Εντείνεται η ανησυχία για ελλείψεις σε καύσιμα αεροσκαφών λόγω του πολέμου. Αεροπορικές εταιρείες σε Ευρώπη και Ασία προχωρούν σε περικοπές ή ανατιμήσεις.
Η τελευταία δυσάρεστη έκπληξη προέρχεται από τη γερμανική αεροπορική εταιρεία Lufthansa, η οποία ανακοίωσε ότι περικόπτει 20.000 πτήσεις μικρών αποστάσεων από τον Μάιο μέχρι τον Οκτώβριο του 2026, για να εξοικονομήσει κηροζίνη, «η τιμή της οποίας έχει διπλασιαστεί από την έναρξη του πολέμου στο Ιράκ».
Είχε προηγηθεί όμως η ολλανδική KLM- επίσης ένας από τους μεγαλύτερους «παίκτες» της αγοράς- που ανακοίνωσε ότι μόνο τον Μάιο ακυρώνει 160 προγραμματισμένες πτήσεις, σε μία προσπάθεια να εξοικονομήσει καύσιμα. Άλλες εταιρείες στην Ευρώπη και στην ευρύτερη περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού προγραμματίζουν αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων, αλλά την ίδια στιγμή προβληματίζονται και για το ενδεχόμενο μαζικών ακυρώσεων ενόψει τουριστικής περιόδου.
«Κρίση στο κομμάτι της προσφοράς»;
Πρόσφατα ο Φατίχ Μπιρόλ, Εκτελεστικός Διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ), είχε δηλώσει ότι τα καύσιμα αεροσκαφών που διαθέτει η Ευρώπη επαρκούν μόλις για έξι εβδομάδες. Στο ίδιο μήκος κύματος ο Επίτροπος Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Νταν Γιόργκενσεν, προειδοποιεί ότι το φαινόμενο της ανόδου των τιμών μπορεί να δώσει τη θέση του σε μία «κρίση στο κομμάτι της προσφοράς», δηλαδή σε μία προβληματική κατάσταση, κατά την οποία ο καταναλωτής δεν μπορεί να αποκτήσει το προϊόν που επιθυμεί, ακόμη και αν είναι διατεθειμένος να πληρώσει περισσότερα.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ δυσχεραίνει σημαντικά την ενεργειακή τροφοδοσία της Δύσης. Η διεθνής αεροπλοΐα παραμένει εκτεθειμένη στην κρίση, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του εφοδιασμού της Ευρώπης σε καύσιμα αεροσκαφών προέρχεται από τη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, όταν τίθεται το ερώτημα για πόσο διάστημα επαρκούν τα ενεργειακά αποθέματα, η απάντηση δεν είναι ενιαία για όλους Η κυβέρνηση της Ολλανδίας εκτιμά ότι διαθέτει επαρκή αποθέματα καυσίμων για τουλάχιστον πέντε μήνες. Άλλωστε η ίδια η Ολλανδία διαθέτει μερικά από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια πετρελαίου στην Ευρώπη, πολλά από τα οποία εισάγουν κηροζίνη. Συνολικά τα κράτη-μέλη της ΕΕ παράγουν το 60-70% των αεροπορικών καυσίμων που χρειάζονται. Η υπόλοιπη ποσότητα εισάγεται και το 50% των εισαγωγών διακινείται μέσω των Στενών του Ορμούζ.
«Να αναλάβουμε δράση»
Σε κάθε περίπτωση, οι εκτιμήσεις των ιθυνόντων «αποτελούν πράγματι σοβαρή προειδοποίηση και μας καλούν να αναλάβουμε δράση» λέει στην Deutsche Welle ο Ρίκο Λούμαν, αναλυτής της τράπεζας ING. Ο ίδιος θεωρεί ρεαλιστική την εκτίμηση ότι τα σημερινά αποθέματα διαρκούν για μόλις έξι εβδομάδες και κρίνει εφαρμόσιμη την πρόταση να μοιραστούν τα κράτη-μέλη της ΕΕ πετρέλαιο από τα σημερινά ενεργειακά αποθέματα, εάν παραστεί ανάγκη, με βάση την αρχή της αλληλεγγύης.
Από την άλλη πλευρά, ο Τζον Γκραντ, αναλυτής του Official Airline Guide (OAG), υποστηρίζει ότι η κατάσταση δεν είναι τόσο «δραματική», όσο την περιγράφουν κάποιοι. Κατά την άποψή του, πολλές από τις πτήσεις που ακυρώνονται είναι δρομολόγια, για τα οποία ούτως ή άλλως υπάρχουν επαρκείς εναλλακτικές λύσεις.
Προ ημερών οι υπουργοί Μεταφορών της ΕΕ συζήτησαν τα σχέδια για την αντιμετώπιση μίας μελλοντικής κρίσης καυσίμων, με τον αρμόδιο Επίτροπο Μεταφορών Απόστολο Τζιτζικώστα να προειδοποιεί ότι το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα είχε «καταστροφικές συνέπειες» για την Ευρώπη και τη διεθνή οικονομία. Αλλά και να διαβεβαιώνει ότι, εφόσον παραταθεί η κρίση, «η Ευρώπη είναι έτοιμη να παρέμβει».
«Ευάλωτες» αεροπορικές εταιρείες
Η σημερινή κρίση υπογραμμίζει πόσο ευάλωτες είναι στην κατάρρευση της προσφοράς οι αεροπορικές εταιρείες, ιδιαίτερα στην Ευρώπη και την Ασία.
Ήδη από τον περασμένο Νοέμβριο η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA), σε έκθεσή της, προειδοποιούσε ότι «η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης τίθεται σε κίνδυνο, καθώς αυξάνεται η εξάρτησή της από τις εισαγωγές». Για τον σκοπό αυτό, η IATA είχε προτείνει μάλιστα μία «στροφή» σε εναλλακτικές τεχνολογικές λύσεις όπως τα βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα (SAF) που παράγονται από βιομάζα και δεν επηρεάζουν αρνητικά τον εφοδιασμό καυσίμων και τα οικοσυστήματα.
Σύμφωνα με τον Κανονισμό RefuelEU Aviation, που τέθηκε σε ισχύ το 2024, η χρήση των SAF σε ευρωπαϊκά αεροδρόμια αυξάνεται στο 6% ως το 2030, για να φτάσει το 70% το 2050. Σήμερα περιορίζεται στο 2% σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, που ανακοινώθηκαν τον Ιανουάριο του 2026.
Ωστόσο, ακόμη και τα SAF εμφανίζουν πρόβληματα οικονομικής διαχείρισης, τόσο στο κομμάτι της προσφοράς, όσο και σε εκείνο της ζήτησης. «Δεν διαθέτουν πολλές εναλλακτικές λύσεις οι αεροπορικές εταιρείες» σημειώνει ο αναλυτής της ING Ρίκο Λούμαν.
«Το σενάριο πλήρους υποκατάστασης των συμβατικών καυσίμων από SAF δεν θεωρείται ρεαλιστικό, με δεδομένη την περιορισμένη προσφορά. Την ίδια στιγμή ωστόσο, οι τιμές των SAF εκτοξεύονται στα ύψη».
www.bankingnews.gr
Είχε προηγηθεί όμως η ολλανδική KLM- επίσης ένας από τους μεγαλύτερους «παίκτες» της αγοράς- που ανακοίνωσε ότι μόνο τον Μάιο ακυρώνει 160 προγραμματισμένες πτήσεις, σε μία προσπάθεια να εξοικονομήσει καύσιμα. Άλλες εταιρείες στην Ευρώπη και στην ευρύτερη περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού προγραμματίζουν αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων, αλλά την ίδια στιγμή προβληματίζονται και για το ενδεχόμενο μαζικών ακυρώσεων ενόψει τουριστικής περιόδου.
«Κρίση στο κομμάτι της προσφοράς»;
Πρόσφατα ο Φατίχ Μπιρόλ, Εκτελεστικός Διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ), είχε δηλώσει ότι τα καύσιμα αεροσκαφών που διαθέτει η Ευρώπη επαρκούν μόλις για έξι εβδομάδες. Στο ίδιο μήκος κύματος ο Επίτροπος Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Νταν Γιόργκενσεν, προειδοποιεί ότι το φαινόμενο της ανόδου των τιμών μπορεί να δώσει τη θέση του σε μία «κρίση στο κομμάτι της προσφοράς», δηλαδή σε μία προβληματική κατάσταση, κατά την οποία ο καταναλωτής δεν μπορεί να αποκτήσει το προϊόν που επιθυμεί, ακόμη και αν είναι διατεθειμένος να πληρώσει περισσότερα.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ δυσχεραίνει σημαντικά την ενεργειακή τροφοδοσία της Δύσης. Η διεθνής αεροπλοΐα παραμένει εκτεθειμένη στην κρίση, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του εφοδιασμού της Ευρώπης σε καύσιμα αεροσκαφών προέρχεται από τη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, όταν τίθεται το ερώτημα για πόσο διάστημα επαρκούν τα ενεργειακά αποθέματα, η απάντηση δεν είναι ενιαία για όλους Η κυβέρνηση της Ολλανδίας εκτιμά ότι διαθέτει επαρκή αποθέματα καυσίμων για τουλάχιστον πέντε μήνες. Άλλωστε η ίδια η Ολλανδία διαθέτει μερικά από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια πετρελαίου στην Ευρώπη, πολλά από τα οποία εισάγουν κηροζίνη. Συνολικά τα κράτη-μέλη της ΕΕ παράγουν το 60-70% των αεροπορικών καυσίμων που χρειάζονται. Η υπόλοιπη ποσότητα εισάγεται και το 50% των εισαγωγών διακινείται μέσω των Στενών του Ορμούζ.
«Να αναλάβουμε δράση»
Σε κάθε περίπτωση, οι εκτιμήσεις των ιθυνόντων «αποτελούν πράγματι σοβαρή προειδοποίηση και μας καλούν να αναλάβουμε δράση» λέει στην Deutsche Welle ο Ρίκο Λούμαν, αναλυτής της τράπεζας ING. Ο ίδιος θεωρεί ρεαλιστική την εκτίμηση ότι τα σημερινά αποθέματα διαρκούν για μόλις έξι εβδομάδες και κρίνει εφαρμόσιμη την πρόταση να μοιραστούν τα κράτη-μέλη της ΕΕ πετρέλαιο από τα σημερινά ενεργειακά αποθέματα, εάν παραστεί ανάγκη, με βάση την αρχή της αλληλεγγύης.
Από την άλλη πλευρά, ο Τζον Γκραντ, αναλυτής του Official Airline Guide (OAG), υποστηρίζει ότι η κατάσταση δεν είναι τόσο «δραματική», όσο την περιγράφουν κάποιοι. Κατά την άποψή του, πολλές από τις πτήσεις που ακυρώνονται είναι δρομολόγια, για τα οποία ούτως ή άλλως υπάρχουν επαρκείς εναλλακτικές λύσεις.
Προ ημερών οι υπουργοί Μεταφορών της ΕΕ συζήτησαν τα σχέδια για την αντιμετώπιση μίας μελλοντικής κρίσης καυσίμων, με τον αρμόδιο Επίτροπο Μεταφορών Απόστολο Τζιτζικώστα να προειδοποιεί ότι το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα είχε «καταστροφικές συνέπειες» για την Ευρώπη και τη διεθνή οικονομία. Αλλά και να διαβεβαιώνει ότι, εφόσον παραταθεί η κρίση, «η Ευρώπη είναι έτοιμη να παρέμβει».
«Ευάλωτες» αεροπορικές εταιρείες
Η σημερινή κρίση υπογραμμίζει πόσο ευάλωτες είναι στην κατάρρευση της προσφοράς οι αεροπορικές εταιρείες, ιδιαίτερα στην Ευρώπη και την Ασία.
Ήδη από τον περασμένο Νοέμβριο η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA), σε έκθεσή της, προειδοποιούσε ότι «η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης τίθεται σε κίνδυνο, καθώς αυξάνεται η εξάρτησή της από τις εισαγωγές». Για τον σκοπό αυτό, η IATA είχε προτείνει μάλιστα μία «στροφή» σε εναλλακτικές τεχνολογικές λύσεις όπως τα βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα (SAF) που παράγονται από βιομάζα και δεν επηρεάζουν αρνητικά τον εφοδιασμό καυσίμων και τα οικοσυστήματα.
Σύμφωνα με τον Κανονισμό RefuelEU Aviation, που τέθηκε σε ισχύ το 2024, η χρήση των SAF σε ευρωπαϊκά αεροδρόμια αυξάνεται στο 6% ως το 2030, για να φτάσει το 70% το 2050. Σήμερα περιορίζεται στο 2% σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, που ανακοινώθηκαν τον Ιανουάριο του 2026.
Ωστόσο, ακόμη και τα SAF εμφανίζουν πρόβληματα οικονομικής διαχείρισης, τόσο στο κομμάτι της προσφοράς, όσο και σε εκείνο της ζήτησης. «Δεν διαθέτουν πολλές εναλλακτικές λύσεις οι αεροπορικές εταιρείες» σημειώνει ο αναλυτής της ING Ρίκο Λούμαν.
«Το σενάριο πλήρους υποκατάστασης των συμβατικών καυσίμων από SAF δεν θεωρείται ρεαλιστικό, με δεδομένη την περιορισμένη προσφορά. Την ίδια στιγμή ωστόσο, οι τιμές των SAF εκτοξεύονται στα ύψη».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών