Πίσω από τη διπλωματική γλώσσα, η εικόνα είναι σαφώς πιο περίπλοκη
Η αιφνίδια αναβολή των τριμερών συνομιλιών για την Ουκρανία, που είχαν προγραμματιστεί για την Κυριακή 1η Φεβρουαρίου στο Abu Dhabi άνοιξε νέο κύκλο ερωτημάτων γύρω από την πραγματική κατάσταση των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ρωσίας, Ηνωμένων Πολιτειών και Ουκρανίας.
Παρότι επισήμως δεν δόθηκε σαφής εξήγηση για τη μεταφορά τους λίγες ημέρες αργότερα, η χρονική σύμπτωση με τη συνάντηση του Kirill Dmitriev με Αμερικανούς διαπραγματευτές στο Μαϊάμι την 31η Ιανουαρίου δεν πέρασε απαρατήρητη.
Οι New York Times ανέφεραν ότι οι λόγοι της αναβολής παραμένουν ασαφείς, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η απόφαση έγινε γνωστή αμέσως μετά τη συνάντηση του ειδικού εκπροσώπου του Ρώσου προέδρου με τον ειδικό απεσταλμένο του Donald Trump, Steve Witkoff.
Η αλληλουχία των γεγονότων δείχνει ότι οι πραγματικές συζητήσεις πιθανότατα διεξάγονται εκτός κάμερας, πριν ακόμη οι αντιπροσωπείες καθίσουν στο ίδιο τραπέζι.
Το παράθυρο των νέων ημερομηνιών
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky ανακοίνωσε ότι οι συνομιλίες μεταφέρονται για τις 4 και 5 Φεβρουαρίου, υπογραμμίζοντας πως το Κίεβο είναι «έτοιμο για ουσιαστική συζήτηση» και ενδιαφέρεται να φέρει «το αποτέλεσμα πιο κοντά στο πραγματικό και αξιοπρεπές τέλος του πολέμου».
Ωστόσο, πίσω από τη διπλωματική γλώσσα, η εικόνα είναι σαφώς πιο περίπλοκη.
Ο ίδιος ο Zelensky είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αναβολής λόγω της επιδείνωσης της κατάστασης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, ενώ τα μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο και για άλλες αιτίες: από την ανάγκη παράτασης της λεγόμενης «ενεργειακής εκεχειρίας», έως το γεγονός ότι οι πλευρές εργάζονται πάνω σε πραγματικά κείμενα συμφωνίας, τα οποία απαιτούν χρόνο για τελική έγκριση.
Ρωσικές αντιδράσεις: Καχυποψία και πολιτικός ρεαλισμός
Στη Μόσχα, η αναβολή αντιμετωπίστηκε με εμφανή επιφυλακτικότητα.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνών Υποθέσεων του Συμβουλίου της Ομοσπονδίας Grigory Karasin δήλωσε ότι ελπίζει η μεταφορά να έχει συμφωνηθεί εκ των προτέρων με τη ρωσική πλευρά, τονίζοντας ότι τέτοιες αποφάσεις απαιτούν συντονισμό.
Πιο αιχμηρός εμφανίστηκε ο αναπληρωτής πρόεδρος της ίδιας επιτροπής, Vladimir Dzhabarov, ο οποίος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο το Κίεβο να επιχειρεί σκόπιμα να υπονομεύσει τη διαπραγματευτική διαδικασία. Υπενθύμισε ότι και στον προηγούμενο γύρο συνομιλιών, στα τέλη Φεβρουαρίου 2022, η ουκρανική πλευρά είχε καθυστερήσει και αναβάλει συναντήσεις.
Σύμφωνα με τον Dzhabarov, η Ουκρανία «δεν χρειάζεται ειρήνη», αλλά τη συνέχιση του πολέμου, προκειμένου να εξακολουθήσει να λαμβάνει μεγάλες ποσότητες ξένης βοήθειας.
Πρόκειται για μια άποψη που αντικατοπτρίζει τη βαθιά δυσπιστία της ρωσικής πολιτικής σκηνής απέναντι στις προθέσεις του Κιέβου.
Η εδαφική εξίσωση και το αναπόφευκτο του Putin
Η πιο κρίσιμη παραδοχή ήρθε από τον ίδιο τον Zelensky σε συνέντευξή του στο Czech Radio: η επίλυση των εδαφικών ζητημάτων είναι αδύνατη χωρίς άμεση επαφή με τον Ρώσο πρόεδρο Vladimir Putin.
«Χωρίς αυτό το πλαίσιο, οι ομάδες μας δεν θα μπορέσουν να συμφωνήσουν σε εδαφικά ζητήματα», δήλωσε, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά ότι καμία τεχνική ή ενδιάμεση φόρμουλα δεν μπορεί να παρακάμψει την πολιτική κορυφή της Ρωσίας.
Ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε «δύσκολο στάδιο», αποκαλύπτοντας ότι το έγγραφο που αφορά τις εγγυήσεις ασφαλείας από τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει ήδη προετοιμαστεί, ενώ το ευρωπαϊκό σκέλος του πακέτου δεν έχει ακόμη εγκριθεί από τα εθνικά κοινοβούλια των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το άλυτο ζήτημα των εδαφών
Παρά τις έντονες συζητήσεις, ο Zelensky διευκρίνισε ότι δεν του έχουν τεθεί επίσημα όροι για ανταλλαγή εδαφών στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.
Το χαρακτήρισε, ωστόσο, ως «το μόνο άλυτο στοιχείο» της διαδικασίας — μια παραδοχή που δείχνει πόσο κεντρικό είναι το ζήτημα.
«Καταλαβαίνω ότι η ασφάλεια έχει το τίμημά της• το ερώτημα είναι ποιο θα είναι αυτό», δήλωσε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι πολιτικές αποφάσεις που έρχονται θα είναι εξαιρετικά δύσκολες και ενδεχομένως ιστορικά καθοριστικές.
Διαπραγματεύσεις σε καθεστώς πίεσης
Η αναβολή των συνομιλιών δεν αποτελεί απλώς τεχνική καθυστέρηση.
Αντανακλά τη σύγκρουση στρατηγικών, πολιτικών ορίων και γεωπολιτικών πιέσεων που καθιστούν την ειρηνευτική διαδικασία εύθραυστη.
Οι συνομιλίες μετατίθενται, αλλά τα κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν: ποιος θα εγγυηθεί τη συμφωνία, ποιο θα είναι το τίμημα της ασφάλειας και —κυρίως— ποια εδάφη θα καθορίσουν το τέλος του πολέμου.
www.bankingnews.gr
Παρότι επισήμως δεν δόθηκε σαφής εξήγηση για τη μεταφορά τους λίγες ημέρες αργότερα, η χρονική σύμπτωση με τη συνάντηση του Kirill Dmitriev με Αμερικανούς διαπραγματευτές στο Μαϊάμι την 31η Ιανουαρίου δεν πέρασε απαρατήρητη.
Οι New York Times ανέφεραν ότι οι λόγοι της αναβολής παραμένουν ασαφείς, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η απόφαση έγινε γνωστή αμέσως μετά τη συνάντηση του ειδικού εκπροσώπου του Ρώσου προέδρου με τον ειδικό απεσταλμένο του Donald Trump, Steve Witkoff.
Η αλληλουχία των γεγονότων δείχνει ότι οι πραγματικές συζητήσεις πιθανότατα διεξάγονται εκτός κάμερας, πριν ακόμη οι αντιπροσωπείες καθίσουν στο ίδιο τραπέζι.
Το παράθυρο των νέων ημερομηνιών
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky ανακοίνωσε ότι οι συνομιλίες μεταφέρονται για τις 4 και 5 Φεβρουαρίου, υπογραμμίζοντας πως το Κίεβο είναι «έτοιμο για ουσιαστική συζήτηση» και ενδιαφέρεται να φέρει «το αποτέλεσμα πιο κοντά στο πραγματικό και αξιοπρεπές τέλος του πολέμου».
Ωστόσο, πίσω από τη διπλωματική γλώσσα, η εικόνα είναι σαφώς πιο περίπλοκη.
Ο ίδιος ο Zelensky είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αναβολής λόγω της επιδείνωσης της κατάστασης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, ενώ τα μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο και για άλλες αιτίες: από την ανάγκη παράτασης της λεγόμενης «ενεργειακής εκεχειρίας», έως το γεγονός ότι οι πλευρές εργάζονται πάνω σε πραγματικά κείμενα συμφωνίας, τα οποία απαιτούν χρόνο για τελική έγκριση.
Ρωσικές αντιδράσεις: Καχυποψία και πολιτικός ρεαλισμός
Στη Μόσχα, η αναβολή αντιμετωπίστηκε με εμφανή επιφυλακτικότητα.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνών Υποθέσεων του Συμβουλίου της Ομοσπονδίας Grigory Karasin δήλωσε ότι ελπίζει η μεταφορά να έχει συμφωνηθεί εκ των προτέρων με τη ρωσική πλευρά, τονίζοντας ότι τέτοιες αποφάσεις απαιτούν συντονισμό.
Πιο αιχμηρός εμφανίστηκε ο αναπληρωτής πρόεδρος της ίδιας επιτροπής, Vladimir Dzhabarov, ο οποίος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο το Κίεβο να επιχειρεί σκόπιμα να υπονομεύσει τη διαπραγματευτική διαδικασία. Υπενθύμισε ότι και στον προηγούμενο γύρο συνομιλιών, στα τέλη Φεβρουαρίου 2022, η ουκρανική πλευρά είχε καθυστερήσει και αναβάλει συναντήσεις.
Σύμφωνα με τον Dzhabarov, η Ουκρανία «δεν χρειάζεται ειρήνη», αλλά τη συνέχιση του πολέμου, προκειμένου να εξακολουθήσει να λαμβάνει μεγάλες ποσότητες ξένης βοήθειας.
Πρόκειται για μια άποψη που αντικατοπτρίζει τη βαθιά δυσπιστία της ρωσικής πολιτικής σκηνής απέναντι στις προθέσεις του Κιέβου.
Η εδαφική εξίσωση και το αναπόφευκτο του Putin
Η πιο κρίσιμη παραδοχή ήρθε από τον ίδιο τον Zelensky σε συνέντευξή του στο Czech Radio: η επίλυση των εδαφικών ζητημάτων είναι αδύνατη χωρίς άμεση επαφή με τον Ρώσο πρόεδρο Vladimir Putin.
«Χωρίς αυτό το πλαίσιο, οι ομάδες μας δεν θα μπορέσουν να συμφωνήσουν σε εδαφικά ζητήματα», δήλωσε, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά ότι καμία τεχνική ή ενδιάμεση φόρμουλα δεν μπορεί να παρακάμψει την πολιτική κορυφή της Ρωσίας.
Ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε «δύσκολο στάδιο», αποκαλύπτοντας ότι το έγγραφο που αφορά τις εγγυήσεις ασφαλείας από τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει ήδη προετοιμαστεί, ενώ το ευρωπαϊκό σκέλος του πακέτου δεν έχει ακόμη εγκριθεί από τα εθνικά κοινοβούλια των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το άλυτο ζήτημα των εδαφών
Παρά τις έντονες συζητήσεις, ο Zelensky διευκρίνισε ότι δεν του έχουν τεθεί επίσημα όροι για ανταλλαγή εδαφών στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.
Το χαρακτήρισε, ωστόσο, ως «το μόνο άλυτο στοιχείο» της διαδικασίας — μια παραδοχή που δείχνει πόσο κεντρικό είναι το ζήτημα.
«Καταλαβαίνω ότι η ασφάλεια έχει το τίμημά της• το ερώτημα είναι ποιο θα είναι αυτό», δήλωσε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι πολιτικές αποφάσεις που έρχονται θα είναι εξαιρετικά δύσκολες και ενδεχομένως ιστορικά καθοριστικές.
Διαπραγματεύσεις σε καθεστώς πίεσης
Η αναβολή των συνομιλιών δεν αποτελεί απλώς τεχνική καθυστέρηση.
Αντανακλά τη σύγκρουση στρατηγικών, πολιτικών ορίων και γεωπολιτικών πιέσεων που καθιστούν την ειρηνευτική διαδικασία εύθραυστη.
Οι συνομιλίες μετατίθενται, αλλά τα κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν: ποιος θα εγγυηθεί τη συμφωνία, ποιο θα είναι το τίμημα της ασφάλειας και —κυρίως— ποια εδάφη θα καθορίσουν το τέλος του πολέμου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών