Η τουρκική αμφισβήτηση, η πρόταση Ερντογάν για ενεργειακή τροφοδοσία της Κύπρου και η προσπάθεια της Τουρκίας να αποκτήσει λόγο στις ενεργειακές εξελίξεις της Ανατολικής Μεσογείου
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου δεν είναι πλέον απλώς ένα ενεργειακό έργο αλλά έχει εξελιχθεί σε μια υπόθεση με σαφείς γεωπολιτικές διαστάσεις, καθώς η Τουρκία επιχειρεί να αμφισβητήσει τις διαδικασίες υλοποίησής της και να συνδέσει την ενεργειακή συνεργασία στην περιοχή με τις δικές της διεκδικήσεις.
Η Άγκυρα ανεβάζει τους τόνους και απειλεί με ακύρωση των ερευνών
Σε νέα ανακοίνωσή του ((6/11), το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών κλιμακώνει την αντίδρασή του στις εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Η Άγκυρα χαρακτηρίζει «παράνομη» την επικείμενη θαλάσσια επιστημονική έρευνα του γαλλικού πλοίου, υποστηρίζοντας ότι πραγματοποιείται σε περιοχή της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, τα όρια της οποίας έχει δηλώσει στον ΟΗΕ από τις 18 Μαρτίου 2020.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι ακυρώνει τις ελληνικές και κυπριακές ναυτιλιακές προειδοποιήσεις (NAVTEX), επειδή, όπως ισχυρίζεται, δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία έγκρισης από την Τουρκία.
Παρά τις αναφορές της περί διαλόγου και συνεργασίας, η ανακοίνωση συνιστά νέα ευθεία αμφισβήτηση των ελληνικών και κυπριακών θέσεων και ανεβάζει την ένταση γύρω από το έργο.
Η στάση της Άγκυρας αποκαλύπτει εν γένει μια ευρύτερη στρατηγική: να μην προχωρά κανένα σημαντικό ενεργειακό σχέδιο στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι τουρκικές θέσεις.
Το ερώτημα είναι εάν η Τουρκία επιδιώκει απλώς ενημέρωση για τις θαλάσσιες έρευνες ή εάν επιχειρεί να κατοχυρώσει στην πράξη δικαίωμα παρέμβασης σε έργα που αφορούν την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η διπλή γραμμή της Τουρκίας: «Δεν έχουμε αντίρρηση, αλλά θέλουμε συνεννόηση»
Η τουρκική πλευρά επιχείρησε αρχικά να εμφανίσει μια πιο διαλλακτική εικόνα. Στις 21 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Hakan Fidan, σε συνέντευξή του σε ελληνική εφημερίδα, δήλωσε ότι η Άγκυρα δεν αντιτίθεται στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Έθεσε, ωστόσο, έναν συγκεκριμένο όρο: να ενημερώνεται εγγράφως για τις θαλάσσιες έρευνες, με αναφορά στις ακριβείς συντεταγμένες και στις εργασίες που πρόκειται να πραγματοποιηθούν.
Ο Fidan υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν επιθυμεί να δημιουργηθεί νέο προηγούμενο στις αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Πρόσθεσε ότι το θέμα είχε συζητηθεί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Emmanuel Macron.
Η δήλωση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Άγκυρα δεν περιορίζεται στην έκφραση μιας πολιτικής διαφωνίας: Επιχειρεί να συνδέσει την εκτέλεση ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου με τη δική της αντίληψη για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην περιοχή.
Η πρόταση Erdogan: Ρεύμα, νερό και φυσικό αέριο από την Τουρκία
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση που μετέφερε ο Fidan, αποδίδοντάς την στον Recep Tayyip Erdogan.
Ο Τούρκος πρόεδρος, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών, προτιμά η Κύπρος να προμηθεύεται ηλεκτρική ενέργεια από την Τουρκία, αντί να δαπανηθούν περισσότερα από δύο δισεκατομμύρια ευρώ για τη μεταφορά ηλεκτρικού ρεύματος μέσω ενός υποθαλάσσιου καλωδίου μήκους περίπου 2.000 χιλιομέτρων.
Ο Fidan υποστήριξε μάλιστα ότι η Τουρκία θα μπορούσε να παρέχει ηλεκτρική ενέργεια, νερό και φυσικό αέριο από απόσταση περίπου 70 μιλίων από τις ακτές της.
Η Άγκυρα δεν παρουσιάζει απλώς μια εναλλακτική τεχνική λύση. Προβάλλει ένα διαφορετικό μοντέλο ενεργειακής διασύνδεσης, στο οποίο η Τουρκία θα μπορούσε να αποκτήσει κεντρικό ρόλο στην τροφοδοσία της Κύπρου.
Αυτό δημιουργεί ένα κρίσιμο διπλωματικό ερώτημα: Θα μπορούσε η ενεργειακή ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας να εξαρτηθεί από μια χώρα με την οποία εξακολουθεί να υπάρχει άλυτο το Κυπριακό;
Η Τουρκία προχωρά και σε δικό της ενεργειακό σχεδιασμό
Η τουρκική πρόταση δεν περιορίζεται στις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών.
Στις 6 Νοεμβρίου 2026, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας Alparslan Bayraktar επανήλθε στο θέμα, δηλώνοντας ότι η Τουρκία παραμένει ανοικτή σε ενεργειακή συνεργασία με την Ελλάδα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Hürriyet Daily News, ο Bayraktar αναφέρθηκε στην πρόταση υποθαλάσσιας διασύνδεσης της Τουρκίας με τα Κατεχόμενα, προκειμένου να μεταφέρεται ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στην Τουρκία.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι εξετάζεται αγωγός φυσικού αερίου μήκους περίπου 101 χιλιομέτρων προς τη βόρεια Κύπρο. Το σχέδιο θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να επιτρέψει μελλοντικά τη μεταφορά φυσικού αερίου και προς άλλες κατευθύνσεις.
Ο Bayraktar ανέφερε ακόμη ότι, εφόσον καλυφθούν πρώτα οι ενεργειακές ανάγκες του βόρειου τμήματος του νησιού και υπάρξει συμφωνία μεταξύ των δύο κοινοτήτων, θα μπορούσε να εξεταστεί η πώληση ηλεκτρικής ενέργειας και προς την ελληνοκυπριακή πλευρά.
Η διατύπωση αυτή είναι αποκαλυπτική για τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα επιχειρεί να συνδέσει την ενεργειακή συνεργασία με το πολιτικό ζήτημα της Κύπρου.
Η απάντηση της Αθήνας: Δεν ζητάμε άδεια από την Τουρκία
Η ελληνική θέση είναι διαφορετική και έχει διατυπωθεί με σαφήνεια.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει δηλώσει ότι η Ελλάδα δεν χρειάζεται τουρκική άδεια για την υλοποίηση του Great Sea Interconnector.
Η Αθήνα θεωρεί ότι οι έρευνες και οι εργασίες στις περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας πραγματοποιούνται με βάση τις αρμοδιότητες των ελληνικών αρχών και το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η αντιπαράθεση πέρασε σε νέα φάση στις 6 Νοεμβρίου 2026, όταν η Ελλάδα εξέδωσε NAVTEX για την επανέναρξη των ερευνών από το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo.
Οι εργασίες προβλέπεται να συνεχιστούν στην περιοχή της Κάσου και ανατολικότερα, προς τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ. Το σχετικό χρονοδιάγραμμα εκτείνεται έως τις 6 Μαρτίου 2027.
Η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι τμήμα της περιοχής εμπίπτει στην υφαλοκρηπίδα που η ίδια διεκδικεί και ότι οι έρευνες απαιτούν τουρκική έγκριση.
Η ελληνική πλευρά απάντησε ότι οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν κανονικά και ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αφήνει περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες.
Τι αποκαλύπτει ο τουρκικός Τύπος
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η τουρκική κυβέρνηση δεν περιορίζεται στις διπλωματικές ανακοινώσεις.
Η Hürriyet Daily News δημοσίευσε στις 7 Νοεμβρίου 2026 ρεπορτάζ με τίτλο «Türkiye objects to East Med cable surveys», παρουσιάζοντας την αντίδραση της Άγκυρας στις έρευνες του γαλλικού πλοίου.
Το δημοσίευμα αναπαράγει τη θέση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών ότι οι εργασίες δεν έχουν λάβει την απαιτούμενη τουρκική έγκριση, ενώ αναφέρεται και στις τουρκικές διεκδικήσεις υφαλοκρηπίδας που έχουν κατατεθεί στον ΟΗΕ από τις 18 Μαρτίου 2020.
Αντίστοιχα, το κρατικό πρακτορείο Anadolu μετέδωσε στις 6 Νοεμβρίου την ανακοίνωση της τουρκικής διπλωματίας, προβάλλοντας τον ισχυρισμό της περί μη εξουσιοδοτημένων ερευνών.
Το πραγματικό διακύβευμα: Ποιος θα έχει τον έλεγχο της ενεργειακής εξίσωσης;
Το Great Sea Interconnector προβλέπει υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση περίπου 900 χιλιομέτρων, με αρχική δυναμικότητα 1.000 MW.
Το έργο έχει ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη ύψους 657 εκατομμυρίων ευρώ και αποσκοπεί στο να τερματίσει την ηλεκτρική απομόνωση της Κύπρου από το ευρωπαϊκό δίκτυο.
Η σημασία του δεν είναι μόνο οικονομική. Η διασύνδεση ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου και δημιουργεί δυνατότητες ανταλλαγής ηλεκτρικής ενέργειας με την ευρωπαϊκή αγορά.
Η Τουρκία, από την άλλη πλευρά, επιδιώκει να αναπτύξει τη δική της ενεργειακή σύνδεση με τα κατεχόμενα, ενώ προβάλλει την προοπτική ευρύτερης συνεργασίας στο νησί.
Εδώ συναντώνται δύο διαφορετικές προσεγγίσεις: η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα και η ενίσχυση του ρόλου της Τουρκίας στην ενεργειακή τροφοδοσία της Κύπρου.
.
Τα ανταλλάγματα που πρέπει να απασχολήσουν Αθήνα και Λευκωσία
Η τουρκική στάση δημιουργεί τρία πεδία προβληματισμού:
Πρώτον, το ζήτημα της συναίνεσης. Η Άγκυρα ζητά ενημέρωση και συντονισμό, αλλά η πρόσφατη αντι-NAVTEX δείχνει ότι δεν περιορίζεται στην αρχική διατύπωση περί γραπτής ενημέρωσης.
Διεκδικεί ουσιαστικά να αναγνωριστεί η δική της αρμοδιότητα στις θαλάσσιες περιοχές που θεωρεί ότι εμπίπτουν στην υφαλοκρηπίδα της.
Δεύτερον, το ενεργειακό αντάλλαγμα.
Η πρόταση για ηλεκτρική ενέργεια, νερό και φυσικό αέριο από την Τουρκία δημιουργεί ένα εναλλακτικό μοντέλο ενεργειακής τροφοδοσίας της Κύπρου, με την Άγκυρα σε κεντρικό ρόλο.
Τρίτον, το Κυπριακό.
Η ενεργειακή συνεργασία που προτείνει η Τουρκία συνδέεται και με τη θέση της για τις δύο κοινότητες του νησιού.
Αυτό προσδίδει στις προτάσεις της ευρύτερη πολιτική διάσταση.
Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής τεκμηριωμένη επίσημη συμφωνία σύμφωνα με την οποία η Τουρκία προσφέρει να επιτρέψει το καλώδιο με αντάλλαγμα συγκεκριμένες ελληνικές ή κυπριακές παραχωρήσεις. Υπάρχει, όμως, μια σαφής προσπάθεια της Άγκυρας να εντάξει το έργο στο συνολικό πλαίσιο των διεκδικήσεών της και της νομικής αμφισβήτησης ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων μέσω μιας δικής της ερμηνείας του δικαίου της θάλασσας και των σχετικών δικαιοδοσιών.
Το κρίσιμο ερώτημα για την Αθήνα και τη Λευκωσία είναι εάν θα επιτρέψουν το ενεργειακό έργο να μετατραπεί σε αντικείμενο διαπραγμάτευσης για ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων και πολιτικής επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτό θα αποτελέσει μια σημαντική υποχώρηση και τρομακτική εθνική ήττα.
www.bankingnews.gr
Η Άγκυρα ανεβάζει τους τόνους και απειλεί με ακύρωση των ερευνών
Σε νέα ανακοίνωσή του ((6/11), το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών κλιμακώνει την αντίδρασή του στις εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Η Άγκυρα χαρακτηρίζει «παράνομη» την επικείμενη θαλάσσια επιστημονική έρευνα του γαλλικού πλοίου, υποστηρίζοντας ότι πραγματοποιείται σε περιοχή της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, τα όρια της οποίας έχει δηλώσει στον ΟΗΕ από τις 18 Μαρτίου 2020.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι ακυρώνει τις ελληνικές και κυπριακές ναυτιλιακές προειδοποιήσεις (NAVTEX), επειδή, όπως ισχυρίζεται, δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία έγκρισης από την Τουρκία.
Παρά τις αναφορές της περί διαλόγου και συνεργασίας, η ανακοίνωση συνιστά νέα ευθεία αμφισβήτηση των ελληνικών και κυπριακών θέσεων και ανεβάζει την ένταση γύρω από το έργο.
Η στάση της Άγκυρας αποκαλύπτει εν γένει μια ευρύτερη στρατηγική: να μην προχωρά κανένα σημαντικό ενεργειακό σχέδιο στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι τουρκικές θέσεις.
Το ερώτημα είναι εάν η Τουρκία επιδιώκει απλώς ενημέρωση για τις θαλάσσιες έρευνες ή εάν επιχειρεί να κατοχυρώσει στην πράξη δικαίωμα παρέμβασης σε έργα που αφορούν την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η διπλή γραμμή της Τουρκίας: «Δεν έχουμε αντίρρηση, αλλά θέλουμε συνεννόηση»
Η τουρκική πλευρά επιχείρησε αρχικά να εμφανίσει μια πιο διαλλακτική εικόνα. Στις 21 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Hakan Fidan, σε συνέντευξή του σε ελληνική εφημερίδα, δήλωσε ότι η Άγκυρα δεν αντιτίθεται στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Έθεσε, ωστόσο, έναν συγκεκριμένο όρο: να ενημερώνεται εγγράφως για τις θαλάσσιες έρευνες, με αναφορά στις ακριβείς συντεταγμένες και στις εργασίες που πρόκειται να πραγματοποιηθούν.
Ο Fidan υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν επιθυμεί να δημιουργηθεί νέο προηγούμενο στις αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Πρόσθεσε ότι το θέμα είχε συζητηθεί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Emmanuel Macron.
Η δήλωση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Άγκυρα δεν περιορίζεται στην έκφραση μιας πολιτικής διαφωνίας: Επιχειρεί να συνδέσει την εκτέλεση ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου με τη δική της αντίληψη για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην περιοχή.
Η πρόταση Erdogan: Ρεύμα, νερό και φυσικό αέριο από την Τουρκία
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση που μετέφερε ο Fidan, αποδίδοντάς την στον Recep Tayyip Erdogan.
Ο Τούρκος πρόεδρος, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών, προτιμά η Κύπρος να προμηθεύεται ηλεκτρική ενέργεια από την Τουρκία, αντί να δαπανηθούν περισσότερα από δύο δισεκατομμύρια ευρώ για τη μεταφορά ηλεκτρικού ρεύματος μέσω ενός υποθαλάσσιου καλωδίου μήκους περίπου 2.000 χιλιομέτρων.
Ο Fidan υποστήριξε μάλιστα ότι η Τουρκία θα μπορούσε να παρέχει ηλεκτρική ενέργεια, νερό και φυσικό αέριο από απόσταση περίπου 70 μιλίων από τις ακτές της.
Η Άγκυρα δεν παρουσιάζει απλώς μια εναλλακτική τεχνική λύση. Προβάλλει ένα διαφορετικό μοντέλο ενεργειακής διασύνδεσης, στο οποίο η Τουρκία θα μπορούσε να αποκτήσει κεντρικό ρόλο στην τροφοδοσία της Κύπρου.
Αυτό δημιουργεί ένα κρίσιμο διπλωματικό ερώτημα: Θα μπορούσε η ενεργειακή ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας να εξαρτηθεί από μια χώρα με την οποία εξακολουθεί να υπάρχει άλυτο το Κυπριακό;
Η Τουρκία προχωρά και σε δικό της ενεργειακό σχεδιασμό
Η τουρκική πρόταση δεν περιορίζεται στις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών.
Στις 6 Νοεμβρίου 2026, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας Alparslan Bayraktar επανήλθε στο θέμα, δηλώνοντας ότι η Τουρκία παραμένει ανοικτή σε ενεργειακή συνεργασία με την Ελλάδα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Hürriyet Daily News, ο Bayraktar αναφέρθηκε στην πρόταση υποθαλάσσιας διασύνδεσης της Τουρκίας με τα Κατεχόμενα, προκειμένου να μεταφέρεται ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στην Τουρκία.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι εξετάζεται αγωγός φυσικού αερίου μήκους περίπου 101 χιλιομέτρων προς τη βόρεια Κύπρο. Το σχέδιο θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να επιτρέψει μελλοντικά τη μεταφορά φυσικού αερίου και προς άλλες κατευθύνσεις.
Ο Bayraktar ανέφερε ακόμη ότι, εφόσον καλυφθούν πρώτα οι ενεργειακές ανάγκες του βόρειου τμήματος του νησιού και υπάρξει συμφωνία μεταξύ των δύο κοινοτήτων, θα μπορούσε να εξεταστεί η πώληση ηλεκτρικής ενέργειας και προς την ελληνοκυπριακή πλευρά.
Η διατύπωση αυτή είναι αποκαλυπτική για τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα επιχειρεί να συνδέσει την ενεργειακή συνεργασία με το πολιτικό ζήτημα της Κύπρου.
Η απάντηση της Αθήνας: Δεν ζητάμε άδεια από την Τουρκία
Η ελληνική θέση είναι διαφορετική και έχει διατυπωθεί με σαφήνεια.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει δηλώσει ότι η Ελλάδα δεν χρειάζεται τουρκική άδεια για την υλοποίηση του Great Sea Interconnector.
Η Αθήνα θεωρεί ότι οι έρευνες και οι εργασίες στις περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας πραγματοποιούνται με βάση τις αρμοδιότητες των ελληνικών αρχών και το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η αντιπαράθεση πέρασε σε νέα φάση στις 6 Νοεμβρίου 2026, όταν η Ελλάδα εξέδωσε NAVTEX για την επανέναρξη των ερευνών από το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo.
Οι εργασίες προβλέπεται να συνεχιστούν στην περιοχή της Κάσου και ανατολικότερα, προς τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ. Το σχετικό χρονοδιάγραμμα εκτείνεται έως τις 6 Μαρτίου 2027.
Η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι τμήμα της περιοχής εμπίπτει στην υφαλοκρηπίδα που η ίδια διεκδικεί και ότι οι έρευνες απαιτούν τουρκική έγκριση.
Η ελληνική πλευρά απάντησε ότι οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν κανονικά και ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αφήνει περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες.
Τι αποκαλύπτει ο τουρκικός Τύπος
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η τουρκική κυβέρνηση δεν περιορίζεται στις διπλωματικές ανακοινώσεις.
Η Hürriyet Daily News δημοσίευσε στις 7 Νοεμβρίου 2026 ρεπορτάζ με τίτλο «Türkiye objects to East Med cable surveys», παρουσιάζοντας την αντίδραση της Άγκυρας στις έρευνες του γαλλικού πλοίου.
Το δημοσίευμα αναπαράγει τη θέση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών ότι οι εργασίες δεν έχουν λάβει την απαιτούμενη τουρκική έγκριση, ενώ αναφέρεται και στις τουρκικές διεκδικήσεις υφαλοκρηπίδας που έχουν κατατεθεί στον ΟΗΕ από τις 18 Μαρτίου 2020.
Αντίστοιχα, το κρατικό πρακτορείο Anadolu μετέδωσε στις 6 Νοεμβρίου την ανακοίνωση της τουρκικής διπλωματίας, προβάλλοντας τον ισχυρισμό της περί μη εξουσιοδοτημένων ερευνών.
Το πραγματικό διακύβευμα: Ποιος θα έχει τον έλεγχο της ενεργειακής εξίσωσης;
Το Great Sea Interconnector προβλέπει υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση περίπου 900 χιλιομέτρων, με αρχική δυναμικότητα 1.000 MW.
Το έργο έχει ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη ύψους 657 εκατομμυρίων ευρώ και αποσκοπεί στο να τερματίσει την ηλεκτρική απομόνωση της Κύπρου από το ευρωπαϊκό δίκτυο.
Η σημασία του δεν είναι μόνο οικονομική. Η διασύνδεση ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου και δημιουργεί δυνατότητες ανταλλαγής ηλεκτρικής ενέργειας με την ευρωπαϊκή αγορά.
Η Τουρκία, από την άλλη πλευρά, επιδιώκει να αναπτύξει τη δική της ενεργειακή σύνδεση με τα κατεχόμενα, ενώ προβάλλει την προοπτική ευρύτερης συνεργασίας στο νησί.
Εδώ συναντώνται δύο διαφορετικές προσεγγίσεις: η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα και η ενίσχυση του ρόλου της Τουρκίας στην ενεργειακή τροφοδοσία της Κύπρου.
.
Τα ανταλλάγματα που πρέπει να απασχολήσουν Αθήνα και Λευκωσία
Η τουρκική στάση δημιουργεί τρία πεδία προβληματισμού:
Πρώτον, το ζήτημα της συναίνεσης. Η Άγκυρα ζητά ενημέρωση και συντονισμό, αλλά η πρόσφατη αντι-NAVTEX δείχνει ότι δεν περιορίζεται στην αρχική διατύπωση περί γραπτής ενημέρωσης.
Διεκδικεί ουσιαστικά να αναγνωριστεί η δική της αρμοδιότητα στις θαλάσσιες περιοχές που θεωρεί ότι εμπίπτουν στην υφαλοκρηπίδα της.
Δεύτερον, το ενεργειακό αντάλλαγμα.
Η πρόταση για ηλεκτρική ενέργεια, νερό και φυσικό αέριο από την Τουρκία δημιουργεί ένα εναλλακτικό μοντέλο ενεργειακής τροφοδοσίας της Κύπρου, με την Άγκυρα σε κεντρικό ρόλο.
Τρίτον, το Κυπριακό.
Η ενεργειακή συνεργασία που προτείνει η Τουρκία συνδέεται και με τη θέση της για τις δύο κοινότητες του νησιού.
Αυτό προσδίδει στις προτάσεις της ευρύτερη πολιτική διάσταση.
Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής τεκμηριωμένη επίσημη συμφωνία σύμφωνα με την οποία η Τουρκία προσφέρει να επιτρέψει το καλώδιο με αντάλλαγμα συγκεκριμένες ελληνικές ή κυπριακές παραχωρήσεις. Υπάρχει, όμως, μια σαφής προσπάθεια της Άγκυρας να εντάξει το έργο στο συνολικό πλαίσιο των διεκδικήσεών της και της νομικής αμφισβήτησης ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων μέσω μιας δικής της ερμηνείας του δικαίου της θάλασσας και των σχετικών δικαιοδοσιών.
Το κρίσιμο ερώτημα για την Αθήνα και τη Λευκωσία είναι εάν θα επιτρέψουν το ενεργειακό έργο να μετατραπεί σε αντικείμενο διαπραγμάτευσης για ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων και πολιτικής επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτό θα αποτελέσει μια σημαντική υποχώρηση και τρομακτική εθνική ήττα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών