί να γίνει μονομερώς, καθώς συνδέεται με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες και τις συμφωνημένες οροφές δαπανών και έτσι, απαιτείται ευρωπαϊκή στήριξη «σε επίπεδο Eurogroup, αλλά και τελικά Ευρωπαϊκού Συμβουλίου».
«Σε καμία περίπτωση η χώρα μας δεν θα έθετε σε κίνδυνο τη πολύ μεγάλη κατάκτηση της αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των αγορών», ξεκαθάρισε λέγοντας πως «αυτό είναι μη διαπραγματεύσιμο για τη χώρα μας».
Υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση έχει ήδη λάβει μέτρα άνω του 1 δισ. ευρώ για τη στήριξη της κοινωνίας και της οικονομίας απέναντι στις συνέπειες της παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης, αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις που έχουν ανακοινωθεί τα τελευταία χρόνια στη ΔΕΘ, συμπεριλαμβανομένων των φετινών, ως «ανάχωμα απέναντι στην ακρίβεια», ενώ γνωστοποίησε ότι η κυβέρνηση εξετάζει πρόσθετη οικονομική ενίσχυση για τους αλιείς.
Ακολουθούν αναλυτικά οι δηλώσεις του Κ. Μητσοτάκη:
«Κύριε Πρόεδρε, αγαπητέ Gitanas, με πολύ μεγάλη χαρά σε υποδέχομαι σήμερα στην Αθήνα, σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Ευρώπη. Γι’ αυτό και ξεκινώ εκφράζοντας την απόλυτη αλληλεγγύη της Ελλάδος προς την Λιθουανία, η οποία έχει ήδη δεχθεί διαδοχικές υβριδικές επιθέσεις.
Αντιλαμβανόμαστε πλήρως τους φόβους σας για τη ρωσική απειλή και σημειώνω, με μεγάλη ανησυχία, ότι για πρώτη φορά, πριν από κάποιες μέρες, συμμαχικά αεροσκάφη κατέρριψαν drone το οποίο παραβίασε τον εναέριο χώρο της πατρίδας σας.
Ήταν μία απάντηση στην απρόκλητη επιθετικότητα εξ ανατολών, που υπογραμμίζει ότι το ΝΑΤΟ είναι παρόν όταν ένα κράτος μέλος του αναγκάζεται να αμυνθεί. Και βέβαια, οι μη εξουσιοδοτημένες διελεύσεις, οι κυβερνοεπιθέσεις, οι δολιοφθορές, απ’ όπου κι αν προέρχονται, αφορούν πια ολόκληρη την Ευρώπη και απαιτούν μία συντονισμένη απάντηση.
Σήμερα, τα ανατολικά και νοτιοανατολικά σύνορα της Ευρώπης, από τη Βαλτική έως τη Μεσόγειο, βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής ασφάλειας και η προστασία τους προϋποθέτει μια συλλογική προσέγγιση
Καλούμαστε, λοιπόν, να επιβεβαιώσουμε στην πράξη ότι η προάσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των μελών της ευρωπαϊκής οικογένειας και της Ατλαντικής Συμμαχίας, ιδίως αυτών της πρώτης γραμμής, όπως η Λιθουανία, όπως η Ελλάδα, είναι μία υπόθεση κοινή.
Η Λιθουανία γνωρίζει, άλλωστε, ότι η ελευθερία δεν είναι ποτέ δεδομένη, γι’ αυτό και επιλέξατε τον δρόμο της Ευρώπης. Μία επιλογή, μάλιστα, που, θέλω να θυμίσω, σφραγίστηκε εδώ, στην Αθήνα, στη Στοά του Αττάλου, με την υπογραφή της Συνθήκης Προσχώρησης το 2003, επί ελληνικής Προεδρίας.
Από τότε, βέβαια, ο κόσμος άλλαξε δραματικά. Η αποστολή μας, ωστόσο, παραμένει μία: να διαφυλάξουμε αυτή την Ένωση της ευημερίας, της ελευθερίας, ενισχύοντας όμως, ταυτόχρονα, την άμυνα αλλά και την ανθεκτικότητά της.
Αποστολή στην οποία είμαστε απόλυτα ευθυγραμμισμένοι, καθώς η Λιθουανία αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου το πρώτο εξάμηνο του 2027, παίρνοντας τη σκυτάλη από την Ιρλανδία για να την παραδώσει μετά, τον ερχόμενο Ιούλιο, στην Ελλάδα.
Ήταν φυσικό, λοιπόν, να συζητήσουμε το κοινό πρόγραμμα της λεγόμενης «Τριάδας των Προεδριών». Μιλάμε, μάλιστα, για τρεις χώρες σε τρεις διαφορετικές γωνίες της Ευρώπης, ξεκινώντας από τον Ατλαντικό, περνώντας στη Βαλτική και καταλήγοντας τελικά στη Μεσόγειο. Τρία κράτη με διαφορετική ιστορία αλλά με μία κοινή πυξίδα, που δείχνει σταθερά προς μια Ευρώπη ελεύθερη και δημοκρατική, ισχυρή και ασφαλή, ευημερούσα και ανταγωνιστική.
Ως προς τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, στο οποίο θα εστιάσουμε και σε λίγες ημέρες στις Βρυξέλλες, οι θέσεις μας ουσιαστικά είναι κοινές: οι πόροι που αρχικά προτείνονται δεν ανταποκρίνονται, δυστυχώς, στις αυξημένες φιλοδοξίες της Ευρώπης.
Και πρέπει, νομίζω, όλοι να αντιληφθούν ότι η Συνοχή ουσιαστικά δεν είναι εχθρός της ανταγωνιστικότητας, είναι μάλλον προϋπόθεση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, με την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς να καθίσταται αναγκαία αλλά και με την πρωτοπορία να συμβαδίζει με τη γεωγραφική ισορροπία.
Το ίδιο, βέβαια, ισχύει για ένα θέμα το οποίο μας αφορά και τους δύο εξίσου, αναφέρομαι στη χρηματοδότηση της φύλαξης των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως χώρες της μεθορίου γνωρίζουμε πολύ καλά τι θα πει εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών.
Η Ελλάδα, αγαπητέ Gitanas, το θυμάσαι καλά, αντιμετώπισε πρώτη μια τέτοια υβριδική επίθεση στον Έβρο, τον Μάρτιο του 2020. Γι’ αυτό και ήμασταν οι πρώτοι που σταθήκαμε στο δικό σας πλευρό, όταν έναν χρόνο μετά δεχθήκατε μια παρόμοια απειλή.
Πρέπει να προστατεύσουμε τα σύνορά μας, κρατώντας ακέραιες τις αξίες μας και με την εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο να κρίνεται πλέον στην πράξη.
Θέλω εδώ να εκφράσω, κ. Πρόεδρε, την ικανοποίησή μου για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δια της τοποθέτησης της κας Προέδρου στην ομιλία που έκανε στο Ευρωκοινοβούλιο, στηρίζει την πρόταση της Ελλάδος για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση εργαλειοποίησης μεταναστευτικών ροών και μεταναστευτικής πίεσης.
Η άμυνα, επίσης, πρέπει να αντιμετωπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως ένα ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό, κάτι που σημαίνει ότι είναι καιρός πλέον η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42 παρ. 7 της Συνθήκης να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο.
Η εμπειρία της Ελλάδος αλλά και άλλων ευρωπαϊκών κρατών που έσπευσαν να στηρίξουν την Κύπρο πριν από κάποιους μήνες, δείχνει ότι αυτή η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη μπορεί και πρέπει να αποκτήσει και επιχειρησιακή έκφραση, πάντα συμπληρωματική προς το ΝΑΤΟ. Γι’ αυτό και η ενίσχυση της άμυνας θα βρεθεί στο κέντρο και της ελληνικής Προεδρίας.
Ελλάδα και Λιθουανία, Λιθουανία και Ελλάδα, εξάλλου, συγκαταλέγονται μεταξύ των πέντε μόνο χωρών του ΝΑΤΟ οι οποίες έχουν ήδη ξεπεράσει το όριο του 3,5% ως προς τις αμυντικές δαπάνες. Η Λιθουανία, μάλιστα, έχει ξεπεράσει και το 5%.
Αυτό μας δίνει μια κοινή ευκαιρία: να μην είμαστε απλά αγοραστές, αλλά συμπαραγωγοί στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα. Και προσβλέπω, κ. Πρόεδρε, σε μία πιο στενή συνεργασία μεταξύ των Υπουργείων Άμυνας προς αυτή την κατεύθυνση.
Μπορούμε να συνεργαστούμε, ειδικά ως προς την αντιαεροπορική άμυνα, την αντιμετώπιση των drones, αντιμετώπιση των drones -τολμώ να πω- και με έναν τρόπο ο οποίος θα είναι οικονομικά ανεκτός. Είναι ένας τομέας στον οποίο η χώρα μας επενδύει σημαντικά. Έχουμε ήδη προχωρήσει, όπως είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε, στην ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα».
Και αναγνωρίζουμε, ασφαλώς, την ανάγκη η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία να παραμείνει ανοιχτή σε συμπράξεις, προς τρίτες χώρες. Η συμμετοχή τους, όμως, σε προγράμματα που στηρίζονται από ευρωπαϊκούς πόρους δεν μπορεί να είναι δίχως όρους.
Για να ενταχθεί, επομένως, κάποιος στο SAFE ή σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες πρέπει, πρώτα και πάνω απ’ όλα, να σέβεται τα συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς αστερίσκους.
Πέρα, όμως, από τα αμιγώς ευρωπαϊκά θέματα είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε -και θα συνεχίσουμε στη συνέχεια- το πώς μπορούμε να βελτιώσουμε τις διμερείς μας σχέσεις, τις εμπορικές μας σχέσεις.
Έχουμε πολλά περιθώρια βελτίωσης, ιδιαίτερα στα φαρμακευτικά, στα logistics, στην καινοτομία. Και οι δύο χώρες μας έχουν κάνει σημαντικά βήματα ως προς την ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος υψηλής τεχνολογίας. Αλλά το ίδιο και στην ενέργεια, με την Κλάιπεντα, την Αλεξανδρούπολη να αποτελούν σήμερα πύλες ενεργειακής ασφάλειας, όχι μόνο για τις χώρες μας, αλλά συνολικά για την Ευρώπη.
Και βέβαια, στον τουρισμό, με την Ελλάδα να αποτελεί πάντα έναν κορυφαίο προορισμό για τους Λιθουανούς. Δεν θα αναφερθώ σε συνεργασία στο μπάσκετ, που είναι ένα σπορ το οποίο οι δύο χώρες μας αγαπούν ιδιαίτερα. Εκεί νομίζω ότι μπορεί να υπάρχει μία γόνιμη άμιλλα μεταξύ των κρατών μας.
Εξετάσαμε, βέβαια, τις διεθνείς εξελίξεις, τη διαρκή μας στήριξη στην προσπάθεια για μία δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία. Μία λύση που θα σέβεται την κυριαρχία και τα εδαφικά δικαιώματα, την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, θα συνοδεύεται από αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας.
Μέχρι τότε η πίεση προς τη Ρωσία, και μέσω ευρωπαϊκών κυρώσεων, πρέπει να συνεχιστεί. Οι Ουκρανοί «φυλάττουν σήμερα Θερμοπύλες». Κερδίζουν επάξια τον σεβασμό μας. Οφείλουμε να παραμείνουμε στο πλευρό τους.
Ως προς την κατάσταση, τέλος, στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο, να επαναλάβω την ανάγκη για μια άμεση αποκλιμάκωση της κρίσης, διότι όσο αυτή παραμένει τορπιλίζεται η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, πλήττονται οι εφοδιαστικές αλυσίδες, εκτινάσσεται, δυστυχώς, το κόστος ενέργειας και μετατρέπεται σε αυξημένο κόστος ζωής σε όλες τις χώρες.
Επιμένουμε, λοιπόν, στον σεβασμό του Δικαίου της Θάλασσας, που εγγυάται την ελεύθερη διέλευση. Η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας θα αποτελέσει προτεραιότητα της ελληνικής Προεδρίας και θέμα, μάλιστα, το οποίο η Ελλάδα θα αναδείξει αυτόν τον Οκτώβριο, όταν προεδρεύουμε του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Όπως είπα, η ένταση στο Ορμούζ κάνει, δυστυχώς, πιο δύσκολο τον φετινό χειμώνα, δοκιμάζοντας ουσιαστικά ολόκληρη την ήπειρό μας. Χρειαζόμαστε, επομένως, μια λελογισμένη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να στηρίζουν, πάντα με στοχευμένα μέτρα, νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αξιοποιώντας τον όποιο πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο μπορεί να διαθέτουν.
Γι’ αυτό και προ ημερών, με επιστολή μου προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ζήτησα να διατυπωθεί μια άμεση και τολμηρή ευρωπαϊκή απάντηση. Πιστεύω ότι αν η πρότασή μου εισακουστεί θα αντιμετωπίσουμε ένα κοινό πρόβλημα με μια κοινή και έγκαιρη αντίδραση.
Αγαπητέ Gitanas, θέλω, κλείνοντας, να ευχηθώ κάθε επιτυχία στη λιθουανική Προεδρία. Θα συνεργαστούμε και εμείς αλλά και τα επιτελεία μας, πολύ στενά, έτσι ώστε οι δύο αυτές Προεδρίες, που θα καλύψουν ολόκληρο το 2027, να λειτουργήσουν με συνέχεια και με συνέπεια στις κοινές προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζουμε».
www.bankingnews.gr
«Αναγνωρίζουμε, ασφαλώς, την ανάγκη η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία να παραμείνει ανοιχτή σε συμπράξεις, προς τρίτες χώρες. Η συμμετοχή τους, όμως, σε προγράμματα που στηρίζονται από ευρωπαϊκούς πόρους δεν μπορεί να είναι δίχως όρους.
Για να ενταχθεί, επομένως, κάποιος στο SAFE ή σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες πρέπει, πρώτα και πάνω απ’ όλα, να σέβεται τα συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς αστερίσκους», δήλωσε .
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και στη δυνατότητα στενότερης συνεργασίας Ελλάδας και Λιθουανίας , με έμφαση στην αντιαεροπορική άμυνα και στην αντιμετώπιση των drones.
Στόχος, όπως είπε, είναι οι ευρωπαϊκές χώρες να μην περιορίζονται στον ρόλο του αγοραστή αμυντικού εξοπλισμού, αλλά να εξελιχθούν σε συμπαραγωγούς μέσα στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην αντιμετώπιση των drones με οικονομικά βιώσιμο τρόπο, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για τομέα στον οποίο επενδύει σημαντικά η Ελλάδα και παραπέμποντας στην ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα».
Σημείωσε δε, ότι η άμυνα πρέπει πλέον να αντιμετωπίζεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως «ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό» και τάχθηκε υπέρ της απόκτησης ουσιαστικού περιεχομένου από τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ανέφερε ότι η εμπειρία της Ελλάδας και άλλων ευρωπαϊκών κρατών που έσπευσαν να στηρίξουν την Κύπρο τους προηγούμενους μήνες, έδειξε ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη «μπορεί και πρέπει» να αποκτήσει επιχειρησιακή διάσταση, συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ.
Στο πλαίσιο αυτό, προανήγγειλε ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας θα αποτελέσει κεντρική προτεραιότητα της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Υπογράμμισε, μάλιστα, ότι Ελλάδα και Λιθουανία συγκαταλέγονται στις χώρες του ΝΑΤΟ που διαθέτουν ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό του ΑΕΠ τους για την άμυνα.
Περαιτέρω, εξέφρασε την «απόλυτη αλληλεγγύη» της Ελλάδας προς τη Λιθουανία απέναντι στις υβριδικές επιθέσεις, αναφέρθηκε στη Μέση Ανατολή, στον πόλεμο στην Ουκρανία, στο μεταναστευτικό, στις ευρωπαϊκές προτεραιότητες του 2027 και τον συντονισμό ενόψει των διαδοχικών Προεδριών του Συμβουλίου της ΕΕ .
Σε διμερές επίπεδο, οι δύο ηγέτες εξέτασαν τρόπους ενίσχυσης των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, με τον πρωθυπουργό να εντοπίζει σημαντικά περιθώρια συνεργασίας στους τομείς των φαρμακευτικών προϊόντων, των logistics, της καινοτομίας και της υψηλής τεχνολογίας.
Μέση Ανατολή: Άμεση αποκλιμάκωση
Για την κρίση στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο, ο πρωθυπουργός ζήτησε άμεση αποκλιμάκωση, προειδοποιώντας ότι η παράταση της έντασης πλήττει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και τις εφοδιαστικές αλυσίδες και αυξάνει το ενεργειακό κόστος, το οποίο τελικά μεταφέρεται στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.
Επανέλαβε τη θέση της Ελλάδας για σεβασμό του Δικαίου της Θάλασσας και της ελεύθερης διέλευσης, ενώ ανακοίνωσε ότι η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας θα αποτελέσει προτεραιότητα της Ελληνικής Προεδρίας και θα αναδείξει και κατά την προεδρία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Οκτώβριο.
Συνέδεσε την ένταση στην περιοχή με το αυξημένο ενεργειακό κόστος στην Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι καθιστά δυσκολότερο τον φετινό χειμώνα για ολόκληρη την ήπειρο.
«Χρειαζόμαστε, επομένως, μια λελογισμένη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να στηρίζουν, πάντα με στοχευμένα μέτρα, νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αξιοποιώντας τον όποιο πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο μπορεί να διαθέτουν.
Γι’ αυτό και προ ημερών, με επιστολή μου προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ζήτησα να διατυπωθεί μια άμεση και τολμηρή ευρωπαϊκή απάντηση», υπογράμμισε.
Νέα μέτρα στήριξης
Τη δυνατότητα αξιοποίησης των πρόσθετων εσόδων από τον ΦΠΑ, τα οποία προκύπτουν λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας, για τη χρηματοδότηση προσωρινών και στοχευμένων μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, έθεσε ο κ. Μητσοτάκης, εξειδικεύοντας την πρότασή του προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία.
Απαντώντας σε ερώτηση για την ενεργειακή ακρίβεια και την πρόσφατη επιστολή του προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ξεκαθάρισε εκ νέου ότι η δημοσιονομική σταθερότητα παραμένει «μη διαπραγματεύσιμη» για την Ελλάδα.
Ανέφερε ότι εφόσον μία κυβέρνηση εισπράττει πρόσθετα έσοδα από ΦΠΑ πέραν εκείνων που είχαν αρχικά προβλεφθεί, αποκλειστικά εξαιτίας του πληθωρισμού που προκαλεί η αύξηση των τιμών της ενέργειας, θα μπορούσε να της δοθεί η δυνατότητα να τα αξιοποιήσει για τη στήριξη της κοινωνίας.
«Ενδεχομένως, λογιστικά -και το τονίζω πάλι, λογιστικά- αυτά τα πρόσθετα έσοδα να μπορούν να αξιοποιηθούν για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης της κοινωνίας», εξήγησε.
Ωστόσο, διευκρίνισε ότι μια τέτοια κίνηση δεν μπορεί να γίνει μονομερώς, καθώς συνδέεται με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες και τις συμφωνημένες οροφές δαπανών και έτσι, απαιτείται ευρωπαϊκή στήριξη «σε επίπεδο Eurogroup, αλλά και τελικά Ευρωπαϊκού Συμβουλίου».
«Σε καμία περίπτωση η χώρα μας δεν θα έθετε σε κίνδυνο τη πολύ μεγάλη κατάκτηση της αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των αγορών», ξεκαθάρισε λέγοντας πως «αυτό είναι μη διαπραγματεύσιμο για τη χώρα μας».
Υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση έχει ήδη λάβει μέτρα άνω του 1 δισ. ευρώ για τη στήριξη της κοινωνίας και της οικονομίας απέναντι στις συνέπειες της παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης, αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις που έχουν ανακοινωθεί τα τελευταία χρόνια στη ΔΕΘ, συμπεριλαμβανομένων των φετινών, ως «ανάχωμα απέναντι στην ακρίβεια», ενώ γνωστοποίησε ότι η κυβέρνηση εξετάζει πρόσθετη οικονομική ενίσχυση για τους αλιείς.
Ακολουθούν αναλυτικά οι δηλώσεις του Κ. Μητσοτάκη:
«Κύριε Πρόεδρε, αγαπητέ Gitanas, με πολύ μεγάλη χαρά σε υποδέχομαι σήμερα στην Αθήνα, σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Ευρώπη. Γι’ αυτό και ξεκινώ εκφράζοντας την απόλυτη αλληλεγγύη της Ελλάδος προς την Λιθουανία, η οποία έχει ήδη δεχθεί διαδοχικές υβριδικές επιθέσεις.
Αντιλαμβανόμαστε πλήρως τους φόβους σας για τη ρωσική απειλή και σημειώνω, με μεγάλη ανησυχία, ότι για πρώτη φορά, πριν από κάποιες μέρες, συμμαχικά αεροσκάφη κατέρριψαν drone το οποίο παραβίασε τον εναέριο χώρο της πατρίδας σας.
Ήταν μία απάντηση στην απρόκλητη επιθετικότητα εξ ανατολών, που υπογραμμίζει ότι το ΝΑΤΟ είναι παρόν όταν ένα κράτος μέλος του αναγκάζεται να αμυνθεί. Και βέβαια, οι μη εξουσιοδοτημένες διελεύσεις, οι κυβερνοεπιθέσεις, οι δολιοφθορές, απ’ όπου κι αν προέρχονται, αφορούν πια ολόκληρη την Ευρώπη και απαιτούν μία συντονισμένη απάντηση.
Σήμερα, τα ανατολικά και νοτιοανατολικά σύνορα της Ευρώπης, από τη Βαλτική έως τη Μεσόγειο, βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής ασφάλειας και η προστασία τους προϋποθέτει μια συλλογική προσέγγιση
Καλούμαστε, λοιπόν, να επιβεβαιώσουμε στην πράξη ότι η προάσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των μελών της ευρωπαϊκής οικογένειας και της Ατλαντικής Συμμαχίας, ιδίως αυτών της πρώτης γραμμής, όπως η Λιθουανία, όπως η Ελλάδα, είναι μία υπόθεση κοινή.
Η Λιθουανία γνωρίζει, άλλωστε, ότι η ελευθερία δεν είναι ποτέ δεδομένη, γι’ αυτό και επιλέξατε τον δρόμο της Ευρώπης. Μία επιλογή, μάλιστα, που, θέλω να θυμίσω, σφραγίστηκε εδώ, στην Αθήνα, στη Στοά του Αττάλου, με την υπογραφή της Συνθήκης Προσχώρησης το 2003, επί ελληνικής Προεδρίας.
Από τότε, βέβαια, ο κόσμος άλλαξε δραματικά. Η αποστολή μας, ωστόσο, παραμένει μία: να διαφυλάξουμε αυτή την Ένωση της ευημερίας, της ελευθερίας, ενισχύοντας όμως, ταυτόχρονα, την άμυνα αλλά και την ανθεκτικότητά της.
Αποστολή στην οποία είμαστε απόλυτα ευθυγραμμισμένοι, καθώς η Λιθουανία αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου το πρώτο εξάμηνο του 2027, παίρνοντας τη σκυτάλη από την Ιρλανδία για να την παραδώσει μετά, τον ερχόμενο Ιούλιο, στην Ελλάδα.
Ήταν φυσικό, λοιπόν, να συζητήσουμε το κοινό πρόγραμμα της λεγόμενης «Τριάδας των Προεδριών». Μιλάμε, μάλιστα, για τρεις χώρες σε τρεις διαφορετικές γωνίες της Ευρώπης, ξεκινώντας από τον Ατλαντικό, περνώντας στη Βαλτική και καταλήγοντας τελικά στη Μεσόγειο. Τρία κράτη με διαφορετική ιστορία αλλά με μία κοινή πυξίδα, που δείχνει σταθερά προς μια Ευρώπη ελεύθερη και δημοκρατική, ισχυρή και ασφαλή, ευημερούσα και ανταγωνιστική.
Ως προς τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, στο οποίο θα εστιάσουμε και σε λίγες ημέρες στις Βρυξέλλες, οι θέσεις μας ουσιαστικά είναι κοινές: οι πόροι που αρχικά προτείνονται δεν ανταποκρίνονται, δυστυχώς, στις αυξημένες φιλοδοξίες της Ευρώπης.
Και πρέπει, νομίζω, όλοι να αντιληφθούν ότι η Συνοχή ουσιαστικά δεν είναι εχθρός της ανταγωνιστικότητας, είναι μάλλον προϋπόθεση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, με την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς να καθίσταται αναγκαία αλλά και με την πρωτοπορία να συμβαδίζει με τη γεωγραφική ισορροπία.
Το ίδιο, βέβαια, ισχύει για ένα θέμα το οποίο μας αφορά και τους δύο εξίσου, αναφέρομαι στη χρηματοδότηση της φύλαξης των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως χώρες της μεθορίου γνωρίζουμε πολύ καλά τι θα πει εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών.
Η Ελλάδα, αγαπητέ Gitanas, το θυμάσαι καλά, αντιμετώπισε πρώτη μια τέτοια υβριδική επίθεση στον Έβρο, τον Μάρτιο του 2020. Γι’ αυτό και ήμασταν οι πρώτοι που σταθήκαμε στο δικό σας πλευρό, όταν έναν χρόνο μετά δεχθήκατε μια παρόμοια απειλή.
Πρέπει να προστατεύσουμε τα σύνορά μας, κρατώντας ακέραιες τις αξίες μας και με την εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο να κρίνεται πλέον στην πράξη.
Θέλω εδώ να εκφράσω, κ. Πρόεδρε, την ικανοποίησή μου για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δια της τοποθέτησης της κας Προέδρου στην ομιλία που έκανε στο Ευρωκοινοβούλιο, στηρίζει την πρόταση της Ελλάδος για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση εργαλειοποίησης μεταναστευτικών ροών και μεταναστευτικής πίεσης.
Η άμυνα, επίσης, πρέπει να αντιμετωπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως ένα ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό, κάτι που σημαίνει ότι είναι καιρός πλέον η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42 παρ. 7 της Συνθήκης να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο.
Η εμπειρία της Ελλάδος αλλά και άλλων ευρωπαϊκών κρατών που έσπευσαν να στηρίξουν την Κύπρο πριν από κάποιους μήνες, δείχνει ότι αυτή η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη μπορεί και πρέπει να αποκτήσει και επιχειρησιακή έκφραση, πάντα συμπληρωματική προς το ΝΑΤΟ. Γι’ αυτό και η ενίσχυση της άμυνας θα βρεθεί στο κέντρο και της ελληνικής Προεδρίας.
Ελλάδα και Λιθουανία, Λιθουανία και Ελλάδα, εξάλλου, συγκαταλέγονται μεταξύ των πέντε μόνο χωρών του ΝΑΤΟ οι οποίες έχουν ήδη ξεπεράσει το όριο του 3,5% ως προς τις αμυντικές δαπάνες. Η Λιθουανία, μάλιστα, έχει ξεπεράσει και το 5%.
Αυτό μας δίνει μια κοινή ευκαιρία: να μην είμαστε απλά αγοραστές, αλλά συμπαραγωγοί στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα. Και προσβλέπω, κ. Πρόεδρε, σε μία πιο στενή συνεργασία μεταξύ των Υπουργείων Άμυνας προς αυτή την κατεύθυνση.
Μπορούμε να συνεργαστούμε, ειδικά ως προς την αντιαεροπορική άμυνα, την αντιμετώπιση των drones, αντιμετώπιση των drones -τολμώ να πω- και με έναν τρόπο ο οποίος θα είναι οικονομικά ανεκτός. Είναι ένας τομέας στον οποίο η χώρα μας επενδύει σημαντικά. Έχουμε ήδη προχωρήσει, όπως είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε, στην ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα».
Και αναγνωρίζουμε, ασφαλώς, την ανάγκη η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία να παραμείνει ανοιχτή σε συμπράξεις, προς τρίτες χώρες. Η συμμετοχή τους, όμως, σε προγράμματα που στηρίζονται από ευρωπαϊκούς πόρους δεν μπορεί να είναι δίχως όρους.
Για να ενταχθεί, επομένως, κάποιος στο SAFE ή σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες πρέπει, πρώτα και πάνω απ’ όλα, να σέβεται τα συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς αστερίσκους.
Πέρα, όμως, από τα αμιγώς ευρωπαϊκά θέματα είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε -και θα συνεχίσουμε στη συνέχεια- το πώς μπορούμε να βελτιώσουμε τις διμερείς μας σχέσεις, τις εμπορικές μας σχέσεις.
Έχουμε πολλά περιθώρια βελτίωσης, ιδιαίτερα στα φαρμακευτικά, στα logistics, στην καινοτομία. Και οι δύο χώρες μας έχουν κάνει σημαντικά βήματα ως προς την ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος υψηλής τεχνολογίας. Αλλά το ίδιο και στην ενέργεια, με την Κλάιπεντα, την Αλεξανδρούπολη να αποτελούν σήμερα πύλες ενεργειακής ασφάλειας, όχι μόνο για τις χώρες μας, αλλά συνολικά για την Ευρώπη.
Και βέβαια, στον τουρισμό, με την Ελλάδα να αποτελεί πάντα έναν κορυφαίο προορισμό για τους Λιθουανούς. Δεν θα αναφερθώ σε συνεργασία στο μπάσκετ, που είναι ένα σπορ το οποίο οι δύο χώρες μας αγαπούν ιδιαίτερα. Εκεί νομίζω ότι μπορεί να υπάρχει μία γόνιμη άμιλλα μεταξύ των κρατών μας.
Εξετάσαμε, βέβαια, τις διεθνείς εξελίξεις, τη διαρκή μας στήριξη στην προσπάθεια για μία δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία. Μία λύση που θα σέβεται την κυριαρχία και τα εδαφικά δικαιώματα, την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, θα συνοδεύεται από αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας.
Μέχρι τότε η πίεση προς τη Ρωσία, και μέσω ευρωπαϊκών κυρώσεων, πρέπει να συνεχιστεί. Οι Ουκρανοί «φυλάττουν σήμερα Θερμοπύλες». Κερδίζουν επάξια τον σεβασμό μας. Οφείλουμε να παραμείνουμε στο πλευρό τους.
Ως προς την κατάσταση, τέλος, στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο, να επαναλάβω την ανάγκη για μια άμεση αποκλιμάκωση της κρίσης, διότι όσο αυτή παραμένει τορπιλίζεται η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, πλήττονται οι εφοδιαστικές αλυσίδες, εκτινάσσεται, δυστυχώς, το κόστος ενέργειας και μετατρέπεται σε αυξημένο κόστος ζωής σε όλες τις χώρες.
Επιμένουμε, λοιπόν, στον σεβασμό του Δικαίου της Θάλασσας, που εγγυάται την ελεύθερη διέλευση. Η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας θα αποτελέσει προτεραιότητα της ελληνικής Προεδρίας και θέμα, μάλιστα, το οποίο η Ελλάδα θα αναδείξει αυτόν τον Οκτώβριο, όταν προεδρεύουμε του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Όπως είπα, η ένταση στο Ορμούζ κάνει, δυστυχώς, πιο δύσκολο τον φετινό χειμώνα, δοκιμάζοντας ουσιαστικά ολόκληρη την ήπειρό μας. Χρειαζόμαστε, επομένως, μια λελογισμένη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να στηρίζουν, πάντα με στοχευμένα μέτρα, νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αξιοποιώντας τον όποιο πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο μπορεί να διαθέτουν.
Γι’ αυτό και προ ημερών, με επιστολή μου προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ζήτησα να διατυπωθεί μια άμεση και τολμηρή ευρωπαϊκή απάντηση. Πιστεύω ότι αν η πρότασή μου εισακουστεί θα αντιμετωπίσουμε ένα κοινό πρόβλημα με μια κοινή και έγκαιρη αντίδραση.
Αγαπητέ Gitanas, θέλω, κλείνοντας, να ευχηθώ κάθε επιτυχία στη λιθουανική Προεδρία. Θα συνεργαστούμε και εμείς αλλά και τα επιτελεία μας, πολύ στενά, έτσι ώστε οι δύο αυτές Προεδρίες, που θα καλύψουν ολόκληρο το 2027, να λειτουργήσουν με συνέχεια και με συνέπεια στις κοινές προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζουμε».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών