Οι δημοσιονομικές προβλέψεις ενδέχεται να εκτροχιαστούν, καθώς το ενεργειακό κόστος επιστρέφει στο επίκεντρο της οικονομικής αβεβαιότητας
Η βρετανική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο δημοσιονομικό πονοκέφαλο, καθώς η ενεργειακή κρίση που πυροδότησε ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Ιράν απειλεί να εκτινάξει εκ νέου τον κρατικό δανεισμό.
Το Γραφείο Δημοσιονομικής Ευθύνης της Βρετανίας (OBR) παραδέχθηκε ότι είχε υποτιμήσει τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης του 2022 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και πλέον προειδοποιεί ότι το νέο σοκ στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.
Η υπουργός Οικονομικών Rachel Reeves δέχεται ήδη προειδοποιήσεις ότι οι δημοσιονομικές προβλέψεις ενδέχεται να εκτροχιαστούν, καθώς το ενεργειακό κόστος επιστρέφει στο επίκεντρο της οικονομικής αβεβαιότητας.
Το OBR παραδέχεται το λάθος του
Σε αναθεώρηση των μοντέλων πρόβλεψης που χρησιμοποιεί, το OBR αναγνώρισε ότι δεν είχε εκτιμήσει σωστά τον αντίκτυπο της ενεργειακής κρίσης που ακολούθησε την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Τότε, οι τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν έως και πέντε φορές, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στα δημόσια οικονομικά της Βρετανίας.
Σύμφωνα με την ανάλυση του οργανισμού, το τελικό αποτέλεσμα ήταν η σημαντική αύξηση του δημόσιου χρέους και του κρατικού δανεισμού, παρά τα επιπλέον φορολογικά έσοδα που προέκυψαν από τα αυξημένα κέρδη των ενεργειακών εταιρειών και την άνοδο των μισθών.
Γιατί αυξάνεται ο δανεισμός
Το OBR επισημαίνει ότι η προηγούμενη ενεργειακή κρίση οδήγησε σε τριπλή επιβάρυνση για τα δημόσια οικονομικά.
Πρώτον, αυξήθηκε δραματικά το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.
Δεύτερον, διογκώθηκαν οι δαπάνες κοινωνικής πρόνοιας και επιδομάτων.
Τρίτον, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να αυξήσει τους προϋπολογισμούς των υπουργείων για να καλύψει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Αυτά τα δεδομένα θα ενσωματωθούν πλέον στις νέες προβλέψεις για τον προϋπολογισμό, με το OBR να εμφανίζεται σαφώς πιο επιφυλακτικό για την πορεία των δημόσιων οικονομικών.
Ο πόλεμος με το Ιράν ανατρέπει τα δεδομένα
Οι ανησυχίες εντείνονται καθώς από την έναρξη του πολέμου τον Μάρτιο οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί περίπου 40%, ενώ οι ευρωπαϊκές τιμές χονδρικής του φυσικού αερίου έχουν σχεδόν διπλασιαστεί.
Ο βασικός φόβος των οικονομολόγων αφορά τη συνεχιζόμενη αστάθεια στα Στενά του Ορμούζ, τη σημαντικότερη θαλάσσια οδό μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο.
Η παραμικρή διαταραχή στην περιοχή έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και κατ' επέκταση στις οικονομίες της Δύσης.
Προειδοποίηση από την Τράπεζα της Αγγλίας
Η Bank of England προχώρησε σε ιδιαίτερα ανησυχητικές εκτιμήσεις.
Στο δυσμενέστερο σενάριο, η βρετανική κεντρική τράπεζα εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να εκτιναχθεί πάνω από το 6%, αναγκάζοντας την να ανατρέψει όλες τις μειώσεις επιτοκίων που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία δύο χρόνια.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα σήμαινε ακριβότερα στεγαστικά δάνεια, αυξημένο κόστος χρηματοδότησης για επιχειρήσεις και νέα επιβάρυνση για τα νοικοκυριά.
Οι εφιάλτες του 1973 επιστρέφουν
Το OBR είχε ήδη εξετάσει από το 2024 ένα σενάριο μεγάλης ενεργειακής διαταραχής, όταν Ισραήλ και Ιράν βρίσκονταν ένα βήμα πριν από γενικευμένο πόλεμο.
Η ανάλυση εκείνη κατέληγε ότι η Βρετανία θα χρειαζόταν να δανείζεται επιπλέον 23,1 δισ. λίρες ετησίως σε περίπτωση ενεργειακού σοκ αντίστοιχου με το πετρελαϊκό εμπάργκο του 1973.
Πλέον αρκετοί οικονομολόγοι θεωρούν ότι η κρίση στα Στενά του Ορμούζ εξελίσσεται στη σοβαρότερη διαταραχή εφοδιασμού πετρελαίου που έχει καταγραφεί ποτέ.
Ο επικεφαλής του International Energy Agency, Fatih Birol, έχει δηλώσει ότι η σημερινή κρίση είναι σοβαρότερη από εκείνες του 1973, του 1979 και του 2022 μαζί.
Η εύθραυστη ελπίδα για αποκλιμάκωση
Οι αγορές παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη στις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν.
Οι συνομιλίες έχουν ουσιαστικά παγώσει μετά την επανέναρξη ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο κατά φιλοϊρανικής οργάνωσης, αν και αργότερα σημειώθηκε προσωρινή αποκλιμάκωση.
Το πετρέλαιο Brent υποχώρησε στα 85 δολάρια το βαρέλι μετά τις πληροφορίες για πιθανή επιστροφή στις διαπραγματεύσεις, ωστόσο η μεταβλητότητα παραμένει έντονη. Υπενθυμίζεται ότι τον προηγούμενο μήνα είχε αγγίξει ακόμη και τα 114 δολάρια το βαρέλι.
Τα μέτρα της Rachel Reeves δεν αρκούν
Η κυβέρνηση της Rachel Reeves εξετάζει νέα πακέτα στήριξης για τα νοικοκυριά, καθώς και παράταση του παγώματος ορισμένων φόρων στα καύσιμα.
Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση της JPMorgan Chase, τα μέτρα αυτά θα μειώσουν τον πληθωρισμό μόλις κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες.
Με άλλα λόγια, πρόκειται περισσότερο για ασπιρίνη απέναντι σε μια ενδεχόμενη ενεργειακή καταιγίδα παρά για ουσιαστική λύση.
Νέες αμφιβολίες για τη βρετανική οικονομία
Το OBR ανακοίνωσε επίσης ότι θα αναθεωρήσει τα μοντέλα πρόβλεψης για τα φορολογικά έσοδα των επιχειρήσεων, τις δαπάνες της τοπικής αυτοδιοίκησης και τη σχέση μεταξύ ανεργίας και κοινωνικών επιδομάτων.
Παράλληλα, απάντησε στις επικρίσεις βουλευτών των Εργατικών που αμφισβητούν τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη, υποστηρίζοντας ότι είναι «απίθανο» τα μοντέλα του να είναι λανθασμένα, δεδομένου ότι η βρετανική οικονομία συνέχισε να υποαποδίδει παρά την τεράστια αύξηση των δημόσιων δαπανών τα τελευταία χρόνια.
Το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: το Λονδίνο πίστευε ότι είχε αφήσει πίσω του την ενεργειακή κρίση του 2022.
Όμως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή απειλεί να ανοίξει έναν νέο κύκλο δημοσιονομικών πιέσεων, υψηλού πληθωρισμού και εκρηκτικού δανεισμού, την ώρα που η βρετανική οικονομία παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη σε κάθε νέο γεωπολιτικό σοκ.
www.bankingnews.gr
Το Γραφείο Δημοσιονομικής Ευθύνης της Βρετανίας (OBR) παραδέχθηκε ότι είχε υποτιμήσει τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης του 2022 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και πλέον προειδοποιεί ότι το νέο σοκ στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.
Η υπουργός Οικονομικών Rachel Reeves δέχεται ήδη προειδοποιήσεις ότι οι δημοσιονομικές προβλέψεις ενδέχεται να εκτροχιαστούν, καθώς το ενεργειακό κόστος επιστρέφει στο επίκεντρο της οικονομικής αβεβαιότητας.
Το OBR παραδέχεται το λάθος του
Σε αναθεώρηση των μοντέλων πρόβλεψης που χρησιμοποιεί, το OBR αναγνώρισε ότι δεν είχε εκτιμήσει σωστά τον αντίκτυπο της ενεργειακής κρίσης που ακολούθησε την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Τότε, οι τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν έως και πέντε φορές, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στα δημόσια οικονομικά της Βρετανίας.
Σύμφωνα με την ανάλυση του οργανισμού, το τελικό αποτέλεσμα ήταν η σημαντική αύξηση του δημόσιου χρέους και του κρατικού δανεισμού, παρά τα επιπλέον φορολογικά έσοδα που προέκυψαν από τα αυξημένα κέρδη των ενεργειακών εταιρειών και την άνοδο των μισθών.
Γιατί αυξάνεται ο δανεισμός
Το OBR επισημαίνει ότι η προηγούμενη ενεργειακή κρίση οδήγησε σε τριπλή επιβάρυνση για τα δημόσια οικονομικά.
Πρώτον, αυξήθηκε δραματικά το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.
Δεύτερον, διογκώθηκαν οι δαπάνες κοινωνικής πρόνοιας και επιδομάτων.
Τρίτον, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να αυξήσει τους προϋπολογισμούς των υπουργείων για να καλύψει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Αυτά τα δεδομένα θα ενσωματωθούν πλέον στις νέες προβλέψεις για τον προϋπολογισμό, με το OBR να εμφανίζεται σαφώς πιο επιφυλακτικό για την πορεία των δημόσιων οικονομικών.
Ο πόλεμος με το Ιράν ανατρέπει τα δεδομένα
Οι ανησυχίες εντείνονται καθώς από την έναρξη του πολέμου τον Μάρτιο οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί περίπου 40%, ενώ οι ευρωπαϊκές τιμές χονδρικής του φυσικού αερίου έχουν σχεδόν διπλασιαστεί.
Ο βασικός φόβος των οικονομολόγων αφορά τη συνεχιζόμενη αστάθεια στα Στενά του Ορμούζ, τη σημαντικότερη θαλάσσια οδό μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο.
Η παραμικρή διαταραχή στην περιοχή έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και κατ' επέκταση στις οικονομίες της Δύσης.
Προειδοποίηση από την Τράπεζα της Αγγλίας
Η Bank of England προχώρησε σε ιδιαίτερα ανησυχητικές εκτιμήσεις.
Στο δυσμενέστερο σενάριο, η βρετανική κεντρική τράπεζα εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να εκτιναχθεί πάνω από το 6%, αναγκάζοντας την να ανατρέψει όλες τις μειώσεις επιτοκίων που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία δύο χρόνια.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα σήμαινε ακριβότερα στεγαστικά δάνεια, αυξημένο κόστος χρηματοδότησης για επιχειρήσεις και νέα επιβάρυνση για τα νοικοκυριά.
Οι εφιάλτες του 1973 επιστρέφουν
Το OBR είχε ήδη εξετάσει από το 2024 ένα σενάριο μεγάλης ενεργειακής διαταραχής, όταν Ισραήλ και Ιράν βρίσκονταν ένα βήμα πριν από γενικευμένο πόλεμο.
Η ανάλυση εκείνη κατέληγε ότι η Βρετανία θα χρειαζόταν να δανείζεται επιπλέον 23,1 δισ. λίρες ετησίως σε περίπτωση ενεργειακού σοκ αντίστοιχου με το πετρελαϊκό εμπάργκο του 1973.
Πλέον αρκετοί οικονομολόγοι θεωρούν ότι η κρίση στα Στενά του Ορμούζ εξελίσσεται στη σοβαρότερη διαταραχή εφοδιασμού πετρελαίου που έχει καταγραφεί ποτέ.
Ο επικεφαλής του International Energy Agency, Fatih Birol, έχει δηλώσει ότι η σημερινή κρίση είναι σοβαρότερη από εκείνες του 1973, του 1979 και του 2022 μαζί.
Η εύθραυστη ελπίδα για αποκλιμάκωση
Οι αγορές παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη στις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν.
Οι συνομιλίες έχουν ουσιαστικά παγώσει μετά την επανέναρξη ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο κατά φιλοϊρανικής οργάνωσης, αν και αργότερα σημειώθηκε προσωρινή αποκλιμάκωση.
Το πετρέλαιο Brent υποχώρησε στα 85 δολάρια το βαρέλι μετά τις πληροφορίες για πιθανή επιστροφή στις διαπραγματεύσεις, ωστόσο η μεταβλητότητα παραμένει έντονη. Υπενθυμίζεται ότι τον προηγούμενο μήνα είχε αγγίξει ακόμη και τα 114 δολάρια το βαρέλι.
Τα μέτρα της Rachel Reeves δεν αρκούν
Η κυβέρνηση της Rachel Reeves εξετάζει νέα πακέτα στήριξης για τα νοικοκυριά, καθώς και παράταση του παγώματος ορισμένων φόρων στα καύσιμα.
Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση της JPMorgan Chase, τα μέτρα αυτά θα μειώσουν τον πληθωρισμό μόλις κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες.
Με άλλα λόγια, πρόκειται περισσότερο για ασπιρίνη απέναντι σε μια ενδεχόμενη ενεργειακή καταιγίδα παρά για ουσιαστική λύση.
Νέες αμφιβολίες για τη βρετανική οικονομία
Το OBR ανακοίνωσε επίσης ότι θα αναθεωρήσει τα μοντέλα πρόβλεψης για τα φορολογικά έσοδα των επιχειρήσεων, τις δαπάνες της τοπικής αυτοδιοίκησης και τη σχέση μεταξύ ανεργίας και κοινωνικών επιδομάτων.
Παράλληλα, απάντησε στις επικρίσεις βουλευτών των Εργατικών που αμφισβητούν τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη, υποστηρίζοντας ότι είναι «απίθανο» τα μοντέλα του να είναι λανθασμένα, δεδομένου ότι η βρετανική οικονομία συνέχισε να υποαποδίδει παρά την τεράστια αύξηση των δημόσιων δαπανών τα τελευταία χρόνια.
Το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: το Λονδίνο πίστευε ότι είχε αφήσει πίσω του την ενεργειακή κρίση του 2022.
Όμως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή απειλεί να ανοίξει έναν νέο κύκλο δημοσιονομικών πιέσεων, υψηλού πληθωρισμού και εκρηκτικού δανεισμού, την ώρα που η βρετανική οικονομία παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη σε κάθε νέο γεωπολιτικό σοκ.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών