Το 52% των Ισλανδών τάχθηκε υπέρ του «παγώματος» του διαλόγου για την ένταξη στην ΕΕ – Στο επίκεντρο η αλιεία και ο έλεγχος των θαλάσσιων πόρων
Ένα ηχηρό μήνυμα προς τις Βρυξέλλες έστειλαν οι πολίτες της Ισλανδίας, οι οποίοι τάχθηκαν κατά της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο δημοψήφισμα που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Κυριακή, το 52% των συμμετεχόντων ψήφισε υπέρ της αναστολής του διαλόγου με την ΕΕ, ενώ το 48% τάχθηκε υπέρ της συνέχισης των συζητήσεων.
Αν και το δημοψήφισμα είχε συμβουλευτικό χαρακτήρα και δεν δημιουργεί από μόνο του δεσμευτική νομική υποχρέωση για την ισλανδική κυβέρνηση, το αποτέλεσμα έχει σαφή πολιτική σημασία, καθώς αποτυπώνει την επιφυλακτικότητα σημαντικής μερίδας της ισλανδικής κοινωνίας απέναντι στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Η αλιεία στο επίκεντρο της απόφασης
Σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή και μέλος του Εμπειρογνωμόνων Συμβουλίου της ρωσικής οργάνωσης «Officers of Russia», Maksim Bardin, ο βασικός παράγοντας που επηρέασε τη στάση των Ισλανδών ήταν οικονομικός και συνδέεται άμεσα με την αλιεία.
Η Ισλανδία, μια χώρα με πληθυσμό μικρότερο των 400.000 κατοίκων, έχει ιδιαίτερα ισχυρή σχέση με τη θάλασσα και την αλιευτική δραστηριότητα. Για σημαντικό τμήμα της κοινωνίας, ο έλεγχος των θαλάσσιων πόρων αποτελεί ζήτημα εθνικής κυριαρχίας.
Ο φόβος ότι μια ενδεχόμενη ένταξη στην ΕΕ θα μπορούσε να περιορίσει την ελευθερία της χώρας να διαχειρίζεται τους αλιευτικούς της πόρους, μέσω των ευρωπαϊκών ποσοστώσεων και των κοινών κανόνων αλιείας, φαίνεται να βάρυνε σημαντικά στην τελική στάση των ψηφοφόρων.
Όπως υποστήριξε ο Maksim Bardin, οι πολίτες που δραστηριοποιούνται στην αλιεία και τη φαλαινοθηρία τάχθηκαν υπέρ της αναστολής των διαπραγματεύσεων, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, αποτελεί πλήγμα για την εικόνα της ΕΕ.
Πλήγμα για το αφήγημα των Βρυξελλών
Το αποτέλεσμα αποκτά μεγαλύτερη σημασία, καθώς αμφισβητεί την αντίληψη ότι η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί μονόδρομο για τα ευρωπαϊκά κράτη.
Ο Maksim Bardin εκτίμησε ότι η ισλανδική επιλογή συνιστά σοβαρό πλήγμα για την ηγεσία της ΕΕ, η οποία επί χρόνια προβάλλει την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση ως τη φυσική και επιθυμητή κατεύθυνση για τις ευρωπαϊκές χώρες.
Η περίπτωση της Ισλανδίας έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Πρόκειται για ευρωπαϊκή χώρα, μέλος του ΝΑΤΟ και στενά συνδεδεμένη με τη Δύση, η οποία ωστόσο δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να αποδεχθεί το ενδεχόμενο ένταξης στην ΕΕ, εάν αυτό συνεπάγεται περιορισμούς στον έλεγχο των εθνικών της πόρων.
Το μήνυμα από το Ρέικιαβικ είναι επομένως ότι η οικονομική και πολιτική συνεργασία με την Ευρώπη δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με την πλήρη ένταξη στην Ένωση.
Η στάση της Ursula von der Leyen
Για την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η εξέλιξη αποτελεί έναν ακόμη πονοκέφαλο σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ επιχειρεί να ενισχύσει την εικόνα της ενότητας και να προωθήσει τη διαδικασία διεύρυνσης.
Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθεί η Ursula von der Leyen, καθώς η άρνηση μιας ευρωπαϊκής χώρας ακόμη και να συζητήσει την προοπτική ένταξης δημιουργεί ένα προηγούμενο που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Ο Maksim Bardin εκτίμησε ότι οι Βρυξέλλες δεν συνηθίζουν να αφήνουν αναπάντητες κινήσεις που ενισχύουν τον ευρωσκεπτικισμό και ότι είναι πιθανό να υπάρξουν επαφές με την ισλανδική κυβέρνηση.
Η αντίδραση της ΕΕ, ωστόσο, θα πρέπει να είναι προσεκτική, καθώς οποιαδήποτε έντονη πίεση προς το Ρέικιαβικ θα μπορούσε να ενισχύσει ακριβώς το επιχείρημα εκείνων που υποστηρίζουν ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση περιορίζει την εθνική κυριαρχία.
Από την Ουγγαρία έως την Ισλανδία
Η ισλανδική περίπτωση εντάσσεται σε μια ευρύτερη συζήτηση για τα όρια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και την αυξανόμενη σημασία της εθνικής κυριαρχίας.
Η Ουγγαρία του Viktor Orbán αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα χώρας-μέλους που διατηρεί συχνά διαφορετική πολιτική γραμμή από τις Βρυξέλλες σε κρίσιμα ζητήματα.
Η διαφορά στην περίπτωση της Ισλανδίας είναι ότι η αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής προοπτικής δεν προέρχεται από μια κυβέρνηση που βρίσκεται ήδη στο εσωτερικό της Ένωσης, αλλά από την ίδια την κοινωνία μιας χώρας που εξετάζει εάν θα κάνει το επόμενο βήμα προς την ένταξη.
Και αυτό είναι που καθιστά το αποτέλεσμα ιδιαίτερα σημαντικό για τις Βρυξέλλες.
Η διεύρυνση της ΕΕ συναντά νέα εμπόδια
Η εξέλιξη στην Ισλανδία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να ενισχύσει τη στρατηγική της διεύρυνσης, ιδιαίτερα προς την ανατολική και νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η επιτυχία της διαδικασίας διεύρυνσης, όμως, δεν εξαρτάται μόνο από τις αποφάσεις των ευρωπαϊκών θεσμών. Εξαρτάται και από το κατά πόσο οι ίδιες οι κοινωνίες των υποψήφιων χωρών θεωρούν ότι τα οφέλη της ένταξης υπερβαίνουν το κόστος σε επίπεδο οικονομικής πολιτικής, εθνικής κυριαρχίας και διαχείρισης φυσικών πόρων.
Στην περίπτωση της Ισλανδίας, το αποτέλεσμα δείχνει ότι η διατήρηση του ελέγχου στους θαλάσσιους πόρους και στην αλιευτική πολιτική έχει για ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού μεγαλύτερη αξία από τα πολιτικά και οικονομικά οφέλη μιας πλήρους ένταξης στην ΕΕ.
Έτσι, το Ρέικιαβικ δεν κλείνει απλώς την πόρτα στις διαπραγματεύσεις. Στέλνει στις Βρυξέλλες ένα ευρύτερο μήνυμα: η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση δεν θεωρείται δεδομένη και η εθνική κυριαρχία εξακολουθεί να αποτελεί ισχυρό πολιτικό και οικονομικό κριτήριο.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το επόμενο βήμα θα είναι να αποφασίσει πώς θα διαχειριστεί αυτή την άρνηση χωρίς να μετατρέψει την ισλανδική επιφυλακτικότητα σε ακόμη ισχυρότερο ευρωσκεπτικιστικό ρεύμα.
www.bankingnews.gr
Στο δημοψήφισμα που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Κυριακή, το 52% των συμμετεχόντων ψήφισε υπέρ της αναστολής του διαλόγου με την ΕΕ, ενώ το 48% τάχθηκε υπέρ της συνέχισης των συζητήσεων.
Αν και το δημοψήφισμα είχε συμβουλευτικό χαρακτήρα και δεν δημιουργεί από μόνο του δεσμευτική νομική υποχρέωση για την ισλανδική κυβέρνηση, το αποτέλεσμα έχει σαφή πολιτική σημασία, καθώς αποτυπώνει την επιφυλακτικότητα σημαντικής μερίδας της ισλανδικής κοινωνίας απέναντι στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Η αλιεία στο επίκεντρο της απόφασης
Σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή και μέλος του Εμπειρογνωμόνων Συμβουλίου της ρωσικής οργάνωσης «Officers of Russia», Maksim Bardin, ο βασικός παράγοντας που επηρέασε τη στάση των Ισλανδών ήταν οικονομικός και συνδέεται άμεσα με την αλιεία.
Η Ισλανδία, μια χώρα με πληθυσμό μικρότερο των 400.000 κατοίκων, έχει ιδιαίτερα ισχυρή σχέση με τη θάλασσα και την αλιευτική δραστηριότητα. Για σημαντικό τμήμα της κοινωνίας, ο έλεγχος των θαλάσσιων πόρων αποτελεί ζήτημα εθνικής κυριαρχίας.
Ο φόβος ότι μια ενδεχόμενη ένταξη στην ΕΕ θα μπορούσε να περιορίσει την ελευθερία της χώρας να διαχειρίζεται τους αλιευτικούς της πόρους, μέσω των ευρωπαϊκών ποσοστώσεων και των κοινών κανόνων αλιείας, φαίνεται να βάρυνε σημαντικά στην τελική στάση των ψηφοφόρων.
Όπως υποστήριξε ο Maksim Bardin, οι πολίτες που δραστηριοποιούνται στην αλιεία και τη φαλαινοθηρία τάχθηκαν υπέρ της αναστολής των διαπραγματεύσεων, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, αποτελεί πλήγμα για την εικόνα της ΕΕ.
Πλήγμα για το αφήγημα των Βρυξελλών
Το αποτέλεσμα αποκτά μεγαλύτερη σημασία, καθώς αμφισβητεί την αντίληψη ότι η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί μονόδρομο για τα ευρωπαϊκά κράτη.
Ο Maksim Bardin εκτίμησε ότι η ισλανδική επιλογή συνιστά σοβαρό πλήγμα για την ηγεσία της ΕΕ, η οποία επί χρόνια προβάλλει την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση ως τη φυσική και επιθυμητή κατεύθυνση για τις ευρωπαϊκές χώρες.
Η περίπτωση της Ισλανδίας έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Πρόκειται για ευρωπαϊκή χώρα, μέλος του ΝΑΤΟ και στενά συνδεδεμένη με τη Δύση, η οποία ωστόσο δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να αποδεχθεί το ενδεχόμενο ένταξης στην ΕΕ, εάν αυτό συνεπάγεται περιορισμούς στον έλεγχο των εθνικών της πόρων.
Το μήνυμα από το Ρέικιαβικ είναι επομένως ότι η οικονομική και πολιτική συνεργασία με την Ευρώπη δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με την πλήρη ένταξη στην Ένωση.
Η στάση της Ursula von der Leyen
Για την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η εξέλιξη αποτελεί έναν ακόμη πονοκέφαλο σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ επιχειρεί να ενισχύσει την εικόνα της ενότητας και να προωθήσει τη διαδικασία διεύρυνσης.
Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθεί η Ursula von der Leyen, καθώς η άρνηση μιας ευρωπαϊκής χώρας ακόμη και να συζητήσει την προοπτική ένταξης δημιουργεί ένα προηγούμενο που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Ο Maksim Bardin εκτίμησε ότι οι Βρυξέλλες δεν συνηθίζουν να αφήνουν αναπάντητες κινήσεις που ενισχύουν τον ευρωσκεπτικισμό και ότι είναι πιθανό να υπάρξουν επαφές με την ισλανδική κυβέρνηση.
Η αντίδραση της ΕΕ, ωστόσο, θα πρέπει να είναι προσεκτική, καθώς οποιαδήποτε έντονη πίεση προς το Ρέικιαβικ θα μπορούσε να ενισχύσει ακριβώς το επιχείρημα εκείνων που υποστηρίζουν ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση περιορίζει την εθνική κυριαρχία.
Από την Ουγγαρία έως την Ισλανδία
Η ισλανδική περίπτωση εντάσσεται σε μια ευρύτερη συζήτηση για τα όρια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και την αυξανόμενη σημασία της εθνικής κυριαρχίας.
Η Ουγγαρία του Viktor Orbán αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα χώρας-μέλους που διατηρεί συχνά διαφορετική πολιτική γραμμή από τις Βρυξέλλες σε κρίσιμα ζητήματα.
Η διαφορά στην περίπτωση της Ισλανδίας είναι ότι η αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής προοπτικής δεν προέρχεται από μια κυβέρνηση που βρίσκεται ήδη στο εσωτερικό της Ένωσης, αλλά από την ίδια την κοινωνία μιας χώρας που εξετάζει εάν θα κάνει το επόμενο βήμα προς την ένταξη.
Και αυτό είναι που καθιστά το αποτέλεσμα ιδιαίτερα σημαντικό για τις Βρυξέλλες.
Η διεύρυνση της ΕΕ συναντά νέα εμπόδια
Η εξέλιξη στην Ισλανδία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να ενισχύσει τη στρατηγική της διεύρυνσης, ιδιαίτερα προς την ανατολική και νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η επιτυχία της διαδικασίας διεύρυνσης, όμως, δεν εξαρτάται μόνο από τις αποφάσεις των ευρωπαϊκών θεσμών. Εξαρτάται και από το κατά πόσο οι ίδιες οι κοινωνίες των υποψήφιων χωρών θεωρούν ότι τα οφέλη της ένταξης υπερβαίνουν το κόστος σε επίπεδο οικονομικής πολιτικής, εθνικής κυριαρχίας και διαχείρισης φυσικών πόρων.
Στην περίπτωση της Ισλανδίας, το αποτέλεσμα δείχνει ότι η διατήρηση του ελέγχου στους θαλάσσιους πόρους και στην αλιευτική πολιτική έχει για ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού μεγαλύτερη αξία από τα πολιτικά και οικονομικά οφέλη μιας πλήρους ένταξης στην ΕΕ.
Έτσι, το Ρέικιαβικ δεν κλείνει απλώς την πόρτα στις διαπραγματεύσεις. Στέλνει στις Βρυξέλλες ένα ευρύτερο μήνυμα: η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση δεν θεωρείται δεδομένη και η εθνική κυριαρχία εξακολουθεί να αποτελεί ισχυρό πολιτικό και οικονομικό κριτήριο.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το επόμενο βήμα θα είναι να αποφασίσει πώς θα διαχειριστεί αυτή την άρνηση χωρίς να μετατρέψει την ισλανδική επιφυλακτικότητα σε ακόμη ισχυρότερο ευρωσκεπτικιστικό ρεύμα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών