Η Βουλγαρία κι η Νότια Κορέα επιβεβαίωσαν την πρόοδο ενός από τα μεγαλύτερα ενεργειακά έργα των τελευταίων ετών στη Χερσόνησο του Αίμου, κατά την πρώτη συνεδρίαση της κοινής οικονομικής επιτροπής των δύο χωρών έπειτα από επτά χρόνια. Στο επίκεντρο βρέθηκε η επέκταση του πυρηνικού σταθμού «Kozloduy», με την κατασκευή των μονάδων 7 κι 8, οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το 2035. Το έργο υλοποιείται με αμερικανική τεχνολογία, ενώ βασικό ρόλο έχει η νοτιοκορεατική Hyundai E&C, γεγονός που αποτυπώνει τη σταδιακή αναδιάταξη των ενεργειακών συμμαχιών της Σόφιας.
Η καρδιά του βουλγαρικού συστήματος
Παρά τα νέα σχέδια, η πραγματικότητα είναι ότι η ενεργειακή καρδιά της Βουλγαρίας συνεχίζει να χτυπά στο «Kozloduy».
Ο σταθμός παράγει περίπου το ένα τρίτο της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας κι οι δύο ενεργοί αντιδραστήρες του, οι μονάδες 5 και 6, είναι σοβιετικού σχεδιασμού τύπου VVER.
Για δεκαετίες, τα καύσιμα, η τεχνική υποστήριξη κι η τεχνογνωσία που απαιτούσαν οι συγκεκριμένοι αντιδραστήρες προέρχονταν από τη Ρωσία.
Αυτή η σχέση δε δημιουργήθηκε σε λίγα χρόνια και δεν μπορεί να αντικατασταθεί από τη μία ημέρα στην άλλη.
Η μεγάλη ενεργειακή μετατόπιση
Τα τελευταία χρόνια η Βουλγαρία επιχειρεί να διαφοροποιήσει τις πηγές τροφοδοσίας της.
Τα πυρηνικά καύσιμα μεταφέρονται σταδιακά προς την αμερικανική «Westinghouse» και τη γαλλική «Framatome», ενώ στο φυσικό αέριο η Σόφια επενδύει όλο και περισσότερο στις προμήθειες από το Αζερμπαϊτζάν. Κομβικό ρόλο σε αυτή τη στρατηγική παίζει ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας - Βουλγαρίας, μέσω του οποίου φθάνει αζέρικο αέριο από το κοίτασμα Shah Deniz και το Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου.
Ωστόσο, η πλήρης αποσύνδεση από τη ρωσική ενεργειακή πραγματικότητα παραμένει δύσκολη.
Μέρος των ποσοτήτων φυσικού αερίου συνεχίζει να συνδέεται με τον TurkStream, ενώ το διυλιστήριο του Burgas εξακολουθεί να συνδέεται με δραστηριότητες της Lukoil.
Ένας νέος ανταγωνισμός
Η περίπτωση της Βουλγαρίας αντικατοπτρίζει έναν ευρύτερο ανταγωνισμό που εξελίσσεται σε ολόκληρη την Ανατολική Ευρώπη.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι παραδοσιακοί ενεργειακοί δεσμοί που οικοδομήθηκαν κατά τη σοβιετική περίοδο.
Από την άλλη, οι Ηνωμένες Πολιτείες κι οι σύμμαχοί τους προωθούν νέα δίκτυα προμηθειών, νέες τεχνολογίες και νέα συμβόλαια.
Το «Kozloduy» μετατρέπεται έτσι σε κάτι περισσότερο από έναν πυρηνικό σταθμό. Γίνεται σημείο συνάντησης διαφορετικών γεωπολιτικών και γεωοικονομικών συμφερόντων.
Ζήτημα γεωπολιτικής επιρροής
Όποιος κοιτάξει μόνο τους αντιδραστήρες, θα χάσει τη μεγαλύτερη εικόνα.
Η μάχη αφορά το ποιος θα τροφοδοτεί τις βαλκανικές οικονομίες τις επόμενες δεκαετίες, ποιος θα ελέγχει κρίσιμες υποδομές και ποιος θα διαμορφώνει τους όρους της ενεργειακής ασφάλειας στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Η Βουλγαρία έχει ήδη επιλέξει να ανοίξει νέες πόρτες.
Το ενδιαφέρον είναι ότι, παρά τη στροφή αυτή, πολλές από τις παλιές δεν έχουν ακόμη κλείσει…
Σχόλια αναγνωστών