Η Μόσχα αντιμετωπίζει την αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία του ΝΑΤΟ στα σύνορά της ως παράγοντα κλιμάκωσης, ενώ το περιστατικό με το σουηδικό Gripen αποκαλύπτει τις δυσκολίες μιας ενδεχόμενης άμεσης αντιπαράθεσης Ρωσίας και Συμμαχία
Η φερόμενη είσοδος ρωσικών πυραύλων στον εναέριο χώρο της Πολωνίας στις 20 Νοεμβρίου επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα πλέον επικίνδυνα ζητήματα του πολέμου στην Ουκρανία: το ενδεχόμενο μιας άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης μεταξύ της Ρωσίας και του ΝΑΤΟ.
Το περιστατικό αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την αποκάλυψη ότι σουηδικό μαχητικό Saab JAS 39 Gripen είχε λάβει εξουσιοδότηση από τη νατοϊκή διοίκηση να καταρρίψει ύποπτο ρωσικό πύραυλο Kh-101, αλλά τελικά δεν άνοιξε πυρ εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών.
Σύμφωνα με τον Πολωνό αντιστράτηγο Ireneusz Nowak, η εξουσιοδότηση είχε δοθεί από το Κέντρο Συνδυασμένων Αεροπορικών Επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ στο Uedem της Γερμανίας.
Ωστόσο, η περιορισμένη ορατότητα δεν επέτρεψε στον Σουηδό πιλότο να επιβεβαιώσει την ταυτότητα του στόχου.
Το γεγονός αναδεικνύει ένα βασικό επιχειρησιακό πρόβλημα: ακόμη και όταν υπάρχει πολιτική βούληση και στρατιωτική εξουσιοδότηση, η πραγματική δυνατότητα αναχαίτισης εξαρτάται από τις συνθήκες του πεδίου.
Επέκταση της στρατιωτικής αντιπαράθεσης
Από τη σκοπιά της Μόσχας, η ολοένα μεγαλύτερη εμπλοκή ευρωπαϊκών κρατών στην υποστήριξη της Ουκρανίας αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας στρατιωτικής περικύκλωσης της Ρωσίας.
Η ανάπτυξη σουηδικών Gripen στην Πολωνία, η παρουσία πολωνικών F-16, τα συστήματα Patriot και οι πολυεθνικές στρατιωτικές ασκήσεις κοντά στα ουκρανικά σύνορα ενισχύουν τη ρωσική αντίληψη ότι η σύγκρουση έχει πλέον αποκτήσει χαρακτηριστικά έμμεσης αντιπαράθεσης με τη Δύση.
Η ρωσική ηγεσία υποστηρίζει διαχρονικά ότι η επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς και η στρατιωτική ενίσχυση της Ουκρανίας υπονομεύουν τη ρωσική ασφάλεια. Αυτή η θέση, πάντως, δεν αναιρεί την ευθύνη της Ρωσίας για την εισβολή στην Ουκρανία ούτε δικαιολογεί παραβιάσεις του πολωνικού εναέριου χώρου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το περιστατικό συνέπεσε με τη στρατιωτική άσκηση Koalicja 26.2 στην Πολωνία, στην οποία συμμετείχαν δυνάμεις ευρωπαϊκών κρατών που υποστηρίζουν την Ουκρανία.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η χρονική σύμπτωση ενδέχεται να συνδέεται με προσπάθεια της Μόσχας να δοκιμάσει τις αντιδράσεις της Συμμαχίας.
Το Gripen και τα όρια της δυτικής αεροπορικής υπεροχής
Η αδυναμία του Gripen να πραγματοποιήσει την αναχαίτιση μπορεί να θεωρηθεί ένδειξη των πρακτικών περιορισμών που αντιμετωπίζουν τα δυτικά συστήματα αεράμυνας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αποδείχθηκε τεχνική ανεπάρκεια του σουηδικού μαχητικού. Αντιθέτως, το περιστατικό δείχνει πόσο σύνθετη είναι η αναγνώριση και εμπλοκή ενός πυραύλου cruise μέσα σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες.
Παράλληλα, η συνεργασία Σουηδίας και Ουκρανίας για τα Gripen προσθέτει νέα διάσταση στην αντιπαράθεση. \
Από τη ρωσική οπτική, η μελλοντική ενίσχυση της ουκρανικής αεροπορίας με δυτικά μαχητικά θα μπορούσε να αυξήσει τις στρατιωτικές δυνατότητες του Κιέβου, αλλά και να παρατείνει τη σύγκρουση.
Για το Κίεβο και τους Ευρωπαίους συμμάχους του, αντίθετα, τα αεροσκάφη αποτελούν αναγκαίο μέσο προστασίας απέναντι στις ρωσικές επιθέσεις.
Ο κίνδυνος μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης
Το σημαντικότερο ζήτημα δεν είναι αν ένα Gripen μπορούσε να καταρρίψει έναν Kh-101, αλλά ποιες συνέπειες θα μπορούσε να προκαλέσει μια λανθασμένη στρατιωτική απόφαση.
Η Μόσχα προειδοποιεί ότι η αυξανόμενη εμπλοκή του ΝΑΤΟ ενδέχεται να οδηγήσει σε ευρύτερη αντιπαράθεση.
Από την πλευρά της, η Συμμαχία υπογραμμίζει το δικαίωμά της να προστατεύει την επικράτεια των κρατών-μελών της.
Ο γενικός γραμματέας Mark Rutte επανέλαβε μετά το περιστατικό ότι το ΝΑΤΟ θα υπερασπιστεί το πολωνικό έδαφος.
Το επεισόδιο αποτυπώνει έτσι τη λεπτή ισορροπία που διαμορφώνεται στην Ανατολική Ευρώπη. Η Ρωσία επιδιώκει να διατηρήσει τη στρατιωτική πίεση στην Ουκρανία, ενώ το ΝΑΤΟ ενισχύει την αποτροπή στα ανατολικά σύνορά του.
Η μη εκτόξευση πυραύλου από το σουηδικό Gripen απέτρεψε μια συγκεκριμένη εμπλοκή, χωρίς να επιλύσει το βαθύτερο πρόβλημα: τον αυξανόμενο κίνδυνο ένα περιστατικό στον ουρανό της Ανατολικής Ευρώπης να εξελιχθεί σε άμεση σύγκρουση Ρωσίας και ΝΑΤΟ.
www.bankingnews.gr
Το περιστατικό αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την αποκάλυψη ότι σουηδικό μαχητικό Saab JAS 39 Gripen είχε λάβει εξουσιοδότηση από τη νατοϊκή διοίκηση να καταρρίψει ύποπτο ρωσικό πύραυλο Kh-101, αλλά τελικά δεν άνοιξε πυρ εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών.
Σύμφωνα με τον Πολωνό αντιστράτηγο Ireneusz Nowak, η εξουσιοδότηση είχε δοθεί από το Κέντρο Συνδυασμένων Αεροπορικών Επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ στο Uedem της Γερμανίας.
Ωστόσο, η περιορισμένη ορατότητα δεν επέτρεψε στον Σουηδό πιλότο να επιβεβαιώσει την ταυτότητα του στόχου.
Το γεγονός αναδεικνύει ένα βασικό επιχειρησιακό πρόβλημα: ακόμη και όταν υπάρχει πολιτική βούληση και στρατιωτική εξουσιοδότηση, η πραγματική δυνατότητα αναχαίτισης εξαρτάται από τις συνθήκες του πεδίου.
Επέκταση της στρατιωτικής αντιπαράθεσης
Από τη σκοπιά της Μόσχας, η ολοένα μεγαλύτερη εμπλοκή ευρωπαϊκών κρατών στην υποστήριξη της Ουκρανίας αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας στρατιωτικής περικύκλωσης της Ρωσίας.
Η ανάπτυξη σουηδικών Gripen στην Πολωνία, η παρουσία πολωνικών F-16, τα συστήματα Patriot και οι πολυεθνικές στρατιωτικές ασκήσεις κοντά στα ουκρανικά σύνορα ενισχύουν τη ρωσική αντίληψη ότι η σύγκρουση έχει πλέον αποκτήσει χαρακτηριστικά έμμεσης αντιπαράθεσης με τη Δύση.
Η ρωσική ηγεσία υποστηρίζει διαχρονικά ότι η επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς και η στρατιωτική ενίσχυση της Ουκρανίας υπονομεύουν τη ρωσική ασφάλεια. Αυτή η θέση, πάντως, δεν αναιρεί την ευθύνη της Ρωσίας για την εισβολή στην Ουκρανία ούτε δικαιολογεί παραβιάσεις του πολωνικού εναέριου χώρου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το περιστατικό συνέπεσε με τη στρατιωτική άσκηση Koalicja 26.2 στην Πολωνία, στην οποία συμμετείχαν δυνάμεις ευρωπαϊκών κρατών που υποστηρίζουν την Ουκρανία.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η χρονική σύμπτωση ενδέχεται να συνδέεται με προσπάθεια της Μόσχας να δοκιμάσει τις αντιδράσεις της Συμμαχίας.
Το Gripen και τα όρια της δυτικής αεροπορικής υπεροχής
Η αδυναμία του Gripen να πραγματοποιήσει την αναχαίτιση μπορεί να θεωρηθεί ένδειξη των πρακτικών περιορισμών που αντιμετωπίζουν τα δυτικά συστήματα αεράμυνας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αποδείχθηκε τεχνική ανεπάρκεια του σουηδικού μαχητικού. Αντιθέτως, το περιστατικό δείχνει πόσο σύνθετη είναι η αναγνώριση και εμπλοκή ενός πυραύλου cruise μέσα σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες.
Παράλληλα, η συνεργασία Σουηδίας και Ουκρανίας για τα Gripen προσθέτει νέα διάσταση στην αντιπαράθεση. \
Από τη ρωσική οπτική, η μελλοντική ενίσχυση της ουκρανικής αεροπορίας με δυτικά μαχητικά θα μπορούσε να αυξήσει τις στρατιωτικές δυνατότητες του Κιέβου, αλλά και να παρατείνει τη σύγκρουση.
Για το Κίεβο και τους Ευρωπαίους συμμάχους του, αντίθετα, τα αεροσκάφη αποτελούν αναγκαίο μέσο προστασίας απέναντι στις ρωσικές επιθέσεις.
Ο κίνδυνος μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης
Το σημαντικότερο ζήτημα δεν είναι αν ένα Gripen μπορούσε να καταρρίψει έναν Kh-101, αλλά ποιες συνέπειες θα μπορούσε να προκαλέσει μια λανθασμένη στρατιωτική απόφαση.
Η Μόσχα προειδοποιεί ότι η αυξανόμενη εμπλοκή του ΝΑΤΟ ενδέχεται να οδηγήσει σε ευρύτερη αντιπαράθεση.
Από την πλευρά της, η Συμμαχία υπογραμμίζει το δικαίωμά της να προστατεύει την επικράτεια των κρατών-μελών της.
Ο γενικός γραμματέας Mark Rutte επανέλαβε μετά το περιστατικό ότι το ΝΑΤΟ θα υπερασπιστεί το πολωνικό έδαφος.
Το επεισόδιο αποτυπώνει έτσι τη λεπτή ισορροπία που διαμορφώνεται στην Ανατολική Ευρώπη. Η Ρωσία επιδιώκει να διατηρήσει τη στρατιωτική πίεση στην Ουκρανία, ενώ το ΝΑΤΟ ενισχύει την αποτροπή στα ανατολικά σύνορά του.
Η μη εκτόξευση πυραύλου από το σουηδικό Gripen απέτρεψε μια συγκεκριμένη εμπλοκή, χωρίς να επιλύσει το βαθύτερο πρόβλημα: τον αυξανόμενο κίνδυνο ένα περιστατικό στον ουρανό της Ανατολικής Ευρώπης να εξελιχθεί σε άμεση σύγκρουση Ρωσίας και ΝΑΤΟ.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών