Μέσα σε αυτήν την τεράστια γεωπολιτική αλλαγή που συντελείται, η Ευρώπη εμφανίζεται αδύναμη, χωρίς λόγο και ρόλο
(upd) Η στρατιωτική εισβολή στο Καράκας, η βίαιη «αρπαγή» του προέδρου Maduro και οι δηλώσεις του προέδρου Trump που παραπέμπουν σε… κατοχή της Βενεζουέλας έρχονται να αποδείξουν με τον πιο εύσχημο τρόπο πως … η σημερινή Παγκόσμια Τάξη τελεί υπό κατάρρευση…
Ο πρόεδρος Trump υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ είναι ο απόλυτος κυρίαρχος στο Δυτικό Ημισφαίριο, ότι αυτή η περιοχή ανήκει στη σφαίρα επιρροής τους όπου άλλες μεγάλες δυνάμεις, όπως η Κίνα και η Ρωσία δεν έχουν λόγο και ρόλο…
Πρόκειται για μια εξαιρετικά επικίνδυνη πολιτική, η οποία ωστόσο περιγράφεται με λεπτομέρεια στη νέα Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας των ΗΠΑ…
Υπό τις ραγδαίες αυτές γεωπολιτικές εξελίξεις το μεγάλο ερώτημα είναι ποια θα είναι η αντίδραση των «αντιπάλων» των Αμερικανών…
Εάν μιλάμε για μια «νέα Γιάλτα» όπου οι ισχυροί του πλανήτη ξαναμοιράζουν τον κόσμο και ορίζουν τις σφαίρες επιρροής τους, θα έχει ενδιαφέρον να φανεί πως μπορούν να ικανοποιηθούν τα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα αλλά και ποια θα είναι η τύχη ιστορικών συμμαχιών…
Εάν όμως μιλάμε για μονομερείς ενέργειες όπου η κάθε υπερδύναμη επιλέγει κατά το δοκούν που και ποιον θα «χτυπήσει» ανάλογα με τις βλέψεις της, τότε είμαστε ενώπιον ενός εξαιρετικά επικίνδυνου δρόμου όπου τα σενάρια φαντάζουν καταστροφικά και χαοτικά…
Ξαναμοιράζουν τον κόσμο
Η σύλληψη του Maduro από τις Ηνωμένες Πολιτείες επανέφερε τη Λατινική Αμερική στο επίκεντρο της διεθνούς στρατηγικής.
Οι ραγδαίες εξελίξεις στη Λατινική Αμερική πυροδοτούν το ερώτημα του πώς οι άλλες μεγάλες δυνάμεις, όπως η Ρωσία και η Κίνα θα αντιδράσουν στην απώλεια του συμμάχου τους.
Πάντως, δεν είναι λίγοι οι αναλυτές που θεωρούν τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα ως ευκαιρία για πιθανές ανταλλαγές σφαιρών επιρροής με τις ΗΠΑ σε άλλα μέτωπα, όπως η Ουκρανία.
Οι πρώτες αντιδράσεις Κίνας, Ρωσίας
Η Κίνα, από την πλευρά της, φαίνεται διατεθειμένη να «θυσιάσει» την επιρροή της στη Βενεζουέλα, εάν αυτή η εξέλιξη της εξασφαλίσει ελευθερία κινήσεων γύρω από την Ταϊβάν.
Υπενθυμίζεται πως η Κίνα θεωρεί ότι η Ταϊβάν, την οποία εδώ και δεκαετίες εξοπλίζουν στρατιωτικά με εντατικό ρυθμό οι ΗΠΑ προκειμένου να αποτρέψουν μια κινεζική εισβολή, της ανήκει…
Στη Ρωσία, η κίνηση των ΗΠΑ θεωρήθηκε ως σήμα ότι οι συμφωνίες πίσω από κλειστές πόρτες («σφαίρα για σφαίρα») είναι πλέον πιθανές.
Όπως σχολιάζει ανώτερος Ρώσος αναλυτής στο Reuters, «η Ρωσία έχασε έναν σύμμαχο στη Λατινική Αμερική, αλλά η σφαίρα επιρροής μας παραμένει, και μπορούμε να αξιοποιήσουμε τη νέα γεωπολιτική διάταξη».
Το ίδιο πνεύμα υιοθετούν και οι Financial Times, επισημαίνοντας ότι η αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα έχει παγκόσμια σημασία και καταδεικνύει τις προθέσεις των ΗΠΑ να οργανώσουν τον κόσμο γύρω από τις σφαίρες επιρροής των μεγάλων δυνάμεων.
Η στρατηγική πρόταση
Πρόκειται για εξελίξεις που χωρίς αμφιβολία παραπέμπουν στην … αύρα του Ψυχρού Πολέμου.
Είναι χαρακτηριστική άλλωστε η τοποθέτηση του Ρώσου δημοσιογράφου, Alexey Zhivov, ο οποίος πρότεινε την τοποθέτηση των ρωσικών πυραύλων Zircon στην Κούβα... μια ακόμα χώρα που... ορέγονται οι Αμερικάνοι.
Παρά τις επικρίσεις ότι πρόκειται για ανέφικτα σενάρια, ο Zhivov τονίζει ότι η στρατηγική αξία δεν είναι η άμεση χρήση των πυραύλων, αλλά η προβολή ισχύος, επισημαίνοντας ότι η παρουσία του ρωσικού στόλου στην Καραϊβική θα αποσπάσει στρατιωτικούς πόρους των ΗΠΑ.
«Λίγες εκτοξεύσεις Zircon θα αρκούσαν θεωρητικά για να θέσουν σε κίνδυνο τον αμερικανικό στόλο στη Βενεζουέλα.
Δεν χρειάζεται να πυροβολήσεις...
Η ίδια η ύπαρξη των πυραύλων αρκεί για να αλλάξει η στρατηγική ισορροπία» αναφέρει ο Zhivov.
Ουράνιο, chips και υβριδικός πόλεμος
Ο Zhivov υπογραμμίζει ότι οι σύγχρονες υβριδικές συγκρούσεις απαιτούν τη δημιουργία «αντι-απειλών» και στρατηγική προβολή ισχύος: Η Ρωσία συνεχίζει τις μειώσεις προμηθειών εμπλουτισμένου ουρανίου στις ΗΠΑ, ενώ η Αμερική σχεδιάζει πλήρη αποχή από τον ουράνιο έως το 2028.
Αντίστοιχα, η Ρωσία θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση σε τεχνολογία διπλής χρήσης, όπως chips από την Texas Instruments.
Η στρατηγική αυτή ενισχύει την αυτονομία της Ρωσίας σε κρίσιμους τομείς και αυξάνει το διαπραγματευτικό της κεφάλαιο σε παγκόσμια κλίμακα.
Μαθήματα από τον Khrushchev και την Κούβα
Ο Zhivov παραπέμπει στην κρίση των πυραύλων του 1962, όταν ο τότε Σοβιετικός ηγέτης Khrushchev απέτρεψε πυρηνικό πόλεμο με την τοποθέτηση σοβιετικών πυραύλων στην Κούβα.
Η παρουσία αυτή ανάγκασε τις ΗΠΑ να λάβουν υπόψη τη Σοβιετική Ένωση, δείχνοντας ότι η προβολή στρατιωτικής ισχύος μπορεί να εξασφαλίσει διπλωματικά πλεονεκτήματα.
Σήμερα, σύμφωνα με τον Zhivov, η Ρωσία μπορεί να ακολουθήσει ανάλογη στρατηγική, συνδυάζοντας:
- Στρατιωτική παρουσία σε κρίσιμες περιοχές
- Διπλωματικές συμφωνίες στις σφαίρες επιρροής
- Υβριδικά εργαλεία πίεσης για να επηρεάσει γεωπολιτικές αποφάσεις
Οι σφαίρες επιρροής
Υπό αυτό το πρίσμα, η διεθνής σκηνή διαμορφώνεται πλέον γύρω από σφαίρες επιρροής, με τις ΗΠΑ να επανατοποθετούνται στη Λατινική Αμερική, τη Ρωσία να εξετάζει στρατηγικές ανταλλαγής σφαιρών επιρροής και την Κίνα να ζυγίζει τα συμφέροντά της γύρω από την Ταϊβάν.
Η πρόταση Zhivov για τους πυραύλους Zircon στην Κούβα αποτελεί ένδειξη ότι η Ρωσία εξετάζει ενεργά την προβολή ισχύος μέσω στρατιωτικών και υβριδικών μέσων, αντλώντας διδάγματα από την ιστορία αλλά και προετοιμάζοντας το έδαφος για νέες διεθνείς συμφωνίες.
Το νέο στρατιωτικό δόγμα των ΗΠΑ
Το νέο στρατιωτικό δόγμα των ΗΠΑ - όπως διατυπώνεται στο έγγραφο των 33 σελίδων της νέας στρατηγικής εθνικής ασφάλειας που δόθηκε στη δημοσιότητα τον περασμένο Δεκέμβριο - καθιστά σαφές ότι οι Αμερικανοί αλλάζουν πορεία…
Σε αυτό το έγγραφο, η κυβέρνηση Trump αλλάζει τις στρατηγικές προτεραιότητες των ΗΠΑ και από το μοντέλο του Παγκόσμιου Ηγεμόνα… περνούν στο να διαιρέσουν τον κόσμο σε σφαίρες επιρροής…
Με λίγα λόγια, θα μπορούσε να πει κανείς ότι συμμερίζονται την ιδέα της Ρωσίας και της Κίνας για το μοντέλο ενός πολυπολικού κόσμου...
Οι ΗΠΑ θα κυριαρχήσουν στο Δυτικό Ημισφαίριο, η Κίνα στην Ασία και η Ευρώπη… πουθενά.
Πρόκειται για μια στρατηγική που αναδιατάσσει τις ισορροπίες και που στοχεύει να φέρει τις ΗΠΑ πιο κοντά στην … πραγματικότητα του 21ου αιώνα.
Αναλυτές υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται απλώς για μια αλλαγή πορείας, αλλά για μια προειδοποίηση για τον νέο κόσμο που πρόκειται να αναδυθεί.
Ανατροπή
Παρόλο που κάθε πρόεδρος των ΗΠΑ εκδίδει μια Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας (ο Trump το έκανε το 2017 κατά την πρώτη του θητεία, και ο Biden το έκανε το 2022), το έγγραφο της νέας εθνικής στρατηγικής ασφαλείας των ΗΠΑ ανατρέπει ριζικά τις παγκόσμιες προτεραιότητες των ΗΠΑ, τις γεωπολιτικές δεσμεύσεις και τη στρατηγική τους.
Όταν δημοσιεύθηκε το έγγραφο των 33 σελίδων της NSS, αναλυτές υποστήριξαν πως η έκθεση αυτή ξεχωρίζει για την ρεαλιστική (και όχι ιδεαλιστική) ανάλυση της παγκόσμιας γεωπολιτικής κατάστασης και της θέσης/ρόλου των ΗΠΑ σε αυτήν.
Αναγνωρίζει την άνοδο της Κίνας
Η έκθεση αναγνώρισε την άνοδο της Κίνας και υπαινίχθηκε ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν πλέον να διατηρήσουν μια ηγεμονική θέση παγκοσμίως.
Αντίθετα, η Ουάσινγκτον θα πρέπει να επικεντρωθεί στη ενίσχυση της κυριαρχίας της στο Δυτικό Ημισφαίριο, μια παραλλαγή του Τrump για το διάσημο «Δόγμα Μονρόε» του 19ου αιώνα.
Η ομιλία του Hegseth που έγινε στο ετήσιο φόρουμ άμυνας που διεξήχθη στο Simi Valley της Καλιφόρνια, εδραίωσε περαιτέρω αυτή τη θέση, προσφέροντας μια ακόμα πιο σαφή ανάλυση αυτής της άποψης.
Οι 3 βασικοί στόχοι και οι 4 γραμμές δράσης
Αλλά δεν είναι μόνο τα όσα γραφειοκρατικά αναφέρονται στη νέα Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας των ΗΠΑ.
Λίγο μετά τη δημοσίευση της νέας στρατηγικής των ΗΠΑ ακολούθησε η ομιλία του Υπουργού Άμυνας Pete Hegseth στο Φόρουμ Άμυνας του Ronald Reagan, στην οποία ανέπτυξε τις στρατηγικές προτεραιότητες άμυνας των ΗΠΑ για το άμεσο μέλλον.
Ουσιαστικά, η ομιλία του Hegseth μπορεί να συνοψιστεί σε τρεις βασικούς στόχους πολιτικής της κυβέρνησης Trump:
1) Αποφυγή σύγκρουσης με την Κίνα στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, δηλαδή, η αντιμετώπιση του Πεκίνου με δύναμη αλλά όχι με σύγκρουση.
2) Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική της ασφάλεια.
3) Ανανεωμένη προσοχή στη διατήρηση της υπεροχής των ΗΠΑ στο Δυτικό Ημισφαίριο, που περιλαμβάνει μια πιο επιθετική στάση όχι μόνο στη Κεντρική και Λατινική Αμερική, αλλά και έναντι του Καναδά και της Γροιλανδίας.
Λαμβάνοντας υπόψη την ομιλία του Αμερικανού υπουργού Άμυνας, η νέα στρατηγική άμυνας των ΗΠΑ θέτει προτεραιότητες σε «τέσσερις βασικές γραμμές δράσης στο υπουργείο Πολέμου:
- Την υπεράσπιση της αμερικανικής ηπειρωτικής χώρας και του ημισφαιρίου της,
- Την αποτροπή της Κίνας μέσω της δύναμης και όχι της σύγκρουσης,
- Την αύξηση της κατανομής των βαρών μεταξύ των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, και
- Την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής βάσης της Αμερικής.
Με άλλα λόγια, η πολιτική αυτή σηματοδοτεί μια ριζική απομάκρυνση από τους δηλωθέντες στόχους εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ κατά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες.
Το τέλος της Ηγεμονίας
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Hegseth εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στους στόχους εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ στη μεταψυχροπολεμική εποχή, μια εποχή γνωστή και ως «Μονοπολικός Κόσμος» ή, όπως το περιέγραψε λανθασμένα ο Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας Francis Fukuyama στην αμφιλεγόμενη θεωρία του, το «Τέλος της Ιστορίας».
«Έξω από τον ιδεαλισμό και την ουτοπία.
Μέσα στον σκληροπυρηνικό ρεαλισμό» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Hegseth.
Επεξηγώντας περισσότερο, ο Hegseth είπε ότι οι ΗΠΑ δεν θα πρέπει να «αποσπώνται από την οικοδόμηση δημοκρατίας, την παρέμβαση, τους ακαθόριστους πολέμους, την αλλαγή καθεστώτων, την κλιματική αλλαγή, τις ηθικολογικές υποδείξεις και την αχρείαστη οικοδόμηση εθνών.
Αντ' αυτού, θα θέσουμε τα πρακτικά, συγκεκριμένα συμφέροντα του έθνους μας πρώτα» ανέφερε ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας.
Τι λένε για την Κίνα
Η ομιλία του Hegseth κατέστησε σαφές ότι η κυβέρνηση του Donald Trump κινείται προς μια πολιτική που αναγνωρίζει τις «σφαίρες επιρροής» υπό την ηγεσία των μεγάλων δυνάμεων: η Κίνα στην Ασία, η Ευρώπη για την Ευρώπη και οι ΗΠΑ στο Δυτικό Ημισφαίριο και γενικά στην Ευρώπη.
Αναφορικά με την Κίνα, ο Hegseth δήλωσε ότι οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας είναι πιο ισχυρές από ποτέ τα τελευταία χρόνια.
«Ο Πρόεδρος Trump και η παρούσα διοίκηση επιδιώκουν μια σταθερή ειρήνη, δίκαιο εμπόριο και σεβαστές σχέσεις», είπε ο Hegseth, προσθέτοντας ότι το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ είναι προσηλωμένο στο άνοιγμα μιας ευρύτερης γκάμας στρατιωτικών επικοινωνιών με τον στρατό της Κίνας, με σκοπό την αποφυγή συγκρούσεων και την αποκλιμάκωση.
«Αυτή η γραμμή δράσης βασίζεται στον ευέλικτο ρεαλισμό… μια προσέγγιση που στοχεύει όχι στη κυριαρχία, αλλά στην εξισορρόπηση της δύναμης… που θα επιτρέψει σε όλες τις χώρες να απολαμβάνουν μια αξιοπρεπή ειρήνη στον Ινδό-Ειρηνικό, όπου το εμπόριο κυλά ανοιχτά και δίκαια, όπου όλοι μπορούμε να ευημερούμε και όλοι οι ενδιαφερόμενοι να σέβονται τα συμφέροντά τους», υπογράμμισε ο Hegseth, προσθέτοντας ότι «αυτός είναι ο κόσμος που βλέπουμε στον Ινδό-Ειρηνικό, και αυτός είναι ο στόχος της προσέγγισής μας».
Αναγνωρίζοντας τις αυξανόμενες στρατιωτικές δυνατότητες της Κίνας, ο Hegseth είπε ότι οι ΗΠΑ θα ακολουθήσουν μια πολιτική «σεβασμού της ιστορικής στρατιωτικής ανάπτυξης που αναλαμβάνει η Κίνα», και το Πεντάγωνο «διατηρεί μια καθαρή κατανόηση του πόσο γρήγορη, εντυπωσιακή και ολιστική έχει υπάρξει η στρατιωτική τους ανάπτυξη».
Η Ευρώπη να αναλάβει τις ευθύνες της
Όσον αφορά την Ευρώπη, ο Hegseth τόνισε την ανάγκη για «αύξηση της κατανομής του βάρους».
Είπε ότι πολλοί που έχουν διαμορφώσει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ «έχουν χάσει τον προσανατολισμό» όταν πρόκειται να αντιμετωπίσουν τους συμμάχους τους ως ανίκανους να βοηθήσουν τους εαυτούς τους.
«Αυτό, φυσικά, είναι προφανώς γελοίο — και, για να το πούμε, προσβλητικό για τους συμμάχους μας», είπε ο Hegseth, προσθέτοντας ότι είναι σημαντικό για τους συμμάχους και τους εταίρους της Αμερικής να αναλάβουν τις ευθύνες τους για την κοινή άμυνα.
«Οι σύμμαχοι δεν είναι παιδιά», είπε.
«Μπορούμε και πρέπει να περιμένουμε από αυτούς να κάνουν το μέρος που τους αναλογεί».
Αναφορικά με τη στρατηγική της κυβέρνησης Trump για την υπεροχή των ΗΠΑ στο Δυτικό Ημισφαίριο, ο Hegseth είπε ότι οι ΗΠΑ «οφείλουν να δώσουν προτεραιότητα στην πατρίδα και στο ημισφαίριο μας...
Οι απειλές παραμένουν σε άλλες περιοχές, και οι σύμμαχοί μας πρέπει να αναλάβουν δράση, και να το κάνουν πραγματικά».
Με άλλα λόγια, η Ευρώπη θα πρέπει να αναλάβει την άμυνά της μόνη της, καθώς οι ΗΠΑ θα παραμείνουν επικεντρωμένες στο Δυτικό Ημισφαίριο.
Καταλαβαίνουν τον κίνδυνο οι Ευρωπαίοι
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ευρώπη γνωρίζει τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει στο πλαίσιο της νέας εξωτερικής πολιτικής και στρατηγικής των ΗΠΑ.
Βρίσκεται αντιμέτωπη τόσο με τους κινδύνους ενός πολέμου που συνεχίζεται στην Ουκρανία και μιας αβέβαιης ειρηνευτικής διαδικασίας, όσο και με το πολύ πραγματικό ενδεχόμενο μιας αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη Γροιλανδία, ένα έδαφος που ανήκει στη Δανία, κράτος-μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συναντήθηκαν χθες Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2025 για να συζητήσουν τις εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία, ωστόσο εξέδωσαν και κοινή δήλωση με την οποία απέρριψαν κάθε αμερικανική εδαφική φιλοδοξία για το αρκτικό νησί, τονίζοντας ότι: «Η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της. Μόνο η Δανία και η Γροιλανδία έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για ζητήματα που τις αφορούν».
Έντονη διπλωματική κινητικότητα και μηνύματα από την Ουάσινγκτον
Νωρίτερα σήμερα Τετάρτη 7/1 ακολούθησε έντονη διπλωματική δραστηριότητα.
Ο Υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Jean-Noël Barrot, δήλωσε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Marco Rubio.
Σύμφωνα με τον Γάλλο αξιωματούχο, ο Rubio «απέκλεισε το ενδεχόμενο να συμβεί στη Γροιλανδία ό,τι συνέβη στη Βενεζουέλα».
Την ίδια στιγμή, η Wall Street Journal μετέδωσε ότι ο Rubio φέρεται να είπε σε κεκλεισμένη ενημέρωση στο Καπιτώλιο πως η κυβέρνηση Trump δεν σχεδιάζει εισβολή στη Γροιλανδία, αλλά επιδιώκει την αγορά της από τη Δανία.
Αντιφατικά μηνύματα για Γροιλανδία
Ωστόσο, η εικόνα περιπλέκεται από τις δηλώσεις της εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου, Karoline Leavitt, η οποία ανέφερε στο CNBC ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει «ένα ευρύ φάσμα επιλογών» για την απόκτηση της Γροιλανδίας - συμπεριλαμβανομένης και της «χρήσης του αμερικανικού στρατού».
Η Γροιλανδία και η Δανία έχουν ζητήσει επίσημη συνάντηση με τον Rubio για να αποσαφηνιστούν οι προθέσεις των ΗΠΑ.
Τη Δευτέρα, η πρωθυπουργός της Δανίας Mette Frederiksen προειδοποίησε ότι:
«Αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν σε άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, τότε όλα θα σταματήσουν».
Υπαρξιακή κρίση στις διατλαντικές σχέσεις;
Δεν είναι η πρώτη φορά που η διατλαντική σχέση δείχνει εύθραυστη υπό την ηγεσία του Donald Trump.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα εκφράσει την απαξίωσή του για όσα θεωρεί αδυναμίες της Ευρώπης — κυρίως στον τομέα των αμυντικών δαπανών, των επενδύσεων και της οικονομικής ισχύος.
Υπενθυμίζεται πως οι ΗΠΑ προειδοποίησαν στην Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας ότι η Ευρώπη κινδυνεύει με παρακμή.
Ο Trump χαρακτήρισε τους Ευρωπαίους ηγέτες «αδύναμους» και έκανε λόγο για μια ήπειρο που «αποσυντίθεται».
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονη ενόχληση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όμως το βασικό ερώτημα που τέθηκε ήταν εάν, πίσω από τη ρητορική, υπήρχε κάποιος πυρήνας αλήθειας.
Στη στρατηγική ασφαλείας της, η Ουάσινγκτον απαρίθμησε ως λόγους ανησυχίας για την Ευρώπη την επιβράδυνση της οικονομίας, τις μεταναστευτικές πολιτικές και την «απώλεια εθνικής ταυτότητας και αυτοπεποίθησης».
Παράλληλα, προειδοποίησε για «πολιτισμική εξαφάνιση» και αμφισβήτησε το κατά πόσο τα ευρωπαϊκά κράτη μπορούν να παραμείνουν «αξιόπιστοι σύμμαχοι».
Επιμένουν στο αδιέξοδο οι Ευρωπαίοι
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη δεν φαίνεται να αντιλαμβάνεται τα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται.
Κατά την χθεσινή συνεδρίαση της «Συμμαχίας των Προθύμων» που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι έγινε ακριβώς αυτό που οι συμμετέχοντες ήθελαν.
Δηλαδή, ένα αποφασιστικό βήμα προς την πλήρη και οριστική εξαφάνιση οποιωνδήποτε πραγματικών προοπτικών για ειρηνική διευθέτηση της ουκρανικής σύγκρουσης.
Οι Ευρωπαίοι «σύμμαχοι» του Κιέβου υποστήριξαν αδιαμφισβήτητα όλα τα πιο αδιανόητα για τη Ρωσία «θέλω» του Zelensky, αποδεικνύοντας με αυτό τον τρόπο την αποφασιστικότητά τους για στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Μόσχα.
Τα τελικά έγγραφα της συνόδου αποτελούν 100% απόδειξη αυτού.
Το πιο σημαντικό από τα σημεία που υπογράφηκαν αναμφίβολα είναι η διακήρυξη της πρόθεσης για την ανάπτυξη «πολυεθνικών δυνάμεων» στην Ουκρανία μετά την ολοκλήρωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, την οποία υπέγραψαν η Ουκρανία, η Γαλλία και η Βρετανία.
Στην ουσία, αυτό ήταν ο «Ρουβίκωνας» στις διαπραγματεύσεις που η «Συμμαχία των Προθύμων» αποφάσισε να περάσει, παρά την κατηγορηματική αντίθεση της Ρωσίας.
Και ας είναι τα σχέδια για την είσοδο κατοχικών δυνάμεων στην Ουκρανία ακόμη «σε μορφή προσχεδίων», αυτό δεν αλλάζει την ουσία του ζητήματος.
Όποια κι αν είναι τα λεπτομερή σχέδια, η Μόσχα δεν θα συμφωνήσει με την υλοποίησή τους υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.
Η Ευρώπη δεν κρύβει πλέον την επιθυμία της να εγκατασταθεί μόνιμα στην Ουκρανία μέσω του ΝΑΤΟ, δημιουργώντας μια ενιαία στρατιωτική υποδομή που θα κατευθύνεται φυσικά κατά της Ρωσίας.
Κάτι το οποίο ήταν και ο λόγος για τον οποίο ξεκίνησε η ειδική στρατιωτική επιχείρηση της Ρωσίας το 2022.
Απαράδεκτα Σχέδια
Η Γερμανία, μέσω του επικεφαλής της κυβέρνησης, Friedrich Merz ανακοίνωσε ότι οι δυνάμεις της δεν θα εισέλθουν στην Ουκρανία, αλλά είναι έτοιμες να «τοποθετήσουν τις δυνάμεις τους κοντά στα σύνορά της, στο έδαφος του ΝΑΤΟ».
Ο Merz προχώρησε μάλιστα στην προκλητική δήλωση ότι «η Γερμανία θα αναλάβει την ευθύνη για την ασφάλεια όχι μόνο της Ουκρανίας, αλλά και ολόκληρης της ηπείρου».
Είναι σαφές ότι δεν πρόκειται για «ειρηνευτικό σχέδιο», αλλά για κάτι εντελώς διαφορετικό.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να δώσουν την εικόνα μιας συμφωνίας, ενώ στην πραγματικότητα επιχειρούν να καταστήσουν την Ουκρανία προκεχωρημένο οχυρό κατά της Ρωσίας.
Η «Συμμαχία των Προθύμων» σίγουρα δεν σκοπεύει να σταματήσει εδώ.
Το επόμενο βήμα είναι πιθανώς να πείσουν τον Πρόεδρο Trump να υπογράψει τις απαράδεκτες απαιτήσεις τους.
Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, θα προσπαθήσουν να ασκήσουν πίεση στον Αμερικανό ηγέτη, χρησιμοποιώντας κάθε μέσο, ακόμη και υποσχέσεις για «ασφάλεια» των αμερικανικών συμφερόντων στην Ουκρανία.
Αν ο Trump υποκύψει στην πίεση αυτή, τα επόμενα βήματα μπορεί να είναι εξαιρετικά επικίνδυνα, με περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης, επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων στη Ρωσία και ακόμη και στρατιωτικές επιθέσεις.
www.bankingnews.gr
Ο πρόεδρος Trump υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ είναι ο απόλυτος κυρίαρχος στο Δυτικό Ημισφαίριο, ότι αυτή η περιοχή ανήκει στη σφαίρα επιρροής τους όπου άλλες μεγάλες δυνάμεις, όπως η Κίνα και η Ρωσία δεν έχουν λόγο και ρόλο…
Πρόκειται για μια εξαιρετικά επικίνδυνη πολιτική, η οποία ωστόσο περιγράφεται με λεπτομέρεια στη νέα Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας των ΗΠΑ…
Υπό τις ραγδαίες αυτές γεωπολιτικές εξελίξεις το μεγάλο ερώτημα είναι ποια θα είναι η αντίδραση των «αντιπάλων» των Αμερικανών…
Εάν μιλάμε για μια «νέα Γιάλτα» όπου οι ισχυροί του πλανήτη ξαναμοιράζουν τον κόσμο και ορίζουν τις σφαίρες επιρροής τους, θα έχει ενδιαφέρον να φανεί πως μπορούν να ικανοποιηθούν τα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα αλλά και ποια θα είναι η τύχη ιστορικών συμμαχιών…
Εάν όμως μιλάμε για μονομερείς ενέργειες όπου η κάθε υπερδύναμη επιλέγει κατά το δοκούν που και ποιον θα «χτυπήσει» ανάλογα με τις βλέψεις της, τότε είμαστε ενώπιον ενός εξαιρετικά επικίνδυνου δρόμου όπου τα σενάρια φαντάζουν καταστροφικά και χαοτικά…
Ξαναμοιράζουν τον κόσμο
Η σύλληψη του Maduro από τις Ηνωμένες Πολιτείες επανέφερε τη Λατινική Αμερική στο επίκεντρο της διεθνούς στρατηγικής.
Οι ραγδαίες εξελίξεις στη Λατινική Αμερική πυροδοτούν το ερώτημα του πώς οι άλλες μεγάλες δυνάμεις, όπως η Ρωσία και η Κίνα θα αντιδράσουν στην απώλεια του συμμάχου τους.
Πάντως, δεν είναι λίγοι οι αναλυτές που θεωρούν τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα ως ευκαιρία για πιθανές ανταλλαγές σφαιρών επιρροής με τις ΗΠΑ σε άλλα μέτωπα, όπως η Ουκρανία.
Οι πρώτες αντιδράσεις Κίνας, Ρωσίας
Η Κίνα, από την πλευρά της, φαίνεται διατεθειμένη να «θυσιάσει» την επιρροή της στη Βενεζουέλα, εάν αυτή η εξέλιξη της εξασφαλίσει ελευθερία κινήσεων γύρω από την Ταϊβάν.
Υπενθυμίζεται πως η Κίνα θεωρεί ότι η Ταϊβάν, την οποία εδώ και δεκαετίες εξοπλίζουν στρατιωτικά με εντατικό ρυθμό οι ΗΠΑ προκειμένου να αποτρέψουν μια κινεζική εισβολή, της ανήκει…
Στη Ρωσία, η κίνηση των ΗΠΑ θεωρήθηκε ως σήμα ότι οι συμφωνίες πίσω από κλειστές πόρτες («σφαίρα για σφαίρα») είναι πλέον πιθανές.
Όπως σχολιάζει ανώτερος Ρώσος αναλυτής στο Reuters, «η Ρωσία έχασε έναν σύμμαχο στη Λατινική Αμερική, αλλά η σφαίρα επιρροής μας παραμένει, και μπορούμε να αξιοποιήσουμε τη νέα γεωπολιτική διάταξη».
Το ίδιο πνεύμα υιοθετούν και οι Financial Times, επισημαίνοντας ότι η αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα έχει παγκόσμια σημασία και καταδεικνύει τις προθέσεις των ΗΠΑ να οργανώσουν τον κόσμο γύρω από τις σφαίρες επιρροής των μεγάλων δυνάμεων.
Η στρατηγική πρόταση
Πρόκειται για εξελίξεις που χωρίς αμφιβολία παραπέμπουν στην … αύρα του Ψυχρού Πολέμου.
Είναι χαρακτηριστική άλλωστε η τοποθέτηση του Ρώσου δημοσιογράφου, Alexey Zhivov, ο οποίος πρότεινε την τοποθέτηση των ρωσικών πυραύλων Zircon στην Κούβα... μια ακόμα χώρα που... ορέγονται οι Αμερικάνοι.
Παρά τις επικρίσεις ότι πρόκειται για ανέφικτα σενάρια, ο Zhivov τονίζει ότι η στρατηγική αξία δεν είναι η άμεση χρήση των πυραύλων, αλλά η προβολή ισχύος, επισημαίνοντας ότι η παρουσία του ρωσικού στόλου στην Καραϊβική θα αποσπάσει στρατιωτικούς πόρους των ΗΠΑ.
«Λίγες εκτοξεύσεις Zircon θα αρκούσαν θεωρητικά για να θέσουν σε κίνδυνο τον αμερικανικό στόλο στη Βενεζουέλα.
Δεν χρειάζεται να πυροβολήσεις...
Η ίδια η ύπαρξη των πυραύλων αρκεί για να αλλάξει η στρατηγική ισορροπία» αναφέρει ο Zhivov.
Ουράνιο, chips και υβριδικός πόλεμος
Ο Zhivov υπογραμμίζει ότι οι σύγχρονες υβριδικές συγκρούσεις απαιτούν τη δημιουργία «αντι-απειλών» και στρατηγική προβολή ισχύος: Η Ρωσία συνεχίζει τις μειώσεις προμηθειών εμπλουτισμένου ουρανίου στις ΗΠΑ, ενώ η Αμερική σχεδιάζει πλήρη αποχή από τον ουράνιο έως το 2028.
Αντίστοιχα, η Ρωσία θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση σε τεχνολογία διπλής χρήσης, όπως chips από την Texas Instruments.
Η στρατηγική αυτή ενισχύει την αυτονομία της Ρωσίας σε κρίσιμους τομείς και αυξάνει το διαπραγματευτικό της κεφάλαιο σε παγκόσμια κλίμακα.
Μαθήματα από τον Khrushchev και την Κούβα
Ο Zhivov παραπέμπει στην κρίση των πυραύλων του 1962, όταν ο τότε Σοβιετικός ηγέτης Khrushchev απέτρεψε πυρηνικό πόλεμο με την τοποθέτηση σοβιετικών πυραύλων στην Κούβα.
Η παρουσία αυτή ανάγκασε τις ΗΠΑ να λάβουν υπόψη τη Σοβιετική Ένωση, δείχνοντας ότι η προβολή στρατιωτικής ισχύος μπορεί να εξασφαλίσει διπλωματικά πλεονεκτήματα.
Σήμερα, σύμφωνα με τον Zhivov, η Ρωσία μπορεί να ακολουθήσει ανάλογη στρατηγική, συνδυάζοντας:
- Στρατιωτική παρουσία σε κρίσιμες περιοχές
- Διπλωματικές συμφωνίες στις σφαίρες επιρροής
- Υβριδικά εργαλεία πίεσης για να επηρεάσει γεωπολιτικές αποφάσεις
Οι σφαίρες επιρροής
Υπό αυτό το πρίσμα, η διεθνής σκηνή διαμορφώνεται πλέον γύρω από σφαίρες επιρροής, με τις ΗΠΑ να επανατοποθετούνται στη Λατινική Αμερική, τη Ρωσία να εξετάζει στρατηγικές ανταλλαγής σφαιρών επιρροής και την Κίνα να ζυγίζει τα συμφέροντά της γύρω από την Ταϊβάν.
Η πρόταση Zhivov για τους πυραύλους Zircon στην Κούβα αποτελεί ένδειξη ότι η Ρωσία εξετάζει ενεργά την προβολή ισχύος μέσω στρατιωτικών και υβριδικών μέσων, αντλώντας διδάγματα από την ιστορία αλλά και προετοιμάζοντας το έδαφος για νέες διεθνείς συμφωνίες.
Το νέο στρατιωτικό δόγμα των ΗΠΑ
Το νέο στρατιωτικό δόγμα των ΗΠΑ - όπως διατυπώνεται στο έγγραφο των 33 σελίδων της νέας στρατηγικής εθνικής ασφάλειας που δόθηκε στη δημοσιότητα τον περασμένο Δεκέμβριο - καθιστά σαφές ότι οι Αμερικανοί αλλάζουν πορεία…
Σε αυτό το έγγραφο, η κυβέρνηση Trump αλλάζει τις στρατηγικές προτεραιότητες των ΗΠΑ και από το μοντέλο του Παγκόσμιου Ηγεμόνα… περνούν στο να διαιρέσουν τον κόσμο σε σφαίρες επιρροής…
Με λίγα λόγια, θα μπορούσε να πει κανείς ότι συμμερίζονται την ιδέα της Ρωσίας και της Κίνας για το μοντέλο ενός πολυπολικού κόσμου...
Οι ΗΠΑ θα κυριαρχήσουν στο Δυτικό Ημισφαίριο, η Κίνα στην Ασία και η Ευρώπη… πουθενά.
Πρόκειται για μια στρατηγική που αναδιατάσσει τις ισορροπίες και που στοχεύει να φέρει τις ΗΠΑ πιο κοντά στην … πραγματικότητα του 21ου αιώνα.
Αναλυτές υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται απλώς για μια αλλαγή πορείας, αλλά για μια προειδοποίηση για τον νέο κόσμο που πρόκειται να αναδυθεί.
Ανατροπή
Παρόλο που κάθε πρόεδρος των ΗΠΑ εκδίδει μια Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας (ο Trump το έκανε το 2017 κατά την πρώτη του θητεία, και ο Biden το έκανε το 2022), το έγγραφο της νέας εθνικής στρατηγικής ασφαλείας των ΗΠΑ ανατρέπει ριζικά τις παγκόσμιες προτεραιότητες των ΗΠΑ, τις γεωπολιτικές δεσμεύσεις και τη στρατηγική τους.
Όταν δημοσιεύθηκε το έγγραφο των 33 σελίδων της NSS, αναλυτές υποστήριξαν πως η έκθεση αυτή ξεχωρίζει για την ρεαλιστική (και όχι ιδεαλιστική) ανάλυση της παγκόσμιας γεωπολιτικής κατάστασης και της θέσης/ρόλου των ΗΠΑ σε αυτήν.
Αναγνωρίζει την άνοδο της Κίνας
Η έκθεση αναγνώρισε την άνοδο της Κίνας και υπαινίχθηκε ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν πλέον να διατηρήσουν μια ηγεμονική θέση παγκοσμίως.
Αντίθετα, η Ουάσινγκτον θα πρέπει να επικεντρωθεί στη ενίσχυση της κυριαρχίας της στο Δυτικό Ημισφαίριο, μια παραλλαγή του Τrump για το διάσημο «Δόγμα Μονρόε» του 19ου αιώνα.
Η ομιλία του Hegseth που έγινε στο ετήσιο φόρουμ άμυνας που διεξήχθη στο Simi Valley της Καλιφόρνια, εδραίωσε περαιτέρω αυτή τη θέση, προσφέροντας μια ακόμα πιο σαφή ανάλυση αυτής της άποψης.
Οι 3 βασικοί στόχοι και οι 4 γραμμές δράσης
Αλλά δεν είναι μόνο τα όσα γραφειοκρατικά αναφέρονται στη νέα Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας των ΗΠΑ.
Λίγο μετά τη δημοσίευση της νέας στρατηγικής των ΗΠΑ ακολούθησε η ομιλία του Υπουργού Άμυνας Pete Hegseth στο Φόρουμ Άμυνας του Ronald Reagan, στην οποία ανέπτυξε τις στρατηγικές προτεραιότητες άμυνας των ΗΠΑ για το άμεσο μέλλον.
Ουσιαστικά, η ομιλία του Hegseth μπορεί να συνοψιστεί σε τρεις βασικούς στόχους πολιτικής της κυβέρνησης Trump:
1) Αποφυγή σύγκρουσης με την Κίνα στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, δηλαδή, η αντιμετώπιση του Πεκίνου με δύναμη αλλά όχι με σύγκρουση.
2) Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική της ασφάλεια.
3) Ανανεωμένη προσοχή στη διατήρηση της υπεροχής των ΗΠΑ στο Δυτικό Ημισφαίριο, που περιλαμβάνει μια πιο επιθετική στάση όχι μόνο στη Κεντρική και Λατινική Αμερική, αλλά και έναντι του Καναδά και της Γροιλανδίας.
Λαμβάνοντας υπόψη την ομιλία του Αμερικανού υπουργού Άμυνας, η νέα στρατηγική άμυνας των ΗΠΑ θέτει προτεραιότητες σε «τέσσερις βασικές γραμμές δράσης στο υπουργείο Πολέμου:
- Την υπεράσπιση της αμερικανικής ηπειρωτικής χώρας και του ημισφαιρίου της,
- Την αποτροπή της Κίνας μέσω της δύναμης και όχι της σύγκρουσης,
- Την αύξηση της κατανομής των βαρών μεταξύ των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, και
- Την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής βάσης της Αμερικής.
Με άλλα λόγια, η πολιτική αυτή σηματοδοτεί μια ριζική απομάκρυνση από τους δηλωθέντες στόχους εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ κατά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες.
Το τέλος της Ηγεμονίας
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Hegseth εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στους στόχους εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ στη μεταψυχροπολεμική εποχή, μια εποχή γνωστή και ως «Μονοπολικός Κόσμος» ή, όπως το περιέγραψε λανθασμένα ο Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας Francis Fukuyama στην αμφιλεγόμενη θεωρία του, το «Τέλος της Ιστορίας».
«Έξω από τον ιδεαλισμό και την ουτοπία.
Μέσα στον σκληροπυρηνικό ρεαλισμό» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Hegseth.
Επεξηγώντας περισσότερο, ο Hegseth είπε ότι οι ΗΠΑ δεν θα πρέπει να «αποσπώνται από την οικοδόμηση δημοκρατίας, την παρέμβαση, τους ακαθόριστους πολέμους, την αλλαγή καθεστώτων, την κλιματική αλλαγή, τις ηθικολογικές υποδείξεις και την αχρείαστη οικοδόμηση εθνών.
Αντ' αυτού, θα θέσουμε τα πρακτικά, συγκεκριμένα συμφέροντα του έθνους μας πρώτα» ανέφερε ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας.
Τι λένε για την Κίνα
Η ομιλία του Hegseth κατέστησε σαφές ότι η κυβέρνηση του Donald Trump κινείται προς μια πολιτική που αναγνωρίζει τις «σφαίρες επιρροής» υπό την ηγεσία των μεγάλων δυνάμεων: η Κίνα στην Ασία, η Ευρώπη για την Ευρώπη και οι ΗΠΑ στο Δυτικό Ημισφαίριο και γενικά στην Ευρώπη.
Αναφορικά με την Κίνα, ο Hegseth δήλωσε ότι οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας είναι πιο ισχυρές από ποτέ τα τελευταία χρόνια.
«Ο Πρόεδρος Trump και η παρούσα διοίκηση επιδιώκουν μια σταθερή ειρήνη, δίκαιο εμπόριο και σεβαστές σχέσεις», είπε ο Hegseth, προσθέτοντας ότι το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ είναι προσηλωμένο στο άνοιγμα μιας ευρύτερης γκάμας στρατιωτικών επικοινωνιών με τον στρατό της Κίνας, με σκοπό την αποφυγή συγκρούσεων και την αποκλιμάκωση.
«Αυτή η γραμμή δράσης βασίζεται στον ευέλικτο ρεαλισμό… μια προσέγγιση που στοχεύει όχι στη κυριαρχία, αλλά στην εξισορρόπηση της δύναμης… που θα επιτρέψει σε όλες τις χώρες να απολαμβάνουν μια αξιοπρεπή ειρήνη στον Ινδό-Ειρηνικό, όπου το εμπόριο κυλά ανοιχτά και δίκαια, όπου όλοι μπορούμε να ευημερούμε και όλοι οι ενδιαφερόμενοι να σέβονται τα συμφέροντά τους», υπογράμμισε ο Hegseth, προσθέτοντας ότι «αυτός είναι ο κόσμος που βλέπουμε στον Ινδό-Ειρηνικό, και αυτός είναι ο στόχος της προσέγγισής μας».
Αναγνωρίζοντας τις αυξανόμενες στρατιωτικές δυνατότητες της Κίνας, ο Hegseth είπε ότι οι ΗΠΑ θα ακολουθήσουν μια πολιτική «σεβασμού της ιστορικής στρατιωτικής ανάπτυξης που αναλαμβάνει η Κίνα», και το Πεντάγωνο «διατηρεί μια καθαρή κατανόηση του πόσο γρήγορη, εντυπωσιακή και ολιστική έχει υπάρξει η στρατιωτική τους ανάπτυξη».
Η Ευρώπη να αναλάβει τις ευθύνες της
Όσον αφορά την Ευρώπη, ο Hegseth τόνισε την ανάγκη για «αύξηση της κατανομής του βάρους».
Είπε ότι πολλοί που έχουν διαμορφώσει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ «έχουν χάσει τον προσανατολισμό» όταν πρόκειται να αντιμετωπίσουν τους συμμάχους τους ως ανίκανους να βοηθήσουν τους εαυτούς τους.
«Αυτό, φυσικά, είναι προφανώς γελοίο — και, για να το πούμε, προσβλητικό για τους συμμάχους μας», είπε ο Hegseth, προσθέτοντας ότι είναι σημαντικό για τους συμμάχους και τους εταίρους της Αμερικής να αναλάβουν τις ευθύνες τους για την κοινή άμυνα.
«Οι σύμμαχοι δεν είναι παιδιά», είπε.
«Μπορούμε και πρέπει να περιμένουμε από αυτούς να κάνουν το μέρος που τους αναλογεί».
Αναφορικά με τη στρατηγική της κυβέρνησης Trump για την υπεροχή των ΗΠΑ στο Δυτικό Ημισφαίριο, ο Hegseth είπε ότι οι ΗΠΑ «οφείλουν να δώσουν προτεραιότητα στην πατρίδα και στο ημισφαίριο μας...
Οι απειλές παραμένουν σε άλλες περιοχές, και οι σύμμαχοί μας πρέπει να αναλάβουν δράση, και να το κάνουν πραγματικά».
Με άλλα λόγια, η Ευρώπη θα πρέπει να αναλάβει την άμυνά της μόνη της, καθώς οι ΗΠΑ θα παραμείνουν επικεντρωμένες στο Δυτικό Ημισφαίριο.
Καταλαβαίνουν τον κίνδυνο οι Ευρωπαίοι
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ευρώπη γνωρίζει τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει στο πλαίσιο της νέας εξωτερικής πολιτικής και στρατηγικής των ΗΠΑ.
Βρίσκεται αντιμέτωπη τόσο με τους κινδύνους ενός πολέμου που συνεχίζεται στην Ουκρανία και μιας αβέβαιης ειρηνευτικής διαδικασίας, όσο και με το πολύ πραγματικό ενδεχόμενο μιας αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη Γροιλανδία, ένα έδαφος που ανήκει στη Δανία, κράτος-μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συναντήθηκαν χθες Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2025 για να συζητήσουν τις εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία, ωστόσο εξέδωσαν και κοινή δήλωση με την οποία απέρριψαν κάθε αμερικανική εδαφική φιλοδοξία για το αρκτικό νησί, τονίζοντας ότι: «Η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της. Μόνο η Δανία και η Γροιλανδία έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για ζητήματα που τις αφορούν».
Έντονη διπλωματική κινητικότητα και μηνύματα από την Ουάσινγκτον
Νωρίτερα σήμερα Τετάρτη 7/1 ακολούθησε έντονη διπλωματική δραστηριότητα.
Ο Υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Jean-Noël Barrot, δήλωσε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Marco Rubio.
Σύμφωνα με τον Γάλλο αξιωματούχο, ο Rubio «απέκλεισε το ενδεχόμενο να συμβεί στη Γροιλανδία ό,τι συνέβη στη Βενεζουέλα».
Την ίδια στιγμή, η Wall Street Journal μετέδωσε ότι ο Rubio φέρεται να είπε σε κεκλεισμένη ενημέρωση στο Καπιτώλιο πως η κυβέρνηση Trump δεν σχεδιάζει εισβολή στη Γροιλανδία, αλλά επιδιώκει την αγορά της από τη Δανία.
Αντιφατικά μηνύματα για Γροιλανδία
Ωστόσο, η εικόνα περιπλέκεται από τις δηλώσεις της εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου, Karoline Leavitt, η οποία ανέφερε στο CNBC ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει «ένα ευρύ φάσμα επιλογών» για την απόκτηση της Γροιλανδίας - συμπεριλαμβανομένης και της «χρήσης του αμερικανικού στρατού».
Η Γροιλανδία και η Δανία έχουν ζητήσει επίσημη συνάντηση με τον Rubio για να αποσαφηνιστούν οι προθέσεις των ΗΠΑ.
Τη Δευτέρα, η πρωθυπουργός της Δανίας Mette Frederiksen προειδοποίησε ότι:
«Αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν σε άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, τότε όλα θα σταματήσουν».
Υπαρξιακή κρίση στις διατλαντικές σχέσεις;
Δεν είναι η πρώτη φορά που η διατλαντική σχέση δείχνει εύθραυστη υπό την ηγεσία του Donald Trump.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα εκφράσει την απαξίωσή του για όσα θεωρεί αδυναμίες της Ευρώπης — κυρίως στον τομέα των αμυντικών δαπανών, των επενδύσεων και της οικονομικής ισχύος.
Υπενθυμίζεται πως οι ΗΠΑ προειδοποίησαν στην Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας ότι η Ευρώπη κινδυνεύει με παρακμή.
Ο Trump χαρακτήρισε τους Ευρωπαίους ηγέτες «αδύναμους» και έκανε λόγο για μια ήπειρο που «αποσυντίθεται».
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονη ενόχληση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όμως το βασικό ερώτημα που τέθηκε ήταν εάν, πίσω από τη ρητορική, υπήρχε κάποιος πυρήνας αλήθειας.
Στη στρατηγική ασφαλείας της, η Ουάσινγκτον απαρίθμησε ως λόγους ανησυχίας για την Ευρώπη την επιβράδυνση της οικονομίας, τις μεταναστευτικές πολιτικές και την «απώλεια εθνικής ταυτότητας και αυτοπεποίθησης».
Παράλληλα, προειδοποίησε για «πολιτισμική εξαφάνιση» και αμφισβήτησε το κατά πόσο τα ευρωπαϊκά κράτη μπορούν να παραμείνουν «αξιόπιστοι σύμμαχοι».
Επιμένουν στο αδιέξοδο οι Ευρωπαίοι
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη δεν φαίνεται να αντιλαμβάνεται τα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται.
Κατά την χθεσινή συνεδρίαση της «Συμμαχίας των Προθύμων» που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι έγινε ακριβώς αυτό που οι συμμετέχοντες ήθελαν.
Δηλαδή, ένα αποφασιστικό βήμα προς την πλήρη και οριστική εξαφάνιση οποιωνδήποτε πραγματικών προοπτικών για ειρηνική διευθέτηση της ουκρανικής σύγκρουσης.
Οι Ευρωπαίοι «σύμμαχοι» του Κιέβου υποστήριξαν αδιαμφισβήτητα όλα τα πιο αδιανόητα για τη Ρωσία «θέλω» του Zelensky, αποδεικνύοντας με αυτό τον τρόπο την αποφασιστικότητά τους για στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Μόσχα.
Τα τελικά έγγραφα της συνόδου αποτελούν 100% απόδειξη αυτού.
Το πιο σημαντικό από τα σημεία που υπογράφηκαν αναμφίβολα είναι η διακήρυξη της πρόθεσης για την ανάπτυξη «πολυεθνικών δυνάμεων» στην Ουκρανία μετά την ολοκλήρωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, την οποία υπέγραψαν η Ουκρανία, η Γαλλία και η Βρετανία.
Στην ουσία, αυτό ήταν ο «Ρουβίκωνας» στις διαπραγματεύσεις που η «Συμμαχία των Προθύμων» αποφάσισε να περάσει, παρά την κατηγορηματική αντίθεση της Ρωσίας.
Και ας είναι τα σχέδια για την είσοδο κατοχικών δυνάμεων στην Ουκρανία ακόμη «σε μορφή προσχεδίων», αυτό δεν αλλάζει την ουσία του ζητήματος.
Όποια κι αν είναι τα λεπτομερή σχέδια, η Μόσχα δεν θα συμφωνήσει με την υλοποίησή τους υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.
Η Ευρώπη δεν κρύβει πλέον την επιθυμία της να εγκατασταθεί μόνιμα στην Ουκρανία μέσω του ΝΑΤΟ, δημιουργώντας μια ενιαία στρατιωτική υποδομή που θα κατευθύνεται φυσικά κατά της Ρωσίας.
Κάτι το οποίο ήταν και ο λόγος για τον οποίο ξεκίνησε η ειδική στρατιωτική επιχείρηση της Ρωσίας το 2022.
Απαράδεκτα Σχέδια
Η Γερμανία, μέσω του επικεφαλής της κυβέρνησης, Friedrich Merz ανακοίνωσε ότι οι δυνάμεις της δεν θα εισέλθουν στην Ουκρανία, αλλά είναι έτοιμες να «τοποθετήσουν τις δυνάμεις τους κοντά στα σύνορά της, στο έδαφος του ΝΑΤΟ».
Ο Merz προχώρησε μάλιστα στην προκλητική δήλωση ότι «η Γερμανία θα αναλάβει την ευθύνη για την ασφάλεια όχι μόνο της Ουκρανίας, αλλά και ολόκληρης της ηπείρου».
Είναι σαφές ότι δεν πρόκειται για «ειρηνευτικό σχέδιο», αλλά για κάτι εντελώς διαφορετικό.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να δώσουν την εικόνα μιας συμφωνίας, ενώ στην πραγματικότητα επιχειρούν να καταστήσουν την Ουκρανία προκεχωρημένο οχυρό κατά της Ρωσίας.
Η «Συμμαχία των Προθύμων» σίγουρα δεν σκοπεύει να σταματήσει εδώ.
Το επόμενο βήμα είναι πιθανώς να πείσουν τον Πρόεδρο Trump να υπογράψει τις απαράδεκτες απαιτήσεις τους.
Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, θα προσπαθήσουν να ασκήσουν πίεση στον Αμερικανό ηγέτη, χρησιμοποιώντας κάθε μέσο, ακόμη και υποσχέσεις για «ασφάλεια» των αμερικανικών συμφερόντων στην Ουκρανία.
Αν ο Trump υποκύψει στην πίεση αυτή, τα επόμενα βήματα μπορεί να είναι εξαιρετικά επικίνδυνα, με περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης, επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων στη Ρωσία και ακόμη και στρατιωτικές επιθέσεις.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών