Αποτέλεσε επί 60 και πλέον χρόνια το πιο αγαπημένο τουριστικό θέρετρο της Αττικής
Με απέραντη θλίψη και αγωνία τις τελευταίες ημέρες το πανελλήνιο παρακολούθησε τον μικρό παράδεισο της Αττικής, το Πόρτο Γερμενό, να παραδίδεται στις φλόγες.
Ήταν μια από τις τελευταίες καταπράσινες περιοχές του νομού και αποτέλεσε επί 60 και πλέον χρόνια το πιο αγαπημένο τουριστικό θέρετρο της Αττικής.
Ποιο ήταν το Πόρτο Γερμενό; Πως αναπτύχθηκε χωρίς να χάσει την ταυτότητά του; Θα καταφέρει να αναγεννηθεί μέσα από τις στάχτες του;
Πόρτο Γερμενό -Το επίνειο των Βιλίων
Μέχρι το 1940 ο οικισμός ονομαζόταν Γερμενός, ενώ στην αρχαιότητα η περιοχή ήταν γνωστή ως Αιγόσθενα (τοποθεσία με δυνατά κύματα).
Το όνομα «Πόρτο Γερμενό» προήλθε από τον ιερομόναχο Γερμενό, ενώ η λέξη «Πόρτο» προστέθηκε μεταγενέστερα από τους Ενετούς.
Έως το 1960 ήταν ένα έρημο Ψαροχώρι. Το παραθαλάσσιο επίνειο των Βιλίων.
Οι ψαράδες από τα Βίλια έδεναν εκεί τα καϊκια τους, οι κτηνοτρόφοι έβοσκαν τα ζώα τους, ενώ οι εκτάσεις ήταν γεμάτες ελαιόδεντρα και εποχικές καλλιέργειες.
Αναπόφευκτα το πανέμορφο παραθαλάσσιο χωριό τα τελευταία 60 χρόνια εξελίχθηκε σε αγαπημένο τουριστικό θέρετρο με τουλάχιστον 1.000 σπίτια και εκατοντάδες μόνιμους κατοίκους.
1960- Οι Αθηναίοι ανακαλύπτουν το Πόρτο Γερμενό
Η απόσταση από την Αθήνα ήταν σχετικά μικρή, αλλά η εικόνα του τόπου παρέπεμπε σε πολύ πιο μακρινό προορισμό.
Η γαλαζοπράσινη θάλασσα, οι πλαγιές των Γερανείων, οι μικρές γραφικές παραλίες και τα αρχαία τείχη των Αιγοσθένων, ήταν αδύνατον να μην κάνουν τους επισκέπτες να φτάσουν στο Πόρτο Γερμενό ξανά και ξανά.
Πολλά είδη ομορφιάς αλλά και διαφορετικά στρώματα ιστορίας στον ίδιο χώρο: αρχαία πόλη → οχυρό → χριστιανική/βυζαντινή παρουσία → μοναστήρι → σύγχρονος παραθαλάσσιος οικισμός.
Το φωτογραφικό αρχείο του Δημήτρη Παπαδήμου περιλαμβάνει λήψεις από το Πόρτο Γερμενό της δεκαετίας του 1960, ενώ υπάρχει καταγεγραμμένη εκδρομή στην περιοχή τον Φεβρουάριο του 1962.
Αρχειακό υλικό Πόρτο Γερμενού – ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ
Οι φωτογραφίες αυτές αποτυπώνουν την εποχή κατά την οποία το Πόρτο Γερμενό μπαίνει στον χάρτη των κοντινών προορισμών αναψυχής της πρωτεύουσας για τους λίγους τυχερούς που είχαν τρόπο να μετακινηθούν για μια ημερήσια εκδρομή.
Από την ημερήσια εκδρομή στο εξοχικό
Η εξάπλωση του αυτοκινήτου και η βελτίωση των οδικών υποδομών συνέβαλαν σημαντικά στην πρόσβαση των Ελλήνων σε νέους προορισμούς.
Ο επισκέπτης που μέχρι τότε ερχόταν για λίγες ώρες αρχίζει να αναζητά μεγαλύτερη παραμονή.
Η γενικότερη ανάπτυξη του εσωτερικού τουρισμού στην Ελλάδα κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970 ενισχύει αυτή την τάση.
Το Πόρτο Γερμενό αρχίζει έτσι να περνά από την εποχή της εκδρομής στην εποχή του παραθερισμού.
Οι πρώτες εξοχικές κατοικίες πολλαπλασιάζονται σταδιακά. Οι άνθρωποι που γνώρισαν την περιοχή ως εκδρομείς επιστρέφουν πλέον κάθε καλοκαίρι.
Ο τόπος αρχίζει να αποκτά μόνιμους παραθεριστές και μαζί τους δημιουργείται μια νέα αγορά.
Το φυσικό περιβάλλον ήταν και παραμένει ο βασικός λόγος που ο τόπος απέκτησε τόσο σταθερό κοινό.
Η δεκαετία του 70’: Ορατή ανάπτυξη
Στη δεκαετία του 1970 το Πόρτο Γερμενό αλλάζει ρυθμό.
Οι κατοικίες πολλαπλασιάζονται και ο οικισμός αρχίζει να παίρνει τη μορφή που σταδιακά θα οδηγήσει στη σημερινή εικόνα.
Παράλληλα, αναπτύσσονται οι υπηρεσίες που χρειάζεται ένας παραθεριστικός τόπος.
Οι ταβέρνες και τα καταστήματα αποκτούν μεγαλύτερη σημασία, ενώ η ανάγκη για διαμονή δημιουργεί σταδιακά περισσότερες επιλογές για τους επισκέπτες.
Η αλλαγή δεν γίνεται απότομα. Το Πόρτο Γερμενό δεν μεγαλώνει ραγδαία και αυτό βοηθά στο να κρατήσει την ταυτότητά του.
Τα αρχαία Αιγόσθενα βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με τον σύγχρονο οικισμό και προσδίδουν στην περιοχή μια ιδιαίτερη ταυτότητα.
Είναι ένα από τα χαρακτηριστικά που έκαναν το Πόρτο Γερμενό ξεχωριστό: ένα σύγχρονο παραθεριστικό θέρετρο αναπτύχθηκε δίπλα σε έναν αρχαιολογικό χώρο με ιστορία χιλιάδων ετών.
Δεκαετίες 80’-90’: Το Πόρτο Γερμενό καθιερώνεται
Το Πόρτο Γερμενό έχει αποκτήσει ισχυρό παραθεριστικό χαρακτήρα τη δεκαετία του 90’.
Οι εξοχικές κατοικίες έχουν αυξηθεί, η καλοκαιρινή κίνηση είναι εντονότερη και οι επιχειρήσεις που εξυπηρετούν τους επισκέπτες αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του τόπου.
Για πολλές οικογένειες η επίσκεψη στο Πόρτο Γερμενό γίνεται καλοκαιρινή συνήθεια. Το Σαββατοκύριακο μετατρέπεται σε πολυήμερη παραμονή.
Το τριήμερο ή το Σαββατοκύριακο γίνεται διακοπές. Και οι διακοπές αποκτούν, για αρκετούς, μόνιμη βάση: το εξοχικό σπίτι.
Όταν οι επισκέπτες αρχίζουν να αποκτούν ιδιοκτησία και να επιστρέφουν κάθε χρόνο, δημιουργείται ένας ισχυρός δεσμός με την περιοχή.
Το Πόρτο Γερμενό παύει να είναι απλώς ένας προορισμός. Γίνεται καλοκαιρινός τόπος ζωής.
Οι ιστορικές αεροφωτογραφίες αποτελούν ένα από τα καλύτερα εργαλεία για να παρακολουθήσει κανείς αυτή την εξέλιξη.
Υπάρχουν αρχειακές λήψεις για διαφορετικές περιόδους, μεταξύ άλλων για το 1960, το 1975, το 1983, το 1993 και το 2003, που επιτρέπουν τη σύγκριση της οικοδομικής ανάπτυξης.
Ιστορικές αεροφωτογραφίες 1945–2003
Η περιοχή έχει πλέον τη δική της κοινότητα επισκεπτών.
Άνθρωποι που γνωρίζονται εδώ και χρόνια. Παιδιά που μεγάλωσαν στις ίδιες παραλίες , αργότερα φέρνουν τα δικά τους παιδιά.
Και αυτός ο κύκλος είναι που δημιούργησε την ιδιαίτερη σχέση του Πόρτο Γερμενού με τους ανθρώπους του. Ο σεβασμός απέναντι στον τόπο που τους μαγνήτισε διατήρησε την ταυτότητα του.
Από το 2000 έως σήμερα
Την τελευταία 20ετία οι παραθεριστές άρχισαν να γίνονται μόνιμοι κάτοικοι.
Συνταξιούχοι, επιχειρηματίες επέλεξαν τον οικισμό για την κύρια κατοικία τους.
Το Πόρτο Γερμενό στην απογραφή του 2021 καταγράφηκαν 246 μόνιμοι κάτοικοι. Οι κατοικίες πλέον ξεπερνούν τις 1.000. Αλλά η βασική εικόνα παρέμεινε.
Η θάλασσα μπροστά, το βουνό πίσω και τα αρχαία Αιγόσθενα να θυμίζουν ότι η ιστορία του τόπου δεν ξεκίνησε με τον τουρισμό.
Το Πόρτο Γερμενό έγινε θέρετρο χωρίς να χάσει εντελώς την ταυτότητα ενός μικρού παραθαλάσσιου τόπου.
Και ίσως αυτό είναι τελικά το μυστικό της επιτυχίας του. Δεν αγαπήθηκε επειδή έγινε μεγάλο. Αγαπήθηκε επειδή, όσο μεγάλωνε, διατήρησε εκείνα τα στοιχεία για τα οποία το αγάπησαν οι πρώτοι επισκέπτες.
Οι φωτιές του 2009 – Ο εφιάλτης που επέστρεψε
Το πρώτο πύρινο πλήγμα για το Πόρτο Γερμενό ήρθε το 2009.
Η πυρκαγιά ξεκίνησε από τη Λιβαδόστρα Βοιωτίας επεκτάθηκε προς τον Κιθαιρώνα και κατέβηκε στο Πόρτο Γερμενό, καίγοντας 35.000 στρέμματα πευκοδάσους
στην γύρω περιοχή. Σπίτια παραδόθηκαν στις φλόγες στο Προσήλι και καταστράφηκαν. Όμως ο χρόνος και οι προσπάθειες των αρχών και των κατοίκων ανέστησαν την περιοχή.
17 χρόνια μετά κι ενώ οι πληγές είχαν κλείσει μια νέα φωτιά, ερχόμενη και πάλι από τη Βοιωτία μαύρισε τον οικισμό και τις ζωές των κατοίκων, μόνιμων και παραθεριστών.250 σπίτια υπέστησαν ζημιές, από τα οποία 85 να έχουν καταστραφεί ολοσχερώς . Το τοπίο δεν θυμίζει σε τίποτα την καταπράσινη πευκόφυτη όαση.
Οι κάτοικοι της περιοχής όμως είναι αποφασισμένοι να δώσουν ζωή ξανά στον τόπο.
Η περιοχή καθαρίζεται και πραγματοποιούνται έλεγχοι για την καταλληλότητα του νερού, έτσι ώστε να μπορέσουν οι λουόμενοι να επιστρέψουν ξανά πριν τελειώσει το καλοκαίρι και να μην επέλθει οικονομικός μαρασμός.
Όσοι αγάπησαν το Πόρτο Γερμενό θέλουν να το θυμούνται καταπράσινο κι όπως λένε έτσι θα ξαναγίνει σύντομα.
www.bankingnews.gr
Ήταν μια από τις τελευταίες καταπράσινες περιοχές του νομού και αποτέλεσε επί 60 και πλέον χρόνια το πιο αγαπημένο τουριστικό θέρετρο της Αττικής.
Ποιο ήταν το Πόρτο Γερμενό; Πως αναπτύχθηκε χωρίς να χάσει την ταυτότητά του; Θα καταφέρει να αναγεννηθεί μέσα από τις στάχτες του;
Πόρτο Γερμενό -Το επίνειο των Βιλίων
Μέχρι το 1940 ο οικισμός ονομαζόταν Γερμενός, ενώ στην αρχαιότητα η περιοχή ήταν γνωστή ως Αιγόσθενα (τοποθεσία με δυνατά κύματα).
Το όνομα «Πόρτο Γερμενό» προήλθε από τον ιερομόναχο Γερμενό, ενώ η λέξη «Πόρτο» προστέθηκε μεταγενέστερα από τους Ενετούς.
Έως το 1960 ήταν ένα έρημο Ψαροχώρι. Το παραθαλάσσιο επίνειο των Βιλίων.
Οι ψαράδες από τα Βίλια έδεναν εκεί τα καϊκια τους, οι κτηνοτρόφοι έβοσκαν τα ζώα τους, ενώ οι εκτάσεις ήταν γεμάτες ελαιόδεντρα και εποχικές καλλιέργειες.
Αναπόφευκτα το πανέμορφο παραθαλάσσιο χωριό τα τελευταία 60 χρόνια εξελίχθηκε σε αγαπημένο τουριστικό θέρετρο με τουλάχιστον 1.000 σπίτια και εκατοντάδες μόνιμους κατοίκους.
1960- Οι Αθηναίοι ανακαλύπτουν το Πόρτο Γερμενό
Η απόσταση από την Αθήνα ήταν σχετικά μικρή, αλλά η εικόνα του τόπου παρέπεμπε σε πολύ πιο μακρινό προορισμό.
Η γαλαζοπράσινη θάλασσα, οι πλαγιές των Γερανείων, οι μικρές γραφικές παραλίες και τα αρχαία τείχη των Αιγοσθένων, ήταν αδύνατον να μην κάνουν τους επισκέπτες να φτάσουν στο Πόρτο Γερμενό ξανά και ξανά.
Πολλά είδη ομορφιάς αλλά και διαφορετικά στρώματα ιστορίας στον ίδιο χώρο: αρχαία πόλη → οχυρό → χριστιανική/βυζαντινή παρουσία → μοναστήρι → σύγχρονος παραθαλάσσιος οικισμός.
Το φωτογραφικό αρχείο του Δημήτρη Παπαδήμου περιλαμβάνει λήψεις από το Πόρτο Γερμενό της δεκαετίας του 1960, ενώ υπάρχει καταγεγραμμένη εκδρομή στην περιοχή τον Φεβρουάριο του 1962.
Αρχειακό υλικό Πόρτο Γερμενού – ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ
Οι φωτογραφίες αυτές αποτυπώνουν την εποχή κατά την οποία το Πόρτο Γερμενό μπαίνει στον χάρτη των κοντινών προορισμών αναψυχής της πρωτεύουσας για τους λίγους τυχερούς που είχαν τρόπο να μετακινηθούν για μια ημερήσια εκδρομή.
Από την ημερήσια εκδρομή στο εξοχικό
Η εξάπλωση του αυτοκινήτου και η βελτίωση των οδικών υποδομών συνέβαλαν σημαντικά στην πρόσβαση των Ελλήνων σε νέους προορισμούς.
Ο επισκέπτης που μέχρι τότε ερχόταν για λίγες ώρες αρχίζει να αναζητά μεγαλύτερη παραμονή.
Η γενικότερη ανάπτυξη του εσωτερικού τουρισμού στην Ελλάδα κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970 ενισχύει αυτή την τάση.
Το Πόρτο Γερμενό αρχίζει έτσι να περνά από την εποχή της εκδρομής στην εποχή του παραθερισμού.
Οι πρώτες εξοχικές κατοικίες πολλαπλασιάζονται σταδιακά. Οι άνθρωποι που γνώρισαν την περιοχή ως εκδρομείς επιστρέφουν πλέον κάθε καλοκαίρι.
Ο τόπος αρχίζει να αποκτά μόνιμους παραθεριστές και μαζί τους δημιουργείται μια νέα αγορά.
Το φυσικό περιβάλλον ήταν και παραμένει ο βασικός λόγος που ο τόπος απέκτησε τόσο σταθερό κοινό.
Η δεκαετία του 70’: Ορατή ανάπτυξη
Στη δεκαετία του 1970 το Πόρτο Γερμενό αλλάζει ρυθμό.
Οι κατοικίες πολλαπλασιάζονται και ο οικισμός αρχίζει να παίρνει τη μορφή που σταδιακά θα οδηγήσει στη σημερινή εικόνα.
Παράλληλα, αναπτύσσονται οι υπηρεσίες που χρειάζεται ένας παραθεριστικός τόπος.
Οι ταβέρνες και τα καταστήματα αποκτούν μεγαλύτερη σημασία, ενώ η ανάγκη για διαμονή δημιουργεί σταδιακά περισσότερες επιλογές για τους επισκέπτες.
Η αλλαγή δεν γίνεται απότομα. Το Πόρτο Γερμενό δεν μεγαλώνει ραγδαία και αυτό βοηθά στο να κρατήσει την ταυτότητά του.
Τα αρχαία Αιγόσθενα βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με τον σύγχρονο οικισμό και προσδίδουν στην περιοχή μια ιδιαίτερη ταυτότητα.
Είναι ένα από τα χαρακτηριστικά που έκαναν το Πόρτο Γερμενό ξεχωριστό: ένα σύγχρονο παραθεριστικό θέρετρο αναπτύχθηκε δίπλα σε έναν αρχαιολογικό χώρο με ιστορία χιλιάδων ετών.
Δεκαετίες 80’-90’: Το Πόρτο Γερμενό καθιερώνεται
Το Πόρτο Γερμενό έχει αποκτήσει ισχυρό παραθεριστικό χαρακτήρα τη δεκαετία του 90’.
Οι εξοχικές κατοικίες έχουν αυξηθεί, η καλοκαιρινή κίνηση είναι εντονότερη και οι επιχειρήσεις που εξυπηρετούν τους επισκέπτες αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του τόπου.
Για πολλές οικογένειες η επίσκεψη στο Πόρτο Γερμενό γίνεται καλοκαιρινή συνήθεια. Το Σαββατοκύριακο μετατρέπεται σε πολυήμερη παραμονή.
Το τριήμερο ή το Σαββατοκύριακο γίνεται διακοπές. Και οι διακοπές αποκτούν, για αρκετούς, μόνιμη βάση: το εξοχικό σπίτι.
Όταν οι επισκέπτες αρχίζουν να αποκτούν ιδιοκτησία και να επιστρέφουν κάθε χρόνο, δημιουργείται ένας ισχυρός δεσμός με την περιοχή.
Το Πόρτο Γερμενό παύει να είναι απλώς ένας προορισμός. Γίνεται καλοκαιρινός τόπος ζωής.
Οι ιστορικές αεροφωτογραφίες αποτελούν ένα από τα καλύτερα εργαλεία για να παρακολουθήσει κανείς αυτή την εξέλιξη.
Υπάρχουν αρχειακές λήψεις για διαφορετικές περιόδους, μεταξύ άλλων για το 1960, το 1975, το 1983, το 1993 και το 2003, που επιτρέπουν τη σύγκριση της οικοδομικής ανάπτυξης.
Ιστορικές αεροφωτογραφίες 1945–2003
Η περιοχή έχει πλέον τη δική της κοινότητα επισκεπτών.
Άνθρωποι που γνωρίζονται εδώ και χρόνια. Παιδιά που μεγάλωσαν στις ίδιες παραλίες , αργότερα φέρνουν τα δικά τους παιδιά.
Και αυτός ο κύκλος είναι που δημιούργησε την ιδιαίτερη σχέση του Πόρτο Γερμενού με τους ανθρώπους του. Ο σεβασμός απέναντι στον τόπο που τους μαγνήτισε διατήρησε την ταυτότητα του.
Από το 2000 έως σήμερα
Την τελευταία 20ετία οι παραθεριστές άρχισαν να γίνονται μόνιμοι κάτοικοι.
Συνταξιούχοι, επιχειρηματίες επέλεξαν τον οικισμό για την κύρια κατοικία τους.
Το Πόρτο Γερμενό στην απογραφή του 2021 καταγράφηκαν 246 μόνιμοι κάτοικοι. Οι κατοικίες πλέον ξεπερνούν τις 1.000. Αλλά η βασική εικόνα παρέμεινε.
Η θάλασσα μπροστά, το βουνό πίσω και τα αρχαία Αιγόσθενα να θυμίζουν ότι η ιστορία του τόπου δεν ξεκίνησε με τον τουρισμό.
Το Πόρτο Γερμενό έγινε θέρετρο χωρίς να χάσει εντελώς την ταυτότητα ενός μικρού παραθαλάσσιου τόπου.
Και ίσως αυτό είναι τελικά το μυστικό της επιτυχίας του. Δεν αγαπήθηκε επειδή έγινε μεγάλο. Αγαπήθηκε επειδή, όσο μεγάλωνε, διατήρησε εκείνα τα στοιχεία για τα οποία το αγάπησαν οι πρώτοι επισκέπτες.
Οι φωτιές του 2009 – Ο εφιάλτης που επέστρεψε
Το πρώτο πύρινο πλήγμα για το Πόρτο Γερμενό ήρθε το 2009.
Η πυρκαγιά ξεκίνησε από τη Λιβαδόστρα Βοιωτίας επεκτάθηκε προς τον Κιθαιρώνα και κατέβηκε στο Πόρτο Γερμενό, καίγοντας 35.000 στρέμματα πευκοδάσους
στην γύρω περιοχή. Σπίτια παραδόθηκαν στις φλόγες στο Προσήλι και καταστράφηκαν. Όμως ο χρόνος και οι προσπάθειες των αρχών και των κατοίκων ανέστησαν την περιοχή.
17 χρόνια μετά κι ενώ οι πληγές είχαν κλείσει μια νέα φωτιά, ερχόμενη και πάλι από τη Βοιωτία μαύρισε τον οικισμό και τις ζωές των κατοίκων, μόνιμων και παραθεριστών.250 σπίτια υπέστησαν ζημιές, από τα οποία 85 να έχουν καταστραφεί ολοσχερώς . Το τοπίο δεν θυμίζει σε τίποτα την καταπράσινη πευκόφυτη όαση.
Οι κάτοικοι της περιοχής όμως είναι αποφασισμένοι να δώσουν ζωή ξανά στον τόπο.
Η περιοχή καθαρίζεται και πραγματοποιούνται έλεγχοι για την καταλληλότητα του νερού, έτσι ώστε να μπορέσουν οι λουόμενοι να επιστρέψουν ξανά πριν τελειώσει το καλοκαίρι και να μην επέλθει οικονομικός μαρασμός.
Όσοι αγάπησαν το Πόρτο Γερμενό θέλουν να το θυμούνται καταπράσινο κι όπως λένε έτσι θα ξαναγίνει σύντομα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών