Στο επίκεντρο μια συμφωνία που θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα για την Τουρκία
Μια νέα διάσταση αποκτά το πολυετές αδιέξοδο της Τουρκίας με τους ρωσικούς S-400, καθώς στο παρασκήνιο της φερόμενης προσπάθειας πώλησης των συστημάτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζεται πλέον και το Ισραήλ.
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν μεταδοθεί από τουρκικά μέσα ενημέρωσης και αναλύσεις του Forbes, το Ισραήλ φέρεται να ασκεί πιέσεις στο Αμπού Ντάμπι ώστε να μην προχωρήσει στην αγορά των τουρκικών S-400.
Η εξέλιξη, εφόσον επιβεβαιωθεί, συνδέεται άμεσα με έναν ευρύτερο στρατηγικό στόχο της Άγκυρας: να απαλλαγεί από το ρωσικό σύστημα αεράμυνας, να ξεπεράσει το βασικό εμπόδιο στις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον και να επανέλθει στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35.
Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή οι S-400 αποτελούν εδώ και χρόνια ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια στις σχέσεις Τουρκίας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Άγκυρα είχε προχωρήσει στην αγορά του ρωσικού συστήματος το 2017, παρά τις έντονες αμερικανικές προειδοποιήσεις.
Η πρώτη συστοιχία παραδόθηκε στην Τουρκία το 2019 και η απόφαση αυτή είχε ως άμεση συνέπεια την απομάκρυνση της χώρας από το πρόγραμμα F-35.
Το «βαρίδι» των S-400
Για την Τουρκία, οι S-400 εξελίχθηκαν σταδιακά από ένα σημαντικό εξοπλιστικό πρόγραμμα σε ένα στρατηγικό και διπλωματικό βάρος.
Η Ουάσιγκτον υποστήριξε εξαρχής ότι η ταυτόχρονη παρουσία ρωσικών S-400 και αμερικανικών F-35 στην ίδια χώρα θα δημιουργούσε σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια και την τεχνολογία του αμερικανικού μαχητικού. Ο φόβος ήταν ότι η λειτουργία των δύο συστημάτων θα μπορούσε να επιτρέψει τη συλλογή κρίσιμων δεδομένων σχετικά με τις δυνατότητες stealth του F-35.
Ως αποτέλεσμα, η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα Joint Strike Fighter. Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κυρώσεις στην Άγκυρα βάσει του νόμου CAATSA.
Το παράδοξο είναι ότι οι τουρκικοί S-400 δεν φαίνεται να αξιοποιήθηκαν ποτέ ως πλήρως επιχειρησιακό σύστημα αεράμυνας.
Έτσι, η Άγκυρα βρέθηκε να έχει επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια σε ένα ρωσικό οπλικό σύστημα, το οποίο ταυτόχρονα αποτέλεσε βασικό λόγο για τον αποκλεισμό της από ένα από τα σημαντικότερα δυτικά προγράμματα αεροπορικής ισχύος.
Η τουρκική «έξοδος κινδύνου»
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πώληση των S-400 σε τρίτη χώρα εμφανίζεται ως πιθανή λύση για την Άγκυρα.
Τους τελευταίους μήνες έχουν γίνει αναφορές ότι η Τουρκία εξετάζει την παραχώρηση των συστημάτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με το Αμπού Ντάμπι να θεωρείται ένας από τους πιθανούς ενδιαφερόμενους.
Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να εξυπηρετήσει πολλαπλούς στόχους. Για την Τουρκία θα σήμαινε ότι τα ρωσικά συστήματα απομακρύνονται από το τουρκικό έδαφος, γεγονός που θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος με την Ουάσιγκτον.
Παράλληλα, θα έδινε στην κυβέρνηση του Erdogan ένα σημαντικό διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει να επαναφέρει το ζήτημα της συμμετοχής της στο πρόγραμμα F-35.
Η υπόθεση δεν αφορά μόνο τα αεροσκάφη που θα μπορούσε να αποκτήσει η Τουρκία στο μέλλον.
Συνδέεται και με την προσπάθεια αποκατάστασης των σχέσεων Άγκυρας και Ουάσιγκτον σε έναν κρίσιμο τομέα, αυτόν της αμυντικής συνεργασίας.
Η Ρωσία δεν εμφανίζεται ως το βασικό εμπόδιο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η Μόσχα έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μεταβίβασης των τουρκικών S-400 σε τρίτη χώρα.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Lavrov έχει δηλώσει ότι μια τέτοια μεταφορά είναι δυνατή υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Βασική προϋπόθεση είναι η Ρωσία να δώσει τη συγκατάθεσή της, όπως προβλέπεται από την αρχική συμφωνία, ενώ η χώρα που θα αποκτήσει τα συστήματα θα πρέπει να θεωρείται αξιόπιστη και να διατηρεί φιλικές σχέσεις με τη Μόσχα.
Επιπλέον, η Ρωσία θέλει διαβεβαιώσεις ότι τα συστήματα δεν θα μπορούσαν στη συνέχεια να καταλήξουν στην Ουκρανία.
Με αυτό το δεδομένο, τουρκικές πηγές υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται πλέον τόσο στη Μόσχα όσο στο πολιτικό σκέλος της συμφωνίας με τα ΗΑΕ.
Και εδώ εισέρχεται στην εξίσωση το Ισραήλ.
Γιατί το Ισραήλ ανησυχεί για τα τουρκικά F-35
Η ισραηλινή αντίθεση δεν αφορά, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί, τόσο τους ίδιους τους S-400 όσο την προοπτική να απομακρυνθούν από την Τουρκία.
Ο λόγος είναι ότι η απομάκρυνσή τους θα μπορούσε να αφαιρέσει ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα F-35.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Netanyahu έχει εκφράσει δημόσια την αντίθεσή του στο ενδεχόμενο απόκτησης F-35 από την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να μεταβάλει την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Το Ισραήλ θεωρεί την Τουρκία σημαντικό περιφερειακό παράγοντα και αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη προσοχή την ενίσχυση των τουρκικών στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Η λογική πίσω από τη φερόμενη ισραηλινή στάση είναι επομένως σχετικά απλή: όσο οι S-400 παραμένουν στην Τουρκία, η επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα F-35 παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
Εάν όμως οι S-400 φύγουν, ένα σημαντικό τεχνικό και πολιτικό εμπόδιο αφαιρείται.
Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει τελικά σε μια Τουρκία που θα διαθέτει πρόσβαση σε προηγμένα αμερικανικά μαχητικά πέμπτης γενιάς, κάτι που το Ισραήλ αντιμετωπίζει με επιφύλαξη.
Το Abu Dhabi στο κέντρο της εξίσωσης
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της υπόθεσης.
Το Αμπού Ντάμπι έχει ήδη επενδύσει σημαντικά στη δημιουργία μιας πολυεπίπεδης αρχιτεκτονικής αεράμυνας και αντιμετωπίζει την απειλή πυραυλικών και μη επανδρωμένων επιθέσεων στην περιοχή ως βασική παράμετρο της αμυντικής του πολιτικής.
Η απόκτηση των τουρκικών S-400 θα μπορούσε θεωρητικά να προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο στις δυνατότητες αεράμυνας των Εμιράτων.
Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση θα είχε και ευρύτερες γεωπολιτικές συνέπειες, δεδομένων των σχέσεων του Αμπού Ντάμπι τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και με το Ισραήλ.
Οι σχέσεις Ισραήλ και ΗΑΕ έχουν ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στον τομέα της ασφάλειας.
Αυτό προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στις πληροφορίες περί ισραηλινών πιέσεων προς την ηγεσία των Εμιράτων.
Σύμφωνα με τουρκικές αναφορές που επικαλείται το Forbes, το Ισραήλ επιχειρεί να αποτρέψει το Αμπού Ντάμπι από την οριστικοποίηση της συμφωνίας.
Οι συγκεκριμένες πληροφορίες, ωστόσο, προέρχονται από τουρκικές πηγές και δεν έχουν επιβεβαιωθεί δημοσίως από την ισραηλινή κυβέρνηση ή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Μια μεγαλύτερη γεωπολιτική αντιπαράθεση
Η υπόθεση των S-400 έχει πλέον ξεπεράσει κατά πολύ το αρχικό ζήτημα μιας τουρκικής αγοράς ρωσικών πυραύλων.
Στην πραγματικότητα, έχει μετατραπεί σε κρίκο μιας πολύ μεγαλύτερης αλυσίδας ανταγωνισμών: ΗΠΑ και Τουρκία, Τουρκία και Ισραήλ, Ρωσία και Δύση, αλλά και των ευρύτερων ισορροπιών στον Περσικό Κόλπο και τη Μέση Ανατολή.
Για την Άγκυρα, η απαλλαγή από τους S-400 θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για την αποκατάσταση της πρόσβασης στα F-35.
Για το Ισραήλ, αντίθετα, η διατήρηση του σημερινού αδιεξόδου λειτουργεί ως ένας τρόπος να παραμείνει περιορισμένη η πρόσβαση της Τουρκίας σε συγκεκριμένες αμερικανικές στρατιωτικές τεχνολογίες.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η Ουάσιγκτον και η Άγκυρα έχουν επανεκκινήσει τις προσπάθειες για την επίλυση της διαφοράς.
Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, έχει δηλώσει ότι το ζήτημα των S-400 μπορεί να επιλυθεί, ενώ έχει αναγνωρίσει ότι απαιτείται χρόνος και συνεννόηση για να αντιμετωπιστούν οι απαιτήσεις του αμερικανικού Κογκρέσου.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα γίνει με τα F-35
Στην πραγματικότητα, το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Τουρκία θέλει να απαλλαγεί από τους S-400.
Η Άγκυρα έχει ισχυρό κίνητρο να το πράξει, εφόσον αυτό μπορεί να οδηγήσει στην άρση των αμερικανικών περιορισμών.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η απομάκρυνση των ρωσικών συστημάτων θα είναι αρκετή για να ανοίξει ξανά ο δρόμος προς τα F-35.
Ακόμη και σε αυτό το σενάριο, η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα δεν θα ήταν αυτόματη.
Θα απαιτούσε πολιτικές αποφάσεις στην Ουάσιγκτον, αντιμετώπιση των περιορισμών που έχουν επιβληθεί μέσω της αμερικανικής νομοθεσίας και νέα συμφωνία για τη συμμετοχή της Άγκυρας στο πρόγραμμα.
Η Τουρκία, πάντως, έχει σαφές ενδιαφέρον να επαναφέρει το θέμα στο τραπέζι.
Η Άγκυρα είχε επενδύσει σημαντικά στο πρόγραμμα F-35 και έξι αεροσκάφη που είχαν κατασκευαστεί για λογαριασμό της παραμένουν στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το δίλημμα για την Τουρκία
Έτσι, οι S-400 έχουν εξελιχθεί σε ένα ιδιαίτερο στρατηγικό δίλημμα για την Τουρκία.
Η χώρα πλήρωσε δισεκατομμύρια για την απόκτησή τους, συγκρούστηκε με τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπέστη κυρώσεις και απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα F-35.
Τώρα εξετάζει την πώλησή τους προκειμένου να επιχειρήσει να αντιστρέψει μέρος των συνεπειών εκείνης της απόφασης.
Εάν η συμφωνία με τα ΗΑΕ προχωρήσει, η Άγκυρα θα έχει κάνει ένα σημαντικό βήμα προς την απομάκρυνση του βασικού εμποδίου στις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον.
Εάν όμως η συμφωνία παραμείνει παγωμένη, είτε λόγω πολιτικών πιέσεων είτε για άλλους λόγους, η Τουρκία θα εξακολουθήσει να βρίσκεται αντιμέτωπη με το ίδιο πρόβλημα: ένα ρωσικό σύστημα αεράμυνας που παραμένει εκτός επιχειρησιακής αξιοποίησης, αλλά ταυτόχρονα εξακολουθεί να περιορίζει τις επιλογές της στον δυτικό αμυντικό χώρο.
Και στο βάθος βρίσκεται το F-35
Για την Τουρκία, το αμερικανικό μαχητικό αποτελεί πιθανό σύμβολο επιστροφής σε μια στενότερη σχέση με την αμερικανική αμυντική βιομηχανία και το ΝΑΤΟϊκό οικοσύστημα υψηλής τεχνολογίας.
Για το Ισραήλ, όμως, μια Τουρκία με προηγμένα μαχητικά πέμπτης γενιάς θα μπορούσε να δημιουργήσει μια νέα και πολύ πιο σύνθετη ισορροπία στρατιωτικής ισχύος στην περιοχή.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η υπόθεση των τουρκικών S-400 στα ΗΑΕ δεν αποτελεί απλώς μια εμπορική συμφωνία για την πώληση ρωσικών πυραυλικών συστημάτων.
Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης γεωπολιτικής παρτίδας, στην οποία η τύχη δύο ρωσικών συστοιχιών S-400 μπορεί να συνδέεται τελικά με το εάν η Τουρκία θα καταφέρει να επιστρέψει στο πρόγραμμα των αμερικανικών F-35.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν μεταδοθεί από τουρκικά μέσα ενημέρωσης και αναλύσεις του Forbes, το Ισραήλ φέρεται να ασκεί πιέσεις στο Αμπού Ντάμπι ώστε να μην προχωρήσει στην αγορά των τουρκικών S-400.
Η εξέλιξη, εφόσον επιβεβαιωθεί, συνδέεται άμεσα με έναν ευρύτερο στρατηγικό στόχο της Άγκυρας: να απαλλαγεί από το ρωσικό σύστημα αεράμυνας, να ξεπεράσει το βασικό εμπόδιο στις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον και να επανέλθει στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35.
Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή οι S-400 αποτελούν εδώ και χρόνια ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια στις σχέσεις Τουρκίας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Άγκυρα είχε προχωρήσει στην αγορά του ρωσικού συστήματος το 2017, παρά τις έντονες αμερικανικές προειδοποιήσεις.
Η πρώτη συστοιχία παραδόθηκε στην Τουρκία το 2019 και η απόφαση αυτή είχε ως άμεση συνέπεια την απομάκρυνση της χώρας από το πρόγραμμα F-35.
Το «βαρίδι» των S-400
Για την Τουρκία, οι S-400 εξελίχθηκαν σταδιακά από ένα σημαντικό εξοπλιστικό πρόγραμμα σε ένα στρατηγικό και διπλωματικό βάρος.
Η Ουάσιγκτον υποστήριξε εξαρχής ότι η ταυτόχρονη παρουσία ρωσικών S-400 και αμερικανικών F-35 στην ίδια χώρα θα δημιουργούσε σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια και την τεχνολογία του αμερικανικού μαχητικού. Ο φόβος ήταν ότι η λειτουργία των δύο συστημάτων θα μπορούσε να επιτρέψει τη συλλογή κρίσιμων δεδομένων σχετικά με τις δυνατότητες stealth του F-35.
Ως αποτέλεσμα, η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα Joint Strike Fighter. Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κυρώσεις στην Άγκυρα βάσει του νόμου CAATSA.
Το παράδοξο είναι ότι οι τουρκικοί S-400 δεν φαίνεται να αξιοποιήθηκαν ποτέ ως πλήρως επιχειρησιακό σύστημα αεράμυνας.
Έτσι, η Άγκυρα βρέθηκε να έχει επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια σε ένα ρωσικό οπλικό σύστημα, το οποίο ταυτόχρονα αποτέλεσε βασικό λόγο για τον αποκλεισμό της από ένα από τα σημαντικότερα δυτικά προγράμματα αεροπορικής ισχύος.
Η τουρκική «έξοδος κινδύνου»
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πώληση των S-400 σε τρίτη χώρα εμφανίζεται ως πιθανή λύση για την Άγκυρα.
Τους τελευταίους μήνες έχουν γίνει αναφορές ότι η Τουρκία εξετάζει την παραχώρηση των συστημάτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με το Αμπού Ντάμπι να θεωρείται ένας από τους πιθανούς ενδιαφερόμενους.
Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να εξυπηρετήσει πολλαπλούς στόχους. Για την Τουρκία θα σήμαινε ότι τα ρωσικά συστήματα απομακρύνονται από το τουρκικό έδαφος, γεγονός που θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος με την Ουάσιγκτον.
Παράλληλα, θα έδινε στην κυβέρνηση του Erdogan ένα σημαντικό διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει να επαναφέρει το ζήτημα της συμμετοχής της στο πρόγραμμα F-35.
Η υπόθεση δεν αφορά μόνο τα αεροσκάφη που θα μπορούσε να αποκτήσει η Τουρκία στο μέλλον.
Συνδέεται και με την προσπάθεια αποκατάστασης των σχέσεων Άγκυρας και Ουάσιγκτον σε έναν κρίσιμο τομέα, αυτόν της αμυντικής συνεργασίας.
Η Ρωσία δεν εμφανίζεται ως το βασικό εμπόδιο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η Μόσχα έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μεταβίβασης των τουρκικών S-400 σε τρίτη χώρα.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Lavrov έχει δηλώσει ότι μια τέτοια μεταφορά είναι δυνατή υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Βασική προϋπόθεση είναι η Ρωσία να δώσει τη συγκατάθεσή της, όπως προβλέπεται από την αρχική συμφωνία, ενώ η χώρα που θα αποκτήσει τα συστήματα θα πρέπει να θεωρείται αξιόπιστη και να διατηρεί φιλικές σχέσεις με τη Μόσχα.
Επιπλέον, η Ρωσία θέλει διαβεβαιώσεις ότι τα συστήματα δεν θα μπορούσαν στη συνέχεια να καταλήξουν στην Ουκρανία.
Με αυτό το δεδομένο, τουρκικές πηγές υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται πλέον τόσο στη Μόσχα όσο στο πολιτικό σκέλος της συμφωνίας με τα ΗΑΕ.
Και εδώ εισέρχεται στην εξίσωση το Ισραήλ.
Γιατί το Ισραήλ ανησυχεί για τα τουρκικά F-35
Η ισραηλινή αντίθεση δεν αφορά, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί, τόσο τους ίδιους τους S-400 όσο την προοπτική να απομακρυνθούν από την Τουρκία.
Ο λόγος είναι ότι η απομάκρυνσή τους θα μπορούσε να αφαιρέσει ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα F-35.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Netanyahu έχει εκφράσει δημόσια την αντίθεσή του στο ενδεχόμενο απόκτησης F-35 από την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να μεταβάλει την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Το Ισραήλ θεωρεί την Τουρκία σημαντικό περιφερειακό παράγοντα και αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη προσοχή την ενίσχυση των τουρκικών στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Η λογική πίσω από τη φερόμενη ισραηλινή στάση είναι επομένως σχετικά απλή: όσο οι S-400 παραμένουν στην Τουρκία, η επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα F-35 παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
Εάν όμως οι S-400 φύγουν, ένα σημαντικό τεχνικό και πολιτικό εμπόδιο αφαιρείται.
Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει τελικά σε μια Τουρκία που θα διαθέτει πρόσβαση σε προηγμένα αμερικανικά μαχητικά πέμπτης γενιάς, κάτι που το Ισραήλ αντιμετωπίζει με επιφύλαξη.
Το Abu Dhabi στο κέντρο της εξίσωσης
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της υπόθεσης.
Το Αμπού Ντάμπι έχει ήδη επενδύσει σημαντικά στη δημιουργία μιας πολυεπίπεδης αρχιτεκτονικής αεράμυνας και αντιμετωπίζει την απειλή πυραυλικών και μη επανδρωμένων επιθέσεων στην περιοχή ως βασική παράμετρο της αμυντικής του πολιτικής.
Η απόκτηση των τουρκικών S-400 θα μπορούσε θεωρητικά να προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο στις δυνατότητες αεράμυνας των Εμιράτων.
Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση θα είχε και ευρύτερες γεωπολιτικές συνέπειες, δεδομένων των σχέσεων του Αμπού Ντάμπι τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και με το Ισραήλ.
Οι σχέσεις Ισραήλ και ΗΑΕ έχουν ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στον τομέα της ασφάλειας.
Αυτό προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στις πληροφορίες περί ισραηλινών πιέσεων προς την ηγεσία των Εμιράτων.
Σύμφωνα με τουρκικές αναφορές που επικαλείται το Forbes, το Ισραήλ επιχειρεί να αποτρέψει το Αμπού Ντάμπι από την οριστικοποίηση της συμφωνίας.
Οι συγκεκριμένες πληροφορίες, ωστόσο, προέρχονται από τουρκικές πηγές και δεν έχουν επιβεβαιωθεί δημοσίως από την ισραηλινή κυβέρνηση ή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Μια μεγαλύτερη γεωπολιτική αντιπαράθεση
Η υπόθεση των S-400 έχει πλέον ξεπεράσει κατά πολύ το αρχικό ζήτημα μιας τουρκικής αγοράς ρωσικών πυραύλων.
Στην πραγματικότητα, έχει μετατραπεί σε κρίκο μιας πολύ μεγαλύτερης αλυσίδας ανταγωνισμών: ΗΠΑ και Τουρκία, Τουρκία και Ισραήλ, Ρωσία και Δύση, αλλά και των ευρύτερων ισορροπιών στον Περσικό Κόλπο και τη Μέση Ανατολή.
Για την Άγκυρα, η απαλλαγή από τους S-400 θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για την αποκατάσταση της πρόσβασης στα F-35.
Για το Ισραήλ, αντίθετα, η διατήρηση του σημερινού αδιεξόδου λειτουργεί ως ένας τρόπος να παραμείνει περιορισμένη η πρόσβαση της Τουρκίας σε συγκεκριμένες αμερικανικές στρατιωτικές τεχνολογίες.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η Ουάσιγκτον και η Άγκυρα έχουν επανεκκινήσει τις προσπάθειες για την επίλυση της διαφοράς.
Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, έχει δηλώσει ότι το ζήτημα των S-400 μπορεί να επιλυθεί, ενώ έχει αναγνωρίσει ότι απαιτείται χρόνος και συνεννόηση για να αντιμετωπιστούν οι απαιτήσεις του αμερικανικού Κογκρέσου.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα γίνει με τα F-35
Στην πραγματικότητα, το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Τουρκία θέλει να απαλλαγεί από τους S-400.
Η Άγκυρα έχει ισχυρό κίνητρο να το πράξει, εφόσον αυτό μπορεί να οδηγήσει στην άρση των αμερικανικών περιορισμών.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η απομάκρυνση των ρωσικών συστημάτων θα είναι αρκετή για να ανοίξει ξανά ο δρόμος προς τα F-35.
Ακόμη και σε αυτό το σενάριο, η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα δεν θα ήταν αυτόματη.
Θα απαιτούσε πολιτικές αποφάσεις στην Ουάσιγκτον, αντιμετώπιση των περιορισμών που έχουν επιβληθεί μέσω της αμερικανικής νομοθεσίας και νέα συμφωνία για τη συμμετοχή της Άγκυρας στο πρόγραμμα.
Η Τουρκία, πάντως, έχει σαφές ενδιαφέρον να επαναφέρει το θέμα στο τραπέζι.
Η Άγκυρα είχε επενδύσει σημαντικά στο πρόγραμμα F-35 και έξι αεροσκάφη που είχαν κατασκευαστεί για λογαριασμό της παραμένουν στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το δίλημμα για την Τουρκία
Έτσι, οι S-400 έχουν εξελιχθεί σε ένα ιδιαίτερο στρατηγικό δίλημμα για την Τουρκία.
Η χώρα πλήρωσε δισεκατομμύρια για την απόκτησή τους, συγκρούστηκε με τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπέστη κυρώσεις και απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα F-35.
Τώρα εξετάζει την πώλησή τους προκειμένου να επιχειρήσει να αντιστρέψει μέρος των συνεπειών εκείνης της απόφασης.
Εάν η συμφωνία με τα ΗΑΕ προχωρήσει, η Άγκυρα θα έχει κάνει ένα σημαντικό βήμα προς την απομάκρυνση του βασικού εμποδίου στις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον.
Εάν όμως η συμφωνία παραμείνει παγωμένη, είτε λόγω πολιτικών πιέσεων είτε για άλλους λόγους, η Τουρκία θα εξακολουθήσει να βρίσκεται αντιμέτωπη με το ίδιο πρόβλημα: ένα ρωσικό σύστημα αεράμυνας που παραμένει εκτός επιχειρησιακής αξιοποίησης, αλλά ταυτόχρονα εξακολουθεί να περιορίζει τις επιλογές της στον δυτικό αμυντικό χώρο.
Και στο βάθος βρίσκεται το F-35
Για την Τουρκία, το αμερικανικό μαχητικό αποτελεί πιθανό σύμβολο επιστροφής σε μια στενότερη σχέση με την αμερικανική αμυντική βιομηχανία και το ΝΑΤΟϊκό οικοσύστημα υψηλής τεχνολογίας.
Για το Ισραήλ, όμως, μια Τουρκία με προηγμένα μαχητικά πέμπτης γενιάς θα μπορούσε να δημιουργήσει μια νέα και πολύ πιο σύνθετη ισορροπία στρατιωτικής ισχύος στην περιοχή.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η υπόθεση των τουρκικών S-400 στα ΗΑΕ δεν αποτελεί απλώς μια εμπορική συμφωνία για την πώληση ρωσικών πυραυλικών συστημάτων.
Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης γεωπολιτικής παρτίδας, στην οποία η τύχη δύο ρωσικών συστοιχιών S-400 μπορεί να συνδέεται τελικά με το εάν η Τουρκία θα καταφέρει να επιστρέψει στο πρόγραμμα των αμερικανικών F-35.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών