Σήμα κινδύνου για την παγκόσμια οικονομία εκπέμπει το ΔΝΤ, καθώς η γενικευμένη σύρραξη στη Μέση Ανατολή αλλά και το μπλόκο στο Στενό του Hormuz στρώνουν το έδαφος για μια πρωτοφανή κρίση.
Με τον πληθωρισμό να καλπάζει και την ανάπτυξη να «παγώνει», η επικεφαλής του ΔΝΤ, Kristalina Georgieva, προειδοποιεί ότι ο κόσμος βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο οξείας πείνας και βίαιων κοινωνικών αναταραχών, καθώς η ακρίβεια εξαντλεί τις αντοχές των πολιτών.
Πληθωρισμός στα ύψη, επιβράδυνση ανάπτυξης
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό και επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης, δήλωσε η Georgieva, ενόψει των προβλέψεων για την παγκόσμια οικονομία που προγραμματίζει ο διεθνής δανειστής για την επόμενη εβδομάδα.
Ο πόλεμος έχει προκαλέσει τη χειρότερη διατάραξη που έχει καταγραφεί ποτέ στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, με την παραγωγή εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου να έχει σταματήσει λόγω του αποτελεσματικού αποκλεισμού του Hormuz από το Ιράν, ένα σημείο ζωτικής σημασίας για τη μεταφορά του ενός πέμπτου του πετρελαίου και του φυσικού αερίου παγκοσμίως. Σύμφωνα, μάλιστα, με τη Georgieva, ακόμα κι αν ο πόλεμος σταματήσει άμεσα, το ΔΝΤ θα υποβαθμίσει τις προβλέψεις του για την οικονομική ανάπτυξη και θα αναβαθμίσει τις εκτιμήσεις του για τον πληθωρισμό. Επισημαίνεται ότι το Ταμείο αναμένεται να δημοσιεύσει μια σειρά σεναρίων στην επερχόμενη έκθεση για την Παγκόσμια Οικονομική Προοπτική (World Economic Outlook) στις 14 Απριλίου.
Χωρίς τον πόλεμο, η Georgieva δήλωσε ότι το ΔΝΤ ανέμενε μια μικρή αναβάθμιση στην πρόβλεψή του για την παγκόσμια ανάπτυξη στο 3,3% για το 2026 και 3,2% για το 2027, καθώς οι οικονομίες συνεχίζουν να ανακάμπτουν από την πανδημία. «Αντ' αυτού, όλοι οι δρόμοι οδηγούν πλέον σε υψηλότερες τιμές και βραδύτερη ανάπτυξη», δήλωσε η ίδια.
Παγκόσμια αβεβαιότητα
«Βρισκόμαστε σε έναν κόσμο αυξημένης αβεβαιότητας», δήλωσε η επικεφαλής του ΔΝΤ, αναφέροντας τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις τεχνολογικές εξελίξεις, τα κλιματικά σοκ και τις δημογραφικές αλλαγές. «Όλα αυτά σημαίνουν ότι, αφού ανακάμψουμε από αυτό το σοκ, πρέπει να έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά για το επόμενο».
Ο πόλεμος έχει συρρικνώσει την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου κατά 13%, είπε η Georgieva, με τον αντίκτυπο να μετακυλίεται στις αποστολές πετρελαίου και φυσικού αερίου και σε σχετικές εφοδιαστικές αλυσίδες, όπως το ήλιο και τα λιπάσματα.
Ακόμη και ένα γρήγορο τέλος των εχθροπραξιών και μια σχετικά ταχεία ανάκαμψη θα οδηγήσουν σε μια «σχετικά μικρή» αναθεώρηση προς τα κάτω της πρόβλεψης για την ανάπτυξη και μια αναθεώρηση προς τα πάνω για τον πληθωρισμό. Εάν ο πόλεμος παραταθεί, οι επιπτώσεις θα είναι πολύ μεγαλύτερες.
Ποιοι θα πληγούν περισσότερο
Οι φτωχές, ευάλωτες χώρες χωρίς ενεργειακά αποθέματα θα πληγούν περισσότερο, πρόσθεσε η Georgieva, σημειώνοντας ότι πολλές χώρες έχουν ελάχιστο έως μηδενικό δημοσιονομικό περιθώριο για να βοηθήσουν τους πληθυσμούς τους να ανταπεξέλθουν στις αυξήσεις των τιμών, γεγονός που με τη σειρά του αυξάνει τις πιθανότητες κοινωνικών αναταραχών.
Η επικεφαλής του ΔΝΤ δήλωσε ότι ορισμένες χώρες έχουν ήδη ζητήσει οικονομική βοήθεια, χωρίς όμως να τις κατονομάσει. Ανέφερε ότι το ΔΝΤ θα μπορούσε να ενισχύσει ορισμένα υπάρχοντα δανειακά προγράμματα για να καλύψει τις ανάγκες των χωρών. Το 85% των μελών του ΔΝΤ είναι εισαγωγείς ενέργειας.
Οι οριζόντιες ενεργειακές επιδοτήσεις δεν είναι η λύση, είπε η ίδια, προτρέποντας τους φορείς χάραξης πολιτικής να αποφύγουν τις κυβερνητικές πληρωμές που θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ο αντίκτυπος ήταν ασύμμετρος, πλήττοντας περισσότερο τις χώρες που εισάγουν ενέργεια, αλλά ακόμη και οι εξαγωγείς ενέργειας, όπως το Κατάρ, αισθάνονται τις συνέπειες από τα ιρανικά πλήγματα κατά των εγκαταστάσεων παραγωγής τους. Το Κατάρ αναμένει ότι θα χρειαστούν τρία έως πέντε χρόνια για να αποκατασταθεί το 17% της παραγωγής φυσικού αερίου του λόγω των ζημιών, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) ανέφερε ότι 72 ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν υποστεί ζημιές στον πόλεμο, το ένα τρίτο των οποίων έχουν υποστεί σημαντικές καταστροφές.
Ανησυχία για την επισιτιστική ασφάλεια
Μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν έκλεισε ουσιαστικά το Hormuz, εκτοξεύοντας τις τιμές του αργού πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Οι επικεφαλής του ΔΝΤ, του IEA και της Παγκόσμιας Τράπεζας δήλωσαν την περασμένη εβδομάδα ότι θα σχηματίσουν μια συντονισμένη προσπάθεια για την αξιολόγηση των ενεργειακών και οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου.
Η Georgieva ανέφερε επίσης ότι το ΔΝΤ συνεργάζεται με το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ και τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) για το θέμα της επισιτιστικής ασφάλειας. Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα προειδοποίησε στα μέσα Μαρτίου ότι εκατομμύρια άνθρωποι θα αντιμετωπίσουν οξεία πείνα εάν ο πόλεμος συνεχιστεί μέχρι τον Ιούνιο. Η Georgieva σημείωσε ότι το ΔΝΤ δεν βλέπει ακόμη επισιτιστική κρίση, αλλά αυτό θα μπορούσε να συμβεί εάν διαταραχθεί η παράδοση λιπασμάτων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών