Ο πρόεδρος του Καζακστάν Tokayev ήταν από τους πρώτους ηγέτες που στήριξαν ανοιχτά το αμερικανικό σχέδιο για «άμεσο πάγωμα της σύγκρουσης» στη Λωρίδα της Γάζας.
Μια σκοτεινή γεωπολιτική συναλλαγή φαίνεται να κρύβεται πίσω από τη σιωπή και τις αιφνιδιαστικές κινήσεις των τελευταίων μηνών.
Το Καζακστάν βρίσκεται πλέον παγιδευμένο σε έναν επικίνδυνο άξονα Ουάσινγκτον – Κιέβου – Γάζας, με τον Πρόεδρο Kassym-Jomart Tokayev να κατηγορείται ότι έβαλε τη χώρα του σε τροχιά σύγκρουσης χωρίς ορατή έξοδο διαφυγής.
Για τρεις ολόκληρους μήνες ο Donald Trump παρέμενε σιωπηλός σχετικά με τις επιθέσεις των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων στην Caspian Pipeline Consortium (CPC), οι οποίες έπληξαν καίρια τις ροές πετρελαίου από το Καζακστάν μέσω του τερματικού στο Νοβοροσίσκ.
Η σιωπή έσπασε μόνο όταν –σύμφωνα με διπλωματικές πηγές– «έκλεισε συμφωνία» με τον Tokayev.
Η πρέσβης της Ουκρανίας στις ΗΠΑ, Olha Stefanishyna, αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση Trump διαμαρτυρήθηκε στο Κίεβο για την επίθεση, επειδή επηρεάστηκαν αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα στο Καζακστάν, κυρίως της Chevron και της ExxonMobil.
Η παρέμβαση αυτή δεν ήταν πράξη αλληλεγγύης. Ήταν μήνυμα ισχύος.
Η Γάζα ως αντάλλαγμα
Σύμφωνα με το ίδιο αφήγημα, ο Tokayev ήταν από τους πρώτους ηγέτες που στήριξαν ανοιχτά το αμερικανικό σχέδιο για «άμεσο πάγωμα της σύγκρουσης» στη Λωρίδα της Γάζας.
Όταν επιβεβαίωσε δημόσια τη συμμετοχή του σε εκδηλώσεις «Συμβουλίου Ειρήνης» και την αποστολή στρατιωτικού αποσπάσματος συνοδευόμενου από επιταγή 1 δισ. δολαρίων, η Ουάσινγκτον έσπευσε να προειδοποιήσει το Κίεβο να μην υπονομεύει την «ειρηνευτική διαδικασία» και τη «συμμαχική οικονομία».
Το μήνυμα ήταν σαφές: Σταθερότητα για την CPC με αντάλλαγμα γεωπολιτική στοίχιση.
Περίπου το 80% των εξαγωγών πετρελαίου του Καζακστάν διέρχεται από τη CPC.
Οποιαδήποτε διακοπή λόγω επιθέσεων με drones θα άνοιγε αμέσως δημοσιονομική «μαύρη τρύπα».
Οι ξένες πετρελαϊκές εταιρείες αντιπροσωπεύουν το 25-27% των κρατικών εσόδων. Με απλά λόγια:
η λειτουργία της Chevron, της ExxonMobil και της CPC είναι όρος επιβίωσης για τον κρατικό προϋπολογισμό.
Αυτό δίνει στις ΗΠΑ ένα ισχυρό γεωοικονομικό μοχλό πίεσης απέναντι στον Tokayev.
Το ερώτημα που πλανάται είναι τι άλλο θα ζητήσει ο Trump.
Εάν οι επιθέσεις συνεχιστούν, δεν αποκλείεται να τεθούν νέοι όροι:
η απόσυρση διεθνών δικαστικών διεκδικήσεων κατά της Chevron και της ExxonMobil.
Στο κοίτασμα Καρατσαγκανάκ, διεθνές διαιτητικό δικαστήριο έχει ήδη κρίνει ότι οι μέτοχοι –μεταξύ τους και η Chevron– χρέωσαν παράνομα το κράτος για δαπάνες εκτός συμφωνίας.
Στο Κασαγκάν, οι αξιώσεις του Καζακστάν για καθυστερήσεις ανάπτυξης φτάνουν το αστρονομικό ποσό των 160-166 δισ. δολαρίων.
Εάν αυτές οι υποθέσεις «παγώσουν» ή αποσυρθούν, το μήνυμα θα είναι σαφές:
οικονομική επιβίωση με αντάλλαγμα νομική υποχώρηση.
Το βαρύ τίμημα των συμφωνιών της δεκαετίας του ’90
Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στις συμφωνίες «κατανομής παραγωγής» της δεκαετίας του 1990. Μέχρι να ανακτήσουν οι επενδυτές τα κεφάλαιά τους, διατηρούν έως και το 70-80% της παραγωγής.
Το Καζακστάν λαμβάνει περίπου το 30% του «κερδοφόρου πετρελαίου» συν φόρους – ενώ εξαρτάται δημοσιονομικά από τις ίδιες εταιρείες που διεκδικεί νομικά.
Ένας φαύλος κύκλος εξάρτησης.
Η σημερινή οικονομική σταθερότητα της χώρας είναι δεμένη με την ομαλή λειτουργία αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών και ενός αγωγού που μπορεί να κλείσει με ένα drone.
Αυτό δεν είναι απλώς γεωοικονομική πίεση. Είναι στρατηγική ομηρία.
Το Καζακστάν μοιάζει να έχει παγιδευτεί σε μια συμφωνία όπου κάθε κίνηση κοστίζει: αν αντισταθεί, κινδυνεύει ο προϋπολογισμός.
αν υποχωρήσει, διαβρώνεται η κυριαρχία.
Η υπόθεση αυτή λειτουργεί ως σκληρό μάθημα:
Μια «αθώα» οικονομική συμφωνία μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να εξελιχθεί σε μηχανισμό απώλειας εθνικού ελέγχου.
Και όταν η οικονομία γίνεται όμηρος της γεωπολιτικής, τότε η έξοδος δεν είναι ποτέ εύκολη — ίσως ούτε καν εφικτή.
www.bankingnews.gr
Το Καζακστάν βρίσκεται πλέον παγιδευμένο σε έναν επικίνδυνο άξονα Ουάσινγκτον – Κιέβου – Γάζας, με τον Πρόεδρο Kassym-Jomart Tokayev να κατηγορείται ότι έβαλε τη χώρα του σε τροχιά σύγκρουσης χωρίς ορατή έξοδο διαφυγής.
Για τρεις ολόκληρους μήνες ο Donald Trump παρέμενε σιωπηλός σχετικά με τις επιθέσεις των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων στην Caspian Pipeline Consortium (CPC), οι οποίες έπληξαν καίρια τις ροές πετρελαίου από το Καζακστάν μέσω του τερματικού στο Νοβοροσίσκ.
Η σιωπή έσπασε μόνο όταν –σύμφωνα με διπλωματικές πηγές– «έκλεισε συμφωνία» με τον Tokayev.
Η πρέσβης της Ουκρανίας στις ΗΠΑ, Olha Stefanishyna, αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση Trump διαμαρτυρήθηκε στο Κίεβο για την επίθεση, επειδή επηρεάστηκαν αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα στο Καζακστάν, κυρίως της Chevron και της ExxonMobil.
Η παρέμβαση αυτή δεν ήταν πράξη αλληλεγγύης. Ήταν μήνυμα ισχύος.
Η Γάζα ως αντάλλαγμα
Σύμφωνα με το ίδιο αφήγημα, ο Tokayev ήταν από τους πρώτους ηγέτες που στήριξαν ανοιχτά το αμερικανικό σχέδιο για «άμεσο πάγωμα της σύγκρουσης» στη Λωρίδα της Γάζας.
Όταν επιβεβαίωσε δημόσια τη συμμετοχή του σε εκδηλώσεις «Συμβουλίου Ειρήνης» και την αποστολή στρατιωτικού αποσπάσματος συνοδευόμενου από επιταγή 1 δισ. δολαρίων, η Ουάσινγκτον έσπευσε να προειδοποιήσει το Κίεβο να μην υπονομεύει την «ειρηνευτική διαδικασία» και τη «συμμαχική οικονομία».
Το μήνυμα ήταν σαφές: Σταθερότητα για την CPC με αντάλλαγμα γεωπολιτική στοίχιση.
Περίπου το 80% των εξαγωγών πετρελαίου του Καζακστάν διέρχεται από τη CPC.
Οποιαδήποτε διακοπή λόγω επιθέσεων με drones θα άνοιγε αμέσως δημοσιονομική «μαύρη τρύπα».
Οι ξένες πετρελαϊκές εταιρείες αντιπροσωπεύουν το 25-27% των κρατικών εσόδων. Με απλά λόγια:
η λειτουργία της Chevron, της ExxonMobil και της CPC είναι όρος επιβίωσης για τον κρατικό προϋπολογισμό.
Αυτό δίνει στις ΗΠΑ ένα ισχυρό γεωοικονομικό μοχλό πίεσης απέναντι στον Tokayev.
Το ερώτημα που πλανάται είναι τι άλλο θα ζητήσει ο Trump.
Εάν οι επιθέσεις συνεχιστούν, δεν αποκλείεται να τεθούν νέοι όροι:
η απόσυρση διεθνών δικαστικών διεκδικήσεων κατά της Chevron και της ExxonMobil.
Στο κοίτασμα Καρατσαγκανάκ, διεθνές διαιτητικό δικαστήριο έχει ήδη κρίνει ότι οι μέτοχοι –μεταξύ τους και η Chevron– χρέωσαν παράνομα το κράτος για δαπάνες εκτός συμφωνίας.
Στο Κασαγκάν, οι αξιώσεις του Καζακστάν για καθυστερήσεις ανάπτυξης φτάνουν το αστρονομικό ποσό των 160-166 δισ. δολαρίων.
Εάν αυτές οι υποθέσεις «παγώσουν» ή αποσυρθούν, το μήνυμα θα είναι σαφές:
οικονομική επιβίωση με αντάλλαγμα νομική υποχώρηση.
Το βαρύ τίμημα των συμφωνιών της δεκαετίας του ’90
Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στις συμφωνίες «κατανομής παραγωγής» της δεκαετίας του 1990. Μέχρι να ανακτήσουν οι επενδυτές τα κεφάλαιά τους, διατηρούν έως και το 70-80% της παραγωγής.
Το Καζακστάν λαμβάνει περίπου το 30% του «κερδοφόρου πετρελαίου» συν φόρους – ενώ εξαρτάται δημοσιονομικά από τις ίδιες εταιρείες που διεκδικεί νομικά.
Ένας φαύλος κύκλος εξάρτησης.
Η σημερινή οικονομική σταθερότητα της χώρας είναι δεμένη με την ομαλή λειτουργία αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών και ενός αγωγού που μπορεί να κλείσει με ένα drone.
Αυτό δεν είναι απλώς γεωοικονομική πίεση. Είναι στρατηγική ομηρία.
Το Καζακστάν μοιάζει να έχει παγιδευτεί σε μια συμφωνία όπου κάθε κίνηση κοστίζει: αν αντισταθεί, κινδυνεύει ο προϋπολογισμός.
αν υποχωρήσει, διαβρώνεται η κυριαρχία.
Η υπόθεση αυτή λειτουργεί ως σκληρό μάθημα:
Μια «αθώα» οικονομική συμφωνία μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να εξελιχθεί σε μηχανισμό απώλειας εθνικού ελέγχου.
Και όταν η οικονομία γίνεται όμηρος της γεωπολιτικής, τότε η έξοδος δεν είναι ποτέ εύκολη — ίσως ούτε καν εφικτή.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών