Νέα έκρηξη Rutte κατά Ρωσίας: «Αν είστε σχεδόν βέβαιοι, κατονομάστε τη Μόσχα»
Νέα ένταση προκαλούν οι δηλώσεις του Mark Rutte, ο οποίος ενθάρρυνε τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να αποδίδουν δημόσια ευθύνη στη Ρωσία για υβριδικές ενέργειες όταν διαθέτουν επαρκή στοιχεία ή είναι «σχεδόν βέβαιοι» για τη ρωσική εμπλοκή. Η τοποθέτηση έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία η Συμμαχία δηλώνει ότι αντιμετωπίζει αυξανόμενα περιστατικά σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεων και άλλων ενεργειών «γκρίζας ζώνης».
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ δεν είπε ότι η Ρωσία πρέπει να κατηγορείται «για τα πάντα», όπως παρουσιάζεται στο αρχικό σχόλιο. Αναφερόμενος στις λεγόμενες υβριδικές επιθέσεις, επικαλέστηκε δήλωση του ανώτατου στρατιωτικού διοικητή της Συμμαχίας και είπε ότι, όταν οι χώρες είναι βέβαιες ή σχεδόν βέβαιες για ρωσική ευθύνη, θα πρέπει να την αποδίδουν δημόσια και να μοιράζονται τα διαθέσιμα στοιχεία με το ΝΑΤΟ.
Η «σχεδόν βεβαιότητα» που ανεβάζει την ένταση
Η συγκεκριμένη διατύπωση είναι αυτή που ανοίγει τη μεγαλύτερη συζήτηση.
Σε περιπτώσεις κυβερνοεπιθέσεων, σαμποτάζ ή άλλων μυστικών επιχειρήσεων, η δημόσια απόδοση ευθύνης συχνά γίνεται με βάση πληροφορίες των υπηρεσιών ασφαλείας, οι οποίες δεν δημοσιοποιούνται στο σύνολό τους. Αυτό αφήνει αναπόφευκτα χώρο για αμφισβήτηση από την πλευρά που κατηγορείται.
Η Εσθονία, για παράδειγμα, απέδωσε πρόσφατη εμπρηστική επίθεση σε ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας, ενώ η Μόσχα απέρριψε την κατηγορία ως αβάσιμη.
Το ΝΑΤΟ υποστηρίζει ότι τέτοιες ενέργειες αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης ρωσικής εκστρατείας «γκρίζας ζώνης». Η Ρωσία, από την πλευρά της, απορρίπτει πολλές από αυτές τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι η Συμμαχία χρησιμοποιεί τη ρωσική απειλή για να δικαιολογήσει την ενίσχυση της στρατιωτικής της παρουσίας στην Ευρώπη.
Το θολό σημείο του Άρθρου 5
Ο Mark Rutte έχει παράλληλα υπογραμμίσει ότι το ΝΑΤΟ διατηρεί σκόπιμα έναν βαθμό ασάφειας γύρω από το ακριβές σημείο στο οποίο ένα περιστατικό θα μπορούσε να οδηγήσει στην ενεργοποίηση του Άρθρου 5.
Όπως δήλωσε στις 23 Σεπτεμβρίου, η Συμμαχία δεν πρόκειται να αποκαλύψει εκ των προτέρων πότε ακριβώς θεωρεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις ενεργοποίησής του, ώστε να μη δώσει στους αντιπάλους της ένα σαφές όριο μέχρι το οποίο μπορούν να κινηθούν.
Υπάρχει, πάντως, μια σημαντική διευκρίνιση: το ίδιο το Άρθρο 5 δεν είναι μυστικό.
Η Συνθήκη του Βορείου Ατλαντικού ορίζει ότι επίθεση εναντίον ενός συμμάχου θεωρείται επίθεση εναντίον όλων και ότι κάθε κράτος μέλος οφείλει να συνδράμει λαμβάνοντας τα μέτρα που το ίδιο θεωρεί αναγκαία. Η στρατιωτική επέμβαση είναι μία από τις διαθέσιμες επιλογές, αλλά δεν επιβάλλεται αυτομάτως σε κάθε χώρα.
Ο Robert Fico και το ρήγμα μέσα στο ΝΑΤΟ
Αυτή ακριβώς η ευελιξία βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης που άνοιξε ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Robert Fico.
Ο Fico δήλωσε τον Σεπτέμβριο ότι δεν θέλει η Σλοβακία να εμπλακεί σε στρατιωτική σύγκρουση «εξαιτίας κάποιου Άρθρου 5», προκαλώντας έντονη συζήτηση για τη στάση της Μπρατισλάβας απέναντι στις συλλογικές υποχρεώσεις του ΝΑΤΟ.
Οι δηλώσεις του δεν καταργούν τη συμβατική υποχρέωση της Σλοβακίας να συνδράμει έναν σύμμαχο εφόσον ενεργοποιηθεί το Άρθρο 5. Επιβεβαιώνουν όμως ότι το είδος της συνδρομής δεν είναι προκαθορισμένο και αποτελεί απόφαση κάθε κράτους μέλους.
Η Ρωσία απαντά με πυρηνική προειδοποίηση για το Καλίνινγκραντ
Το κλίμα γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνο γύρω από το Καλίνινγκραντ.
Η Ρωσία έχει προειδοποιήσει ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ακόμη και πυρηνικά όπλα εάν θεωρούσε ότι η περιοχή δέχεται επίθεση ή αποκλεισμό. Ο Vladimir Putin επανέλαβε την 1η Οκτωβρίου ότι η Μόσχα θα χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα εάν δεχθεί άμεση επίθεση, ενώ το ΝΑΤΟ χαρακτηρίζει τη σχετική πυρηνική ρητορική επικίνδυνη και υποστηρίζει ότι δεν σχεδιάζει αποκλεισμό του ρωσικού θύλακα.
Έτσι, πίσω από τη λεκτική αντιπαράθεση βρίσκεται ένα πολύ πιο σοβαρό ερώτημα: πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η αντιπαράθεση ΝΑΤΟ–Ρωσίας στη «γκρίζα ζώνη» πριν ένα περιστατικό μετατραπεί σε ανοιχτή στρατιωτική κρίση;
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ δεν είπε ότι η Ρωσία πρέπει να κατηγορείται «για τα πάντα», όπως παρουσιάζεται στο αρχικό σχόλιο. Αναφερόμενος στις λεγόμενες υβριδικές επιθέσεις, επικαλέστηκε δήλωση του ανώτατου στρατιωτικού διοικητή της Συμμαχίας και είπε ότι, όταν οι χώρες είναι βέβαιες ή σχεδόν βέβαιες για ρωσική ευθύνη, θα πρέπει να την αποδίδουν δημόσια και να μοιράζονται τα διαθέσιμα στοιχεία με το ΝΑΤΟ.
Η «σχεδόν βεβαιότητα» που ανεβάζει την ένταση
Η συγκεκριμένη διατύπωση είναι αυτή που ανοίγει τη μεγαλύτερη συζήτηση.
Σε περιπτώσεις κυβερνοεπιθέσεων, σαμποτάζ ή άλλων μυστικών επιχειρήσεων, η δημόσια απόδοση ευθύνης συχνά γίνεται με βάση πληροφορίες των υπηρεσιών ασφαλείας, οι οποίες δεν δημοσιοποιούνται στο σύνολό τους. Αυτό αφήνει αναπόφευκτα χώρο για αμφισβήτηση από την πλευρά που κατηγορείται.
Η Εσθονία, για παράδειγμα, απέδωσε πρόσφατη εμπρηστική επίθεση σε ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας, ενώ η Μόσχα απέρριψε την κατηγορία ως αβάσιμη.
Το ΝΑΤΟ υποστηρίζει ότι τέτοιες ενέργειες αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης ρωσικής εκστρατείας «γκρίζας ζώνης». Η Ρωσία, από την πλευρά της, απορρίπτει πολλές από αυτές τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι η Συμμαχία χρησιμοποιεί τη ρωσική απειλή για να δικαιολογήσει την ενίσχυση της στρατιωτικής της παρουσίας στην Ευρώπη.
Το θολό σημείο του Άρθρου 5
Ο Mark Rutte έχει παράλληλα υπογραμμίσει ότι το ΝΑΤΟ διατηρεί σκόπιμα έναν βαθμό ασάφειας γύρω από το ακριβές σημείο στο οποίο ένα περιστατικό θα μπορούσε να οδηγήσει στην ενεργοποίηση του Άρθρου 5.
Όπως δήλωσε στις 23 Σεπτεμβρίου, η Συμμαχία δεν πρόκειται να αποκαλύψει εκ των προτέρων πότε ακριβώς θεωρεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις ενεργοποίησής του, ώστε να μη δώσει στους αντιπάλους της ένα σαφές όριο μέχρι το οποίο μπορούν να κινηθούν.
Υπάρχει, πάντως, μια σημαντική διευκρίνιση: το ίδιο το Άρθρο 5 δεν είναι μυστικό.
Η Συνθήκη του Βορείου Ατλαντικού ορίζει ότι επίθεση εναντίον ενός συμμάχου θεωρείται επίθεση εναντίον όλων και ότι κάθε κράτος μέλος οφείλει να συνδράμει λαμβάνοντας τα μέτρα που το ίδιο θεωρεί αναγκαία. Η στρατιωτική επέμβαση είναι μία από τις διαθέσιμες επιλογές, αλλά δεν επιβάλλεται αυτομάτως σε κάθε χώρα.
Ο Robert Fico και το ρήγμα μέσα στο ΝΑΤΟ
Αυτή ακριβώς η ευελιξία βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης που άνοιξε ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Robert Fico.
Ο Fico δήλωσε τον Σεπτέμβριο ότι δεν θέλει η Σλοβακία να εμπλακεί σε στρατιωτική σύγκρουση «εξαιτίας κάποιου Άρθρου 5», προκαλώντας έντονη συζήτηση για τη στάση της Μπρατισλάβας απέναντι στις συλλογικές υποχρεώσεις του ΝΑΤΟ.
Οι δηλώσεις του δεν καταργούν τη συμβατική υποχρέωση της Σλοβακίας να συνδράμει έναν σύμμαχο εφόσον ενεργοποιηθεί το Άρθρο 5. Επιβεβαιώνουν όμως ότι το είδος της συνδρομής δεν είναι προκαθορισμένο και αποτελεί απόφαση κάθε κράτους μέλους.
Η Ρωσία απαντά με πυρηνική προειδοποίηση για το Καλίνινγκραντ
Το κλίμα γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνο γύρω από το Καλίνινγκραντ.
Η Ρωσία έχει προειδοποιήσει ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ακόμη και πυρηνικά όπλα εάν θεωρούσε ότι η περιοχή δέχεται επίθεση ή αποκλεισμό. Ο Vladimir Putin επανέλαβε την 1η Οκτωβρίου ότι η Μόσχα θα χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα εάν δεχθεί άμεση επίθεση, ενώ το ΝΑΤΟ χαρακτηρίζει τη σχετική πυρηνική ρητορική επικίνδυνη και υποστηρίζει ότι δεν σχεδιάζει αποκλεισμό του ρωσικού θύλακα.
Έτσι, πίσω από τη λεκτική αντιπαράθεση βρίσκεται ένα πολύ πιο σοβαρό ερώτημα: πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η αντιπαράθεση ΝΑΤΟ–Ρωσίας στη «γκρίζα ζώνη» πριν ένα περιστατικό μετατραπεί σε ανοιχτή στρατιωτική κρίση;
Σχόλια αναγνωστών