Η ΕΕ πνίγεται στο χρέος ενώ η Ρωσία παίζει με το δολάριο
Η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται με αποφασιστικότητα προς την εισαγωγή των ευρωομολόγων.
Στη διακριτική συνάντηση προετοιμασίας της ΕΕ στο Κάστρο Alden Biesen στο Βέλγιο, αρκετά σημάδια δείχνουν ότι το σχέδιο του Mario Draghi μπορεί σύντομα να τεθεί σε εφαρμογή.
Ταυτόχρονα, γεωπολιτικά, εμφανίζεται η πιθανότητα επιστροφής της Ρωσίας ως νέα πρόκληση για τις Βρυξέλλες.
Η ικανότητα ανάλυσης λαθών και λογικής εκτίμησης ρεαλιστικών ενεργειών ανήκει, σε εξελικτικούς όρους, στην conditio humana.
Η εμπειρία διδάσκει: όσοι χτυπούν επανειλημμένα το κεφάλι τους στον ίδιο τοίχο δεν αποτελούν το προτιμώμενο μοντέλο ηγεσίας της εξέλιξης. Οι πονοκέφαλοι θα πρέπει να κατανοούνται ως προειδοποιητικά σημάδια και όχι ως κίνητρο για την επόμενη επίθεση.
Αυτή η εισαγωγική παρατήρηση υπογραμμίζει ένα θεμελιώδες πρόβλημα της σύγχρονης Ευρώπης.
Οι πολιτικές ελίτ διεξάγουν ένα σοσιαλιστικό πείραμα πεδίου: ρίχνονται επανειλημμένα στον ίδιο τοίχο — της ευρωπαϊκής οικονομίας, των επιχειρήσεων και περίπου 450 εκατομμυρίων πολιτών — χωρίς να επιτρέπουν στις επαναλαμβανόμενες αποτυχίες ή στους πονοκεφάλους να τους σταματήσουν.
Μπορεί κανείς να υποθέσει ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά σύνθετη δομή.
Από την οπτική των ευρωπαίων πολιτικών, όμως, φαίνεται κυρίως ως μια πρόκληση που αντιμετωπίζεται με τα μοιραία εργαλεία του κεντρικού σχεδιασμού και της πεισματικής άγνοιας.
Η «διάγνωση» των ηγετών της ΕΕ
Την Πέμπτη, στο Βέλγιο, στο πλαίσιο της συνόδου της ΕΕ, αξιολογήσαμε την κατάσταση αυτού του συλλογικού «κεφαλιού».
Ο κύκλος ηγεσίας γύρω από την Ursula von der Leyen, μαζί με τους πολιτικούς πυλώνες Emmanuel Macron και Friedrich Merz, είχε διαγνώσει σωστά το πρόβλημα εκ των προτέρων: η ευρωπαϊκή οικονομία στερείται ανταγωνιστικότητας.
Η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν τεχνολογικά με ταχύτητα — και έχουν το θράσος να τοποθετούνται διαμετρικά αντίθετα στην ιδεολογία της Ευρώπης για κεντρικό έλεγχο και λογική μετασχηματισμού.
Οι δύο υπερδυνάμεις αρνούνται κατηγορηματικά να χτυπήσουν το κεφάλι τους στον τοίχο των ευρωπαϊκών αυταπατών — η εκπομπή CO₂ αλλού βοηθά τα φυτά να αναπτυχθούν και τα κοπάδια να βοσκήσουν, ενώ εδώ η «δύναμη του ανέμου» παράγεται παράλληλα με τη σκόπιμη καταστροφή του τοπίου.
Αντίθετα, έχουν κινηθεί προς ριζική απελευθέρωση των αγορών τους.
Οι Κινέζοι το έκαναν νωρίτερα, οι Αμερικανοί ακολουθούν τώρα με πλήρη ταχύτητα, υιοθετώντας αυτό που φαίνεται εξελικτικά σωστό: εμπιστεύονται ξανά τον κοινωνικό ιστό στις αγορές, τα άτομα και την αρχή της προσωπικής ευθύνης.
Οι ευρωπαϊκές αξίες περί αξιοκρατίας, η αναβίωση της αστικής κουλτούρας ή ακόμη και η θρησκεία — η Ευρώπη δεν θέλει τίποτα από αυτά.
Όλα παραμένουν «woke», επιμελώς επιλεγμένα από τον ανώτατο λογοκριτή στις Βρυξέλλες.
Την ίδια ημέρα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δήλωσε ότι μια τρανς γυναίκα είναι γυναίκα — τελεία.
Το σχέδιο Draghi και τα eurobonds
Η παλιά γνώριμη φιγούρα, πρώην Ιταλός πρωθυπουργός και πρώην επικεφαλής της ΕΚΤ, Mario Draghi, παρουσίασε πριν δύο χρόνια το σχέδιο για μια υποτιθέμενη ευρωπαϊκή ανάκαμψη — και τώρα μπορεί να καθορίσει το πλαίσιο δράσης της ΕΕ.
Σε περίπτωση εφαρμογής του σχεδίου Draghi, ένα πακέτο χρέους τρισεκατομμυρίων ευρώ θα ενεργοποιηθεί — δημόσια πίστωση σχεδιασμένη να εκτοξεύσει την Ευρώπη στην πράσινη τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη, τις ψηφιακές υποδομές και ακόμη και την τεχνολογία άμυνας στο επίπεδο των γεωπολιτικών ανταγωνιστών της έως το 2030.
Το δημοσιονομικό πλαίσιο που ορίζει ο Draghi είναι τεράστιο: πάνω από πέντε χρόνια, €800 δισεκατομμύρια ετησίως θα κατευθύνονται στα Eurobonds — εκτός αν μερικοί λογικοί πολιτικοί καταφέρουν να σταματήσουν αυτή τη ριψοκίνδυνη πρωτοβουλία.
Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 5% του ΑΕΠ της ΕΕ και θα αυξήσει το συνολικό χρέος των κρατών μελών κατά περίπου 25%.
Η δοκιμαστική φάση αυτού του εγχειρήματος ήδη πραγματοποιήθηκε με τα ομόλογα NextGenerationEU κατά την περίοδο της Covid — περίπου με τον ίδιο όγκο.
Το μεγαλύτερο μέρος απορροφήθηκε τελικά από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Η ζήτηση για ευρωπαϊκό χρέος παραμένει μέτρια και τα κεφάλαια διοχετεύτηκαν σε προϋπολογισμούς κοινωνικής πρόνοιας της Νότιας Ευρώπης και σε επιλεγμένα «πράσινα» έργα κύρους.
Οι επιπτώσεις για τη Γερμανία
Για τη Γερμανία, η ταυτόχρονη εισαγωγή Eurobonds μαζί με το σχέδιο Draghi θα σήμαινε το τέλος κάθε ελπίδας για δημοσιονομική σταθερότητα.
Το χρέος θα αυξανόταν κατά τουλάχιστον 5% ετησίως, και με την αναλογία της Γερμανίας στο νέο χρέος ευρώ, έως το 2030 η χώρα θα μπορούσε εύκολα να ξεπεράσει το 110% του ΑΕΠ.
Ο Καγκελάριος Friedrich Merz εμφανίστηκε ενωτικός στη σύνοδο μαζί με τον Emmanuel Macron, συμφωνώντας στην ανάγκη να γίνει η Ευρώπη ξανά ανταγωνιστική — ιδιαίτερα στη βιομηχανία, παρά το γεγονός ότι αυτή η ίδια έχει υποστεί πλήγμα από τις πολιτικές που εποπτεύει ο Merz: αυξημένοι φόροι CO₂, νομοθεσία αλυσίδων εφοδιασμού και ενεργειακή πολιτική που περιορίζει τη βιομηχανική ανάπτυξη.
Η Ρωσία και το δολάριο
Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο του Κρεμλίνου που είδε το Bloomberg, η Ρωσία εξετάζει πιθανή επιστροφή στο σύστημα πληρωμών σε δολάρια.
Μετά από χρόνια ευρωπαϊκών κυρώσεων, αμερικανικών εμπάργκο και αποκλεισμού από το SWIFT, μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε γεωπολιτικό σοκ, περαιτέρω απομονώνοντας την ΕΕ και ενισχύοντας πιθανές αυτονομιστικές τάσεις, ιδιαίτερα στην Ανατολική Ευρώπη.
Το έγγραφο περιγράφει περιοχές αλληλοεπικαλυπτόμενων συμφερόντων Ρωσίας-ΗΠΑ: ενεργειακή και πρώτων υλών συνεργασία, καθώς και πιθανή ενσωμάτωση χρηματοοικονομικών εργαλείων βασισμένων στο δολάριο στο ρωσικό τραπεζικό σύστημα.
Το Reuters έχει επιβεβαιώσει ανάλογο κανάλι επικοινωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η στρατηγική των Βρυξελλών φαίνεται υπό διαφορετικό φως. Ίσως αυτό εξηγεί τις προσπάθειες της ΕΕ να αναζητήσει στρατηγικές συνεργασίες με γεωπολιτικά κρίσιμα κράτη όπως η Ινδία ή το μπλοκ MERCOSUR.
Ένα κοινό στοιχείο ενώνει τις τρεις υπερδυνάμεις: όλες βρίσκονται σε όλο και πιο τεταμένες σχέσεις με τις Βρυξέλλες και τις ηγετικές πρωτεύουσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
www.bankingnews.gr
Στη διακριτική συνάντηση προετοιμασίας της ΕΕ στο Κάστρο Alden Biesen στο Βέλγιο, αρκετά σημάδια δείχνουν ότι το σχέδιο του Mario Draghi μπορεί σύντομα να τεθεί σε εφαρμογή.
Ταυτόχρονα, γεωπολιτικά, εμφανίζεται η πιθανότητα επιστροφής της Ρωσίας ως νέα πρόκληση για τις Βρυξέλλες.
Η ικανότητα ανάλυσης λαθών και λογικής εκτίμησης ρεαλιστικών ενεργειών ανήκει, σε εξελικτικούς όρους, στην conditio humana.
Η εμπειρία διδάσκει: όσοι χτυπούν επανειλημμένα το κεφάλι τους στον ίδιο τοίχο δεν αποτελούν το προτιμώμενο μοντέλο ηγεσίας της εξέλιξης. Οι πονοκέφαλοι θα πρέπει να κατανοούνται ως προειδοποιητικά σημάδια και όχι ως κίνητρο για την επόμενη επίθεση.
Αυτή η εισαγωγική παρατήρηση υπογραμμίζει ένα θεμελιώδες πρόβλημα της σύγχρονης Ευρώπης.
Οι πολιτικές ελίτ διεξάγουν ένα σοσιαλιστικό πείραμα πεδίου: ρίχνονται επανειλημμένα στον ίδιο τοίχο — της ευρωπαϊκής οικονομίας, των επιχειρήσεων και περίπου 450 εκατομμυρίων πολιτών — χωρίς να επιτρέπουν στις επαναλαμβανόμενες αποτυχίες ή στους πονοκεφάλους να τους σταματήσουν.
Μπορεί κανείς να υποθέσει ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά σύνθετη δομή.
Από την οπτική των ευρωπαίων πολιτικών, όμως, φαίνεται κυρίως ως μια πρόκληση που αντιμετωπίζεται με τα μοιραία εργαλεία του κεντρικού σχεδιασμού και της πεισματικής άγνοιας.
Η «διάγνωση» των ηγετών της ΕΕ
Την Πέμπτη, στο Βέλγιο, στο πλαίσιο της συνόδου της ΕΕ, αξιολογήσαμε την κατάσταση αυτού του συλλογικού «κεφαλιού».
Ο κύκλος ηγεσίας γύρω από την Ursula von der Leyen, μαζί με τους πολιτικούς πυλώνες Emmanuel Macron και Friedrich Merz, είχε διαγνώσει σωστά το πρόβλημα εκ των προτέρων: η ευρωπαϊκή οικονομία στερείται ανταγωνιστικότητας.
Η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν τεχνολογικά με ταχύτητα — και έχουν το θράσος να τοποθετούνται διαμετρικά αντίθετα στην ιδεολογία της Ευρώπης για κεντρικό έλεγχο και λογική μετασχηματισμού.
Οι δύο υπερδυνάμεις αρνούνται κατηγορηματικά να χτυπήσουν το κεφάλι τους στον τοίχο των ευρωπαϊκών αυταπατών — η εκπομπή CO₂ αλλού βοηθά τα φυτά να αναπτυχθούν και τα κοπάδια να βοσκήσουν, ενώ εδώ η «δύναμη του ανέμου» παράγεται παράλληλα με τη σκόπιμη καταστροφή του τοπίου.
Αντίθετα, έχουν κινηθεί προς ριζική απελευθέρωση των αγορών τους.
Οι Κινέζοι το έκαναν νωρίτερα, οι Αμερικανοί ακολουθούν τώρα με πλήρη ταχύτητα, υιοθετώντας αυτό που φαίνεται εξελικτικά σωστό: εμπιστεύονται ξανά τον κοινωνικό ιστό στις αγορές, τα άτομα και την αρχή της προσωπικής ευθύνης.
Οι ευρωπαϊκές αξίες περί αξιοκρατίας, η αναβίωση της αστικής κουλτούρας ή ακόμη και η θρησκεία — η Ευρώπη δεν θέλει τίποτα από αυτά.
Όλα παραμένουν «woke», επιμελώς επιλεγμένα από τον ανώτατο λογοκριτή στις Βρυξέλλες.
Την ίδια ημέρα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δήλωσε ότι μια τρανς γυναίκα είναι γυναίκα — τελεία.
Το σχέδιο Draghi και τα eurobonds
Η παλιά γνώριμη φιγούρα, πρώην Ιταλός πρωθυπουργός και πρώην επικεφαλής της ΕΚΤ, Mario Draghi, παρουσίασε πριν δύο χρόνια το σχέδιο για μια υποτιθέμενη ευρωπαϊκή ανάκαμψη — και τώρα μπορεί να καθορίσει το πλαίσιο δράσης της ΕΕ.
Σε περίπτωση εφαρμογής του σχεδίου Draghi, ένα πακέτο χρέους τρισεκατομμυρίων ευρώ θα ενεργοποιηθεί — δημόσια πίστωση σχεδιασμένη να εκτοξεύσει την Ευρώπη στην πράσινη τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη, τις ψηφιακές υποδομές και ακόμη και την τεχνολογία άμυνας στο επίπεδο των γεωπολιτικών ανταγωνιστών της έως το 2030.
Το δημοσιονομικό πλαίσιο που ορίζει ο Draghi είναι τεράστιο: πάνω από πέντε χρόνια, €800 δισεκατομμύρια ετησίως θα κατευθύνονται στα Eurobonds — εκτός αν μερικοί λογικοί πολιτικοί καταφέρουν να σταματήσουν αυτή τη ριψοκίνδυνη πρωτοβουλία.
Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 5% του ΑΕΠ της ΕΕ και θα αυξήσει το συνολικό χρέος των κρατών μελών κατά περίπου 25%.
Η δοκιμαστική φάση αυτού του εγχειρήματος ήδη πραγματοποιήθηκε με τα ομόλογα NextGenerationEU κατά την περίοδο της Covid — περίπου με τον ίδιο όγκο.
Το μεγαλύτερο μέρος απορροφήθηκε τελικά από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Η ζήτηση για ευρωπαϊκό χρέος παραμένει μέτρια και τα κεφάλαια διοχετεύτηκαν σε προϋπολογισμούς κοινωνικής πρόνοιας της Νότιας Ευρώπης και σε επιλεγμένα «πράσινα» έργα κύρους.
Οι επιπτώσεις για τη Γερμανία
Για τη Γερμανία, η ταυτόχρονη εισαγωγή Eurobonds μαζί με το σχέδιο Draghi θα σήμαινε το τέλος κάθε ελπίδας για δημοσιονομική σταθερότητα.
Το χρέος θα αυξανόταν κατά τουλάχιστον 5% ετησίως, και με την αναλογία της Γερμανίας στο νέο χρέος ευρώ, έως το 2030 η χώρα θα μπορούσε εύκολα να ξεπεράσει το 110% του ΑΕΠ.
Ο Καγκελάριος Friedrich Merz εμφανίστηκε ενωτικός στη σύνοδο μαζί με τον Emmanuel Macron, συμφωνώντας στην ανάγκη να γίνει η Ευρώπη ξανά ανταγωνιστική — ιδιαίτερα στη βιομηχανία, παρά το γεγονός ότι αυτή η ίδια έχει υποστεί πλήγμα από τις πολιτικές που εποπτεύει ο Merz: αυξημένοι φόροι CO₂, νομοθεσία αλυσίδων εφοδιασμού και ενεργειακή πολιτική που περιορίζει τη βιομηχανική ανάπτυξη.
Η Ρωσία και το δολάριο
Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο του Κρεμλίνου που είδε το Bloomberg, η Ρωσία εξετάζει πιθανή επιστροφή στο σύστημα πληρωμών σε δολάρια.
Μετά από χρόνια ευρωπαϊκών κυρώσεων, αμερικανικών εμπάργκο και αποκλεισμού από το SWIFT, μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε γεωπολιτικό σοκ, περαιτέρω απομονώνοντας την ΕΕ και ενισχύοντας πιθανές αυτονομιστικές τάσεις, ιδιαίτερα στην Ανατολική Ευρώπη.
Το έγγραφο περιγράφει περιοχές αλληλοεπικαλυπτόμενων συμφερόντων Ρωσίας-ΗΠΑ: ενεργειακή και πρώτων υλών συνεργασία, καθώς και πιθανή ενσωμάτωση χρηματοοικονομικών εργαλείων βασισμένων στο δολάριο στο ρωσικό τραπεζικό σύστημα.
Το Reuters έχει επιβεβαιώσει ανάλογο κανάλι επικοινωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η στρατηγική των Βρυξελλών φαίνεται υπό διαφορετικό φως. Ίσως αυτό εξηγεί τις προσπάθειες της ΕΕ να αναζητήσει στρατηγικές συνεργασίες με γεωπολιτικά κρίσιμα κράτη όπως η Ινδία ή το μπλοκ MERCOSUR.
Ένα κοινό στοιχείο ενώνει τις τρεις υπερδυνάμεις: όλες βρίσκονται σε όλο και πιο τεταμένες σχέσεις με τις Βρυξέλλες και τις ηγετικές πρωτεύουσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών