Με την παγκόσμια οικονομία να απειλείται από ένα ενεργειακό σοκ, τα σχέδια των κεντρικών τραπεζών για τα επιτόκια φαίνεται να ανατρέπονται. Στο πλαίσιο αυτό, οι κεντρικές τράπεζες αναμένεται να τηρήσουν στάση αναμονής αυτή την εβδομάδα, αναβάλλοντας τις αυξήσεις επιτοκίων, καθώς οι αναρτήσεις του Donald Trump, στα social media συμβάλλουν στην πρόκληση αναταραχών στις ενεργειακές αγορές, γεγονός που δυσχεραίνει τη δυνατότητα των υπευθύνων χάραξης πολιτικής να προβλέψουν την άνοδο των τιμών.
Η Fed, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), η Τράπεζα της Ιαπωνίας, η Τράπεζα του Καναδά και η Τράπεζα της Αγγλίας είναι μεταξύ των ιδρυμάτων που θα καθορίσουν τα επιτόκια αυτή την εβδομάδα, υπό τη σκιά του δεύτερου μεγάλου σοκ στις τιμές της ενέργειας μέσα σε πέντε χρόνια.
«Η σωστή προσέγγιση γι' αυτές τις κεντρικές τράπεζες αυτή τη στιγμή είναι η στάση αναμονής, δεδομένων των αβεβαιοτήτων γύρω από την κατάσταση στον Κόλπο, καθώς και της έλλειψης σαφήνειας για το πώς το ενεργειακό σοκ θα επηρεάσει την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό», δήλωσε ο Tomasz Wieladek, επικεφαλής ευρωπαϊκός μακροοικονομικός στρατηγικός αναλυτής στην T Rowe Price.
Γεωπολιτικοί κίνδυνοι
Ο πόλεμος στον Κόλπο έχει οδηγήσει τις κεντρικές τράπεζες σε αχαρτογράφητα νερά, καθώς αναγκάζονται να αξιολογήσουν τους γεωπολιτικούς κινδύνους και την εξαιρετικά απρόβλεπτη δυναμική των αγορών εμπορευμάτων — καθώς και την απειλή που συνιστούν για τους στόχους τους για τον πληθωρισμό.
Ο Sebastian Barrack, επικεφαλής εμπορευμάτων στο hedge fund Citadel, δήλωσε σε συνέδριο των FT στην Ελβετία την περασμένη εβδομάδα ότι οι αναρτήσεις του Αμερικανού προέδρου στα social media κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν έχουν μεταμορφώσει τη συμπεριφορά των αγορών πετρελαίου. Οι επενδυτές συχνά δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στη μεταβλητότητα που πυροδοτούν τα συχνά μηνύματά του και οι απαντήσεις από το ιρανικό καθεστώς.
Αντί να εστιάζουν σε μια κεντρική πρόβλεψη, οι τραπεζίτες δίνουν μεγαλύτερη έμφαση σε σενάρια που λαμβάνουν υπόψη μια σειρά πιθανών εκβάσεων στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Η σκιά του παρελθόντος πάνω από την ΕΚΤ
Πάνω από τις συνεδριάσεις της τρέχουσας εβδομάδας πλανώνται οι αναμνήσεις της τελευταίας μεγάλης έξαρσης του πληθωρισμού το 2021 και το 2022, όταν πολλές κεντρικές τράπεζες κατηγορήθηκαν ότι έδρασαν πολύ αργά για να καταστείλουν την άνοδο των τιμών.
«Είναι μια πρόκληση για έναν κεντρικό τραπεζίτη που έχει συνηθίσει να σκέφτεται με βάση την οριακή τιμολόγηση και την εξέλιξη της αγοράς εργασίας», δήλωσε ο Jens Larsen, πρώην στέλεχος της Τράπεζας της Αγγλίας (BoE) που τώρα εργάζεται στην Eurasia Group.
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές προεξοφλούν δύο αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ το 2026, από το τρέχον επίπεδο του 2%. Ωστόσο, την περασμένη εβδομάδα ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Philip Lane, κατέστησε σαφές ότι το ίδρυμά του είναι επιφυλακτικό στο να βγάλει βιαστικά συμπεράσματα. «Μέχρι να μάθουμε περισσότερα για το πόσο θα διαρκέσει αυτός ο πόλεμος, είναι πραγματικά δύσκολο να γνωρίζουμε αν αυτό θα αποδειχθεί μια προσωρινή φάση ή ένα πολύ μεγαλύτερο σοκ για την ευρωπαϊκή οικονομία», δήλωσε κατά τη διάρκεια συζήτησης στη Φρανκφούρτη.
Η συνεδρίαση της Fed
Οι Αμερικανοί αρμόδιοι θα ψηφίσουν την Τετάρτη (29/4/2026), με τη διατήρηση των επιτοκίων στο εύρος 3,5%-3,75% να θεωρείται σχεδόν βέβαιη. Η Fed έχει «παγώσει» κάθε προοπτική μείωσης των επιτοκίων μέχρι οι αξιωματούχοι να έχουν σαφέστερη εικόνα για το αν ο πόλεμος στο Ιράν θα εμποδίσει την επίτευξη του στόχου τους για πληθωρισμό 2%, ή αν θα πλήξει την αμερικανική αγορά εργασίας που ήδη εξασθενούσε.
Ορισμένοι κορυφαίοι αξιωματούχοι αρχίζουν να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Ο διοικητής της Fed, Chris Waller, προειδοποίησε αυτόν τον μήνα ότι μια σειρά από σοκ στις τιμές -προερχόμενα όχι μόνο από τον πόλεμο αλλά και από τις εμπορικές πολιτικές του Trump- απειλεί να διαβρώσει την εμπιστοσύνη των Αμερικανών πολιτών στην ικανότητα της Fed να ελέγχει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ιαπωνία και Ηνωμένο Βασίλειο
Ενώ οι επενδυτές προέβλεπαν μέχρι πρόσφατα ότι η Τράπεζα της Ιαπωνίας (BoJ) θα αύξανε το βασικό της επιτόκιο από το 0,75% αυτή την εβδομάδα, η αγορά δίνει πλέον πολύ χαμηλές πιθανότητες σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Οι αβεβαιότητες από τη σύγκρουση στο Ιράν συνδυάζονται με φόβους για την ευπάθεια της Ιαπωνίας ως μεγάλου εισαγωγέα ενέργειας και πρώτων υλών.
Ομοίως, η Τράπεζα της Αγγλίας τον Μάρτιο φάνηκε να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για μια βραχυπρόθεσμη αύξηση των επιτοκίων από το 3,75%, αλλά οι έμποροι πλέον θεωρούν μια τέτοια κίνηση απίθανη, μετά τα μηνύματα του διοικητή Andrew Bailey ότι οι επενδυτές βιάζονται.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών