Στις 10 Ιανουαρίου, Κίνα, Ρωσία και Ιράν ξεκίνησαν κοινές ναυτικές ασκήσεις BRICS Plus στα στρατηγικά ύδατα της Νότιας Αφρικής.
Η πρωτοβουλία εκλαμβάνεται ως ηχηρή επίδειξη στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ χωρών που εμφανίζονται ολοένα και πιο ευθυγραμμισμένες απέναντι στις πολιτικές της κυβέρνησης του Προέδρου Donald Trump.
Ο χρόνος και η σύνθεση των ασκήσεων πυροδότησαν έντονες συζητήσεις στη διεθνή κοινότητα, όπως τονίζει σε ανάλυσή του το Modern Diplomacy.
Τα πολεμικά γυμνάσια θεωρούνται σαφές μήνυμα αλληλεγγύης, σε ένα εξαιρετικά τεταμένο γεωπολιτικό περιβάλλον: την πρόσφατη σύλληψη και κράτηση του Προέδρου της Βενεζουέλας Nicolás Maduro από αμερικανικές δυνάμεις και τις επανειλημμένες δηλώσεις του Donald Trump περί ανάληψης ελέγχου της Γροιλανδίας, αυτόνομου εδάφους της Δανίας.
Η Κοπεγχάγη, ως σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, αντέδρασε έντονα, προειδοποιώντας ότι «μια επίθεση στη Γροιλανδία θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ».
Παράλληλα, ο Donald Trump απηύθυνε προειδοποιήσεις προς κυβερνήσεις όπως της Κολομβίας, της Κούβας, του Μεξικού και του Ιράν.
Η ένταση κλιμακώθηκε περαιτέρω όταν στήριξε νομοσχέδιο για την επιβολή κυρώσεων σε χώρες που αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο, απειλώντας με δασμούς έως και 500% στις εισαγωγές. Το κλίμα αυτό ενισχύει την αντίληψη ότι η αμερικανική εξωτερική πολιτική ακολουθεί επιθετική και μονομερή κατεύθυνση.
Η σύλληψη Maduro και τα ερωτήματα για την κυριαρχία
Η σύλληψη του Nicolás Maduro θεωρείται πρωτοφανής ενέργεια που προκάλεσε σοκ σε διπλωματικό επίπεδο.
Το γεγονός εγείρει θεμελιώδη ερωτήματα για την κρατική κυριαρχία, το διεθνές δίκαιο και τα όρια της αμερικανικής παρέμβασης.
Υπό αυτό το πρίσμα, η επιχείρηση BRICS Plus παρουσιάζεται ως κίνηση που στοχεύει στη «διασφάλιση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και των θαλάσσιων οικονομικών δραστηριοτήτων».
Τι είναι το BRICS+ και γιατί ανησυχεί η Ουάσιγκτον
H BRICS αποτελεί συμμαχία των Βραζιλίας, Ρωσίας, Ινδίας, Κίνας και Νότιας Αφρικής.
Στο πλαίσιο διεύρυνσης, έχουν ενταχθεί επιπλέον χώρες όπως η Αίγυπτος, η Ινδονησία, η Σαουδική Αραβία, η Αιθιοπία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η διευρυμένη αυτή ομάδα θεωρείται αντίβαρο στην οικονομική κυριαρχία των ΗΠΑ και της Δύσης. Η κυβέρνηση του Donald Trump εκφράζει ανησυχία ότι τα μέλη του BRICS επιδιώκουν αποδολαριοποίηση και υπονόμευση της κυριαρχίας του πετροδολαρίου.
Τον περασμένο Ιανουάριο, ο Trump απείλησε τα μέλη με επιπλέον εμπορικό δασμό 10%.
Οι ασκήσεις στο Simon’s Town και ο στρατηγικός συμβολισμός
Οι ναυτικές δυνάμεις διαφόρων μελών του BRICS Plus συγκεντρώθηκαν στο Simon’s Town της Νότιας Αφρικής, σημείο ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας, καθώς βρίσκεται στη συμβολή Ατλαντικού και Ινδικού Ωκεανού.
Οι ασκήσεις ολοκληρώθηκαν στις 16 Ιανουαρίου, αλλά προκάλεσαν ανησυχία λόγω της διεξαγωγής τους σε περίοδο αυξημένων εντάσεων.
Οι σχέσεις των ΗΠΑ με χώρες όπως η Κίνα, το Ιράν και η Ρωσία βρίσκονται σε ψυχρό στάδιο, με την Ουάσιγκτον να επικρίνει τόσο τις εσωτερικές όσο και τις εξωτερικές πολιτικές τους.
Η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής απέρριψε τις κατηγορίες περί εχθρικής στάσης, υποστηρίζοντας ότι οι ασκήσεις είχαν μη πολιτικό χαρακτήρα και στόχευαν στην ενίσχυση της κυριαρχίας, του αμοιβαίου σεβασμού και της δέσμευσης στην ειρήνη και τη σταθερότητα.
Στόχοι των ναυτικών γυμνασίων
Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, οι ασκήσεις αποσκοπούσαν στην προστασία κρίσιμων θαλάσσιων οδών και εμπορικών διαδρομών, καθώς και στη διασφάλιση των οικονομικών δραστηριοτήτων των κρατών-μελών. Πολλά από αυτά έχουν επηρεαστεί από τον εμπορικό πόλεμο των ΗΠΑ, μέσω κυρώσεων (Ιράν, Ρωσία) και δασμών (Ινδία, Βραζιλία).
Οι δραστηριότητες περιλάμβαναν ναυτικά πλήγματα, επιχειρήσεις αντιτρομοκρατικής διάσωσης και ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και του συντονισμού μεταξύ των στόλων.
Γεωπολιτικά ρίσκα για την Πρετόρια
Η συμμετοχή της Νότιας Αφρικής σε κοινές ασκήσεις με Ρωσία και Ιράν ενδέχεται να επιβαρύνει τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ. Το τρίγωνο Ιράν–ΗΠΑ–Ρωσία βρίσκεται ήδη σε περίοδο έντασης, με Τεχεράνη και Μόσχα να έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι βρίσκονται σε σύγκρουση με την Ουάσιγκτον.
Ενώ η Νότια Αφρική ενισχύει τη ναυτική της ασφάλεια, καλείται παράλληλα να διαχειριστεί προσεκτικά τη γεωπολιτική της ισορροπία.
Ένας κόσμος σε επικίνδυνη καμπή
Η παρουσία ρωσικών και κινεζικών πολεμικών πλοίων σε νοτιοαφρικανική βάση προσδίδει νέα διάσταση στην παγκόσμια ναυτική ισορροπία.
Το ερώτημα παραμένει αν οι ασκήσεις στοχεύουν αποκλειστικά στη σταθερότητα των διεθνών υδάτων ή αν προοιωνίζουν βαθύτερη στρατιωτική σύμπλευση.
Σε μια περίοδο αυξημένων παγκόσμιων εντάσεων, η διεθνής τάξη μοιάζει να κινείται σε επικίνδυνα νερά.
Πριν από κάθε στρατιωτική πρωτοβουλία, οι ηγέτες καλούνται να αναζητήσουν τρόπους αποφυγής συγκρούσεων και κλιμάκωσης, προτού ο κόσμος βρεθεί αντιμέτωπος με νέες, ανεξέλεγκτες κρίσεις.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών