Επιστήμονες ανακάλυψαν στη Σιβηρία δόντι Νεάντερταλ ηλικίας 59.000 ετών με ενδείξεις σκόπιμης διάτρησης για θεραπεία μόλυνσης, γεγονός που θεωρείται το αρχαιότερο γνωστό παράδειγμα οδοντιατρικής παρέμβασης στην ιστορία
Πολύ πριν από τη σύγχρονη οδοντιατρική, οι Νεάντερταλ φαίνεται πως είχαν ήδη κατανοήσει κάτι κρίσιμο για τον πόνο: από πού προερχόταν και πώς μπορούσαν να τον ανακουφίσουν.
Ένα δόντι ηλικίας 59.000 ετών που ανακαλύφθηκε στη Σιβηρία περιέχει ενδείξεις ότι ένας Νεάντερταλ ίσως τρύπησε σκόπιμα ένα μολυσμένο δόντι χρησιμοποιώντας αιχμηρό λίθινο εργαλείο.
Αν επιβεβαιωθεί, πρόκειται για το αρχαιότερο γνωστό παράδειγμα οδοντιατρικής θεραπείας που έχει εντοπιστεί ποτέ!
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στις 13 Μαΐου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One από την Alisa Zubova του Μουσείου Ανθρωπολογίας και Εθνογραφίας «Mεγάλος Πέτρος» της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών και τους συνεργάτες της.
Οι Νεάντερταλ ίσως είχαν εξελιγμένες ιατρικές γνώσεις
Προηγούμενες ανακαλύψεις είχαν δείξει ότι οι Νεάντερταλ χρησιμοποιούσαν «οδοντογλυφίδες» για να καθαρίζουν τα δόντια τους και πιθανώς αξιοποιούσαν φαρμακευτικά φυτά.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν σαφείς αποδείξεις ότι μπορούσαν να διαγνώσουν και να θεραπεύσουν σκόπιμα ασθένειες.
Το δόντι προέρχεται από το σπήλαιο Chagyrskaya στη Σιβηρία και πρόκειται για έναν γομφίο με βαθιά οπή που φτάνει μέχρι τον πολφό.
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν πειράματα σε τρία σύγχρονα ανθρώπινα δόντια χρησιμοποιώντας λίθινα εργαλεία παρόμοια με εκείνα που βρέθηκαν στο σπήλαιο.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μπορούσαν να δημιουργηθούν ίδιες μικροσκοπικές αυλακώσεις και ίδιου τύπου κοιλότητες με αυτές του δοντιού του Νεάντερταλ.
Μια επώδυνη αλλά σωτήρια επέμβαση
Η διαδικασία πιθανότατα ήταν εξαιρετικά επώδυνη, όμως ίσως ανακούφιζε τον πόνο της μόλυνσης αφαιρώντας το κατεστραμμένο τμήμα του δοντιού.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι οι Νεάντερταλ ήταν ικανοί να εντοπίσουν την πηγή του πόνου, να επιλέξουν θεραπεία, να πραγματοποιήσουν ακριβή χειρισμό και να αντέξουν βραχυπρόθεσμο πόνο για μεγαλύτερη ανακούφιση αργότερα.
Πρόκειται για την πρώτη φορά που καταγράφεται τέτοια συμπεριφορά σε ανθρώπινο είδος διαφορετικό από τον Homo sapiens και προηγείται κατά περισσότερα από 40.000 χρόνια από κάθε άλλο γνωστό παράδειγμα.
Τα σημάδια που αποκάλυψαν την αλήθεια
Η Alisa Zubova εξήγησε ότι οι επιστήμονες παρατήρησαν πως το σχήμα της κοιλότητας στο δόντι ήταν ασυνήθιστο και δεν ταίριαζε με τις φυσιολογικές φθορές ή με τις κοινές τερηδόνες που παρατηρούνται στους σύγχρονους ανθρώπους.
Επιπλέον, υπήρχαν εμφανείς γρατζουνιές που υποδείκνυαν ότι η φθορά δεν προήλθε από φυσικά αίτια αλλά από σκόπιμες ενέργειες.
Η μικροτομογραφία αποκάλυψε αλλαγές στη μεταλλική δομή της οδοντίνης, συμβατές με σοβαρή τερηδόνα.
Αυτό ενίσχυσε την υπόθεση ότι η οπή στο δόντι δημιουργήθηκε στο πλαίσιο θεραπευτικής παρέμβασης.
Τα πειράματα επιβεβαίωσαν τη θεωρία
Η ερευνήτρια Lydia Zotkina ανέφερε ότι πραγματοποιήθηκαν πειραματικές διατρήσεις σε ανθρώπινα δόντια με αιχμηρά λίθινα εργαλεία.
Η σύγκριση των μικροσκοπικών σημαδιών στα πειραματικά δείγματα με εκείνα του δοντιού του Νεάντερταλ έδειξε εντυπωσιακή ομοιότητα.
Τα αποτελέσματα απέδειξαν ότι η διάτρηση τερηδονισμένου δοντιού με λίθινο εργαλείο ήταν τεχνικά εφικτή και επέτρεπε γρήγορη αφαίρεση του κατεστραμμένου ιστού.
Οι Νεάντερταλ της Σιβηρίας
Η ερευνήτρια Ksenia Kolobova εξήγησε ότι οι Νεάντερταλ έφτασαν στην περιοχή της Altai πριν από 70.000 έως 60.000 χρόνια, μεταναστεύοντας από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, και παρέμειναν εκεί μέχρι πριν από περίπου 40.000 χρόνια.
Η περιοχή αποτελούσε ιδανικό περιβάλλον λόγω της βιοποικιλότητας, του κλίματος που έμοιαζε με εκείνο της Ευρώπης, της αφθονίας λίθινων πρώτων υλών και της παρουσίας βισώνων και άγριων αλόγων, που αποτελούσαν τη βασική τους λεία.
Αναλύσεις εργαλείων και γενετικές μελέτες έδειξαν ότι οι Νεάντερταλ του Chagyrskaya είχαν στενή σχέση με τον λεγόμενο πολιτισμό Micoquian, ο οποίος είχε παρουσία και στον Καύκασο και την Κριμαία.
www.bankingnews.gr
Ένα δόντι ηλικίας 59.000 ετών που ανακαλύφθηκε στη Σιβηρία περιέχει ενδείξεις ότι ένας Νεάντερταλ ίσως τρύπησε σκόπιμα ένα μολυσμένο δόντι χρησιμοποιώντας αιχμηρό λίθινο εργαλείο.
Αν επιβεβαιωθεί, πρόκειται για το αρχαιότερο γνωστό παράδειγμα οδοντιατρικής θεραπείας που έχει εντοπιστεί ποτέ!
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στις 13 Μαΐου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One από την Alisa Zubova του Μουσείου Ανθρωπολογίας και Εθνογραφίας «Mεγάλος Πέτρος» της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών και τους συνεργάτες της.
Οι Νεάντερταλ ίσως είχαν εξελιγμένες ιατρικές γνώσεις
Προηγούμενες ανακαλύψεις είχαν δείξει ότι οι Νεάντερταλ χρησιμοποιούσαν «οδοντογλυφίδες» για να καθαρίζουν τα δόντια τους και πιθανώς αξιοποιούσαν φαρμακευτικά φυτά.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν σαφείς αποδείξεις ότι μπορούσαν να διαγνώσουν και να θεραπεύσουν σκόπιμα ασθένειες.
Το δόντι προέρχεται από το σπήλαιο Chagyrskaya στη Σιβηρία και πρόκειται για έναν γομφίο με βαθιά οπή που φτάνει μέχρι τον πολφό.
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν πειράματα σε τρία σύγχρονα ανθρώπινα δόντια χρησιμοποιώντας λίθινα εργαλεία παρόμοια με εκείνα που βρέθηκαν στο σπήλαιο.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μπορούσαν να δημιουργηθούν ίδιες μικροσκοπικές αυλακώσεις και ίδιου τύπου κοιλότητες με αυτές του δοντιού του Νεάντερταλ.
Μια επώδυνη αλλά σωτήρια επέμβαση
Η διαδικασία πιθανότατα ήταν εξαιρετικά επώδυνη, όμως ίσως ανακούφιζε τον πόνο της μόλυνσης αφαιρώντας το κατεστραμμένο τμήμα του δοντιού.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι οι Νεάντερταλ ήταν ικανοί να εντοπίσουν την πηγή του πόνου, να επιλέξουν θεραπεία, να πραγματοποιήσουν ακριβή χειρισμό και να αντέξουν βραχυπρόθεσμο πόνο για μεγαλύτερη ανακούφιση αργότερα.
Πρόκειται για την πρώτη φορά που καταγράφεται τέτοια συμπεριφορά σε ανθρώπινο είδος διαφορετικό από τον Homo sapiens και προηγείται κατά περισσότερα από 40.000 χρόνια από κάθε άλλο γνωστό παράδειγμα.
Τα σημάδια που αποκάλυψαν την αλήθεια
Η Alisa Zubova εξήγησε ότι οι επιστήμονες παρατήρησαν πως το σχήμα της κοιλότητας στο δόντι ήταν ασυνήθιστο και δεν ταίριαζε με τις φυσιολογικές φθορές ή με τις κοινές τερηδόνες που παρατηρούνται στους σύγχρονους ανθρώπους.
Επιπλέον, υπήρχαν εμφανείς γρατζουνιές που υποδείκνυαν ότι η φθορά δεν προήλθε από φυσικά αίτια αλλά από σκόπιμες ενέργειες.
Η μικροτομογραφία αποκάλυψε αλλαγές στη μεταλλική δομή της οδοντίνης, συμβατές με σοβαρή τερηδόνα.
Αυτό ενίσχυσε την υπόθεση ότι η οπή στο δόντι δημιουργήθηκε στο πλαίσιο θεραπευτικής παρέμβασης.
Τα πειράματα επιβεβαίωσαν τη θεωρία
Η ερευνήτρια Lydia Zotkina ανέφερε ότι πραγματοποιήθηκαν πειραματικές διατρήσεις σε ανθρώπινα δόντια με αιχμηρά λίθινα εργαλεία.
Η σύγκριση των μικροσκοπικών σημαδιών στα πειραματικά δείγματα με εκείνα του δοντιού του Νεάντερταλ έδειξε εντυπωσιακή ομοιότητα.
Τα αποτελέσματα απέδειξαν ότι η διάτρηση τερηδονισμένου δοντιού με λίθινο εργαλείο ήταν τεχνικά εφικτή και επέτρεπε γρήγορη αφαίρεση του κατεστραμμένου ιστού.
Οι Νεάντερταλ της Σιβηρίας
Η ερευνήτρια Ksenia Kolobova εξήγησε ότι οι Νεάντερταλ έφτασαν στην περιοχή της Altai πριν από 70.000 έως 60.000 χρόνια, μεταναστεύοντας από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, και παρέμειναν εκεί μέχρι πριν από περίπου 40.000 χρόνια.
Η περιοχή αποτελούσε ιδανικό περιβάλλον λόγω της βιοποικιλότητας, του κλίματος που έμοιαζε με εκείνο της Ευρώπης, της αφθονίας λίθινων πρώτων υλών και της παρουσίας βισώνων και άγριων αλόγων, που αποτελούσαν τη βασική τους λεία.
Αναλύσεις εργαλείων και γενετικές μελέτες έδειξαν ότι οι Νεάντερταλ του Chagyrskaya είχαν στενή σχέση με τον λεγόμενο πολιτισμό Micoquian, ο οποίος είχε παρουσία και στον Καύκασο και την Κριμαία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών