Ο βουλευτής της ρωσικής Δούμας Alexander Asafov υποστήριξε ότι η Μόσχα θα μπορούσε να συζητήσει με το Κίεβο το ζήτημα της ένταξής του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εκτιμώντας ότι η ουκρανική έμφαση μετατοπίζεται σταδιακά από το ΝΑΤΟ προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση
Για περισσότερο από δύο χρόνια, οι συζητήσεις γύρω από μια πιθανή ειρηνευτική διευθέτηση στην Ουκρανία περιστρέφονται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από ένα θέμα: το ΝΑΤΟ. Η ένταξη της Ουκρανίας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία θεωρήθηκε από τη Μόσχα μία από τις βασικές αιτίες της σύγκρουσης, ενώ οι ρωσικές θέσεις παρέμεναν σταθερές ως προς την ανάγκη αποκλεισμού ενός τέτοιου ενδεχομένου. Τι συμβαίνει όμως με την Ευρωπαϊκή Ένωση; Το ερώτημα αυτό επανέρχεται στο προσκήνιο έπειτα από δηλώσεις του βουλευτή της ρωσικής Κρατικής Δούμας και πολιτικού αναλυτή Alexander Asafov, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η Ρωσία να συζητήσει μελλοντικά με την Ουκρανία το ζήτημα της ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η τοποθέτηση μπορεί να μην αποτελεί επίσημη θέση του Κρεμλίνου, ωστόσο προκάλεσε αίσθηση, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία αυξάνονται οι συζητήσεις για το πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί το μεταπολεμικό τοπίο στην περιοχή.
Η δήλωση που τράβηξε την προσοχή
Μιλώντας για τις τελευταίες εξελίξεις, ο Asafov υποστήριξε πως παρατηρείται μια αξιοσημείωτη μεταβολή στις ουκρανικές προτεραιότητες.
Όπως ανέφερε, η επιμονή του Κιέβου στην ένταξη στο ΝΑΤΟ φαίνεται να έχει χάσει μέρος της προηγούμενης δυναμικής της, ενώ ολοένα μεγαλύτερη έμφαση δίνεται πλέον στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Παράλληλα, έσπευσε να διευκρινίσει ότι δεν πρόκειται για επίσημη τοποθέτηση του Volodymyr Zelensky και γι' αυτό οι σχετικές εκτιμήσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή.
Σύμφωνα με το Ρώσο βουλευτή, τέτοιου είδους δηλώσεις ή πολιτικά μηνύματα είναι δυνατόν να αλλάξουν ή ακόμη και να ανατραπούν στην πορεία των διαπραγματεύσεων.
Ωστόσο, το γεγονός ότι το θέμα τέθηκε δημόσια θεωρείται από πολλούς ενδεικτικό των συζητήσεων που ήδη διεξάγονται γύρω από πιθανά σενάρια επίλυσης της σύγκρουσης.
ΝΑΤΟ κι Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι το ίδιο
Για μεγάλο χρονικό διάστημα, στη δημόσια συζήτηση η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ κι η ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζονταν σχεδόν ως ένα κοινό πακέτο.
Στη ρωσική οπτική όμως οι δύο οργανισμοί δεν ταυτίζονται. Οι σκληρότερες αντιδράσεις της Μόσχας αφορούσαν πάντοτε τη στρατιωτική διάσταση του ΝΑΤΟ και την παρουσία της Συμμαχίας στα ρωσικά σύνορα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρότι επίσης αποτελούσε αντικείμενο κριτικής, δεν είχε την ίδια σημασία για τη ρωσική στρατηγική αντίληψη ασφαλείας κι αυτό φαίνεται κι από τη στάση που κρατάει η Μόσχα απέναντι στην Αρμενία και στο σενάριο ένταξής της στους κόλπους της ευρωπαϊκής οικογένειας.
Γι' αυτό κι αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι, σε ένα μελλοντικό τραπέζι διαπραγματεύσεων, η ευρωπαϊκή πορεία της Ουκρανίας ενδέχεται να αντιμετωπιστεί διαφορετικά από την προοπτική ένταξης στο ΝΑΤΟ.
Τι λέει το Κίεβο
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι παρόμοια συζήτηση διεξάγεται και στην ουκρανική πλευρά.
Πρόσφατα, ο αναπληρωτής επικεφαλής του γραφείου του Ουκρανού προέδρου, Igor Zhovkva, υποστήριξε ότι η ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αποτελέσει μέρος των μελλοντικών εγγυήσεων ασφαλείας της χώρας.
Κατά τον ίδιο, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση δε συνδέεται απλώς με οικονομικά ή θεσμικά ζητήματα αλλά θα πρέπει να ενσωματωθεί και σε οποιαδήποτε μεταπολεμική συμφωνία.
Η εν λόγω προσέγγιση δείχνει ότι για το Κίεβο η ένταξη στην ΕΕ αντιμετωπίζεται πλέον ως στρατηγικός στόχος πρώτης γραμμής κι όχι ως ένα μακροπρόθεσμο πολιτικό σχέδιο χωρίς άμεση σημασία.
Ένα νέο στοιχείο στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις
Οι δηλώσεις Asafov δε σημαίνουν ότι η Ρωσία αποδέχεται την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση – άλλωστε, στη Μόσχα ακόμη ονειρεύονται κάποιοι ότι η σλαβική και πολιτισμικά συγγενής χώρα θα επιλέξει το «ευρωπαϊκό ανάλογο» της Ευρασιατικής Οικονομικής Ενώσεως (EAEU).
Ούτε ότι υπάρχει κάποια συμφωνία στον ορίζοντα.
Δείχνουν, όμως, ότι το θέμα αρχίζει να εμφανίζεται δημοσίως ως πιθανό αντικείμενο συζήτησης.
Αυτό από μόνο του αποτελεί εξέλιξη. Διότι μέχρι πρόσφατα η προσοχή επικεντρωνόταν σχεδόν αποκλειστικά στις γραμμές του μετώπου, στους εξοπλισμούς και στις στρατιωτικές ισορροπίες.
Τώρα αρχίζουν να εμφανίζονται κι οι πρώτες δημόσιες νύξεις για το πώς θα μπορούσε να μοιάζει η γεωπολιτική αρχιτεκτονική της επόμενης ημέρας.
Η «ευρωπαϊκή Ουκρανία» ως μέρος της ειρήνης;
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο ίσως να μην είναι αυτό που είπε ο Asafov, αλλά το γεγονός ότι η συζήτηση γίνεται πλέον ανοιχτά.
Καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται, η προσοχή εξακολουθεί να στρέφεται στα μέτωπα του Donbass, στις ρωσικές προελάσεις και στις Δυτικές προμήθειες όπλων.
Την ίδια στιγμή όμως, στο παρασκήνιο, διαμορφώνεται ήδη η συζήτηση για το ποια θα είναι η θέση της Ουκρανίας στον ευρωπαϊκό χάρτη όταν σιγήσουν τα όπλα.
Κι αν μέχρι χθες το ερώτημα ήταν εάν η Ουκρανία θα μπορέσει να φτάσει στην Ευρώπη, σήμερα φαίνεται να εμφανίζεται ένα διαφορετικό ερώτημα: Αν η Ευρώπη θα αποτελέσει τελικά μέρος της ίδιας της συμφωνίας που θα τερματίσει τον πόλεμο…
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών