Έπειτα από σχεδόν 22 χρόνια αδιάκοπης εξερεύνησης του Σύμπαντος, ένα ιστορικό διαστημικό τηλεσκόπιο της NASA ετοιμάζεται για το τελευταίο του ταξίδι, αυτή τη φορά αλλά προς τη Γη. Το Neil Gehrels Swift Observatory, που έχει καταγράψει μερικές από τις πιο βίαιες και σύντομες εκρήξεις στο Σύμπαν, χάνει πλέον γρήγορα ύψος και αναμένεται να εισέλθει στην ατμόσφαιρα και να καταστραφεί.
Η NASA επιχείρησε να αποτρέψει την πτώση, οργανώνοντας μια ιδιαίτερα φιλόδοξη αποστολή διάσωσης. Ένα μικρό διαστημικό σκάφος, το LINK, κατασκευάστηκε μέσα σε μόλις εννέα μήνες με στόχο να προσεγγίσει το Swift, να το «πιάσει» με ρομποτικούς βραχίονες και να το μεταφέρει σε ασφαλέστερη τροχιά. Το σχέδιο, όμως, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς προβλήματα στον προσανατολισμό του LINK ανάγκασαν τους μηχανικούς να καταναλώσουν πολύτιμο προωθητικό καύσιμο.
Τώρα το Swift συνεχίζει τις τελευταίες παρατηρήσεις του, ενώ η τροχιά του χαμηλώνει σταθερά. Οι μηχανικοί εκτιμούν ότι στις αρχές έως τα μέσα Οκτωβρίου θα βρεθεί κάτω από τα 300 χιλιόμετρα από την επιφάνεια της Γης, με την τελική είσοδό του στην ατμόσφαιρα να πλησιάζει. Στη συνέχεια, το Swift θα εγκαταλείψει την τροχιά του και αναμένεται να καεί στην ατμόσφαιρα της Γης κατά την πτώση του.
«Αν και είναι πιθανό κάποια τμήματα του διαστημικού σκάφους Swift να επιβιώσουν από την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα λόγω του μεγέθους του, η πιθανότητα τα συντρίμμια να προκαλέσουν σημαντικές υλικές ζημιές ή σωματική βλάβη σε κάποιον είναι πολύ μικρή», σύμφωνα με ανακοίνωση της εταιρείας διαστημικής παρακολούθησης LeoLabs, την οποία μοιράστηκε με το CNN μέσω email. «Πιο πιθανό είναι, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα συντρίμμια που επιβιώνουν από την επανείσοδο, να καταλήξουν στον ωκεανό ή σε ακατοίκητη περιοχή της ξηράς».
Η φιλόδοξη επιχείρηση διάσωσης
Οι επιστήμονες ήλπιζαν ότι ένας δορυφόρος που κατασκευάστηκε σε χρόνο-ρεκόρ, το LINK, θα μπορούσε να «πιάσει» το τηλεσκόπιο και να το μεταφέρει σε σταθερότερη τροχιά. Το LINK αναπτύχθηκε, κατασκευάστηκε και εκτοξεύτηκε από την Katalyst Space Technologies, εταιρεία με έδρα την Αριζόνα, μέσα σε μόλις εννέα μήνες.
Η αποστολή διάσωσης του Swift απέτυχε λίγες μόλις εβδομάδες μετά την εκτόξευση του LINK, στις αρχές Ιουλίου, όταν ο δορυφόρος άρχισε να περιστρέφεται ανεξέλεγκτα στο Διάστημα. «Από την αρχή, επρόκειτο για μια αποστολή υψηλού ρίσκου και υψηλής ανταμοιβής», δήλωσε ο Shawn Domagal-Goldman, διευθυντής του Τμήματος Αστροφυσικής της NASA. «Χωρίς παρέμβαση, το Swift επρόκειτο να εισέλθει ξανά στην ατμόσφαιρα μέχρι το τέλος του έτους».
Ωστόσο, η NASA και η Katalyst υποστηρίζουν ότι η τροποποιημένη αποστολή του LINK δεν ήταν άσκοπη, καθώς και οι δύο οργανισμοί αποκόμισαν πολύτιμα μαθήματα που θα μπορούσαν να βοηθήσουν μελλοντικές επιχειρήσεις στο Διάστημα.
«Και παρόλο που θα λυπηθούμε να δούμε την αποστολή του Swift να ολοκληρώνεται, γνωρίζαμε ότι αυτή η προσπάθεια ανύψωσης της τροχιάς του θα ήταν πολύτιμη για τη NASA σε πολλά επίπεδα: θα προωθούσε την αμερικανική τεχνολογία συντήρησης διαστημικών σκαφών, θα μας προκαλούσε να ανταποκριθούμε σε πρωτοφανώς σύντομα χρονοδιαγράμματα αποστολών και θα δοκίμαζε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε δορυφόρους ώστε να παρατείνουμε τον χρόνο παραμονής τους σε χαμηλή γήινη τροχιά», ανέφερε ο Domagal-Goldman. «Είμαστε πολύ υπερήφανοι για το πόσο γρήγορα έφτασε αυτή η ομάδα μέχρι εδώ και καταγράφουμε τα διδάγματα που αποκομίσαμε, ώστε να είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο».
Οι τελευταίες ματιές στο Σύμπαν
Το Swift Observatory, για το οποίο δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή κάποιο καθιερωμένο παρατηρητήριο που να μπορεί να το αντικαταστήσει, λειτουργεί ως ένα πραγματικό «πολυεργαλείο» της αστροφυσικής σε χαμηλή γήινη τροχιά από την εκτόξευσή του, τον Νοέμβριο του 2004.
Οι επιστήμονες της αποστολής Swift ενεργοποιούν σταδιακά ξανά τα όργανα του τηλεσκοπίου, ώστε να συλλέξουν δεδομένα και να πραγματοποιήσουν παρατηρήσεις μέχρι την τελευταία δυνατή στιγμή, κάτι που στην πραγματικότητα επιταχύνει την πτώση του παρατηρητηρίου.
Τα όργανα είχαν απενεργοποιηθεί για μήνες, ώστε να μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας και να καθυστερήσει η απώλεια ύψους του Swift.
Το Swift έχανε σταθερά ύψος εξαιτίας της ατμοσφαιρικής αντίστασης, η οποία ενισχύθηκε περαιτέρω από την αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα των τελευταίων δύο ετών, καθώς ο Ήλιος έφτασε στο αποκορύφωμα του 11ετούς κύκλου του το 2024.
Οι έντονες ηλιακές εκλάμψεις και οι στεμματικές εκτινάξεις μάζας προκάλεσαν διαστολή της ατμόσφαιρας της Γης, γεγονός που αύξησε την αντίσταση που δέχεται το Swift και οδήγησε τους επιστήμονες στην πρόβλεψη ότι θα κατέβαινε προς τον πλανήτη μας το φθινόπωρο, σύμφωνα με τη NASA.
«Όταν ο Neil Gehrels, από τον οποίο πήρε το όνομά του το Swift, σχεδίαζε το παρατηρητήριο, δεν είχε εκτοξευθεί ποτέ κάτι παρόμοιο», δήλωσε ο S. Bradley Cenko, κύριος ερευνητής του Swift στη NASA Goddard Space Flight Center στο Greenbelt του Μέριλαντ.
«Θα χαιρόταν γνωρίζοντας ότι αυτή η προσπάθεια ανύψωσης της τροχιάς αποτέλεσε μέρος της κληρονομιάς του Swift, καθώς έδωσε στη NASA τη δυνατότητα να δοκιμάσει κάτι νέο και τολμηρό, παρόλο που το αποτέλεσμα δεν ήταν εγγυημένο».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών