Πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο ρωσικός στρατός δεν είχε αντιμετωπίσει ισότιμο αντίπαλο...
Τέσσερα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα 24 Φεβρουαρίου από την έναρξη της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Αυτή η περίοδος είναι αρκετή για να διευκρινιστούν οι περισσότερες ερωτήσεις σχετικά με τον εκσυγχρονισμό των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων, την ενίσχυση της μαχητικής τους ισχύος, την αύξηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας, καθώς και τις τάσεις και μεθόδους τεχνικού εξοπλισμού του στρατού και του ναυτικού.
Σύμφωνα με τον Ρώσο αναλυτή και απόστρατο συνταγματάρχη, Mikhail Khodarenko, δεδομένου ότι αυτή η στρατιωτική επιχείρηση δεν θα αποτελέσει και την τελευταία ένοπλη σύγκρουση στην ιστορία του ρωσικού κράτους και των ένοπλων δυνάμεων της, είναι σκόπιμο να εξεταστεί που πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στο ρωσικό στράτευμα για το εγγύς μέλλον.
Δεν υπήρχαν ισότιμοι αντίπαλοι
Όπως λέει ο Khodarenko, τα σύγχρονα, υψηλής τεχνολογίας όπλα αναπτύσσονται και τίθενται σε παραγωγή για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα.
Για παράδειγμα, τόσο στη Ρωσία όσο και στις ΗΠΑ η ανάπτυξη ενός μαχητικού 5ης γενιάς χρειάστηκε περίπου 20 χρόνια.
Η δημιουργία ενός σύνθετου συστήματος αντιαεροπορικών πυραύλων μεγάλης εμβέλειας απαιτεί τουλάχιστον 10 χρόνια.
Ακόμα και η κατασκευή δοκιμασμένων τύπων τεχνικών μέσων (π.χ. υποβρύχια ρωσικού έργου 636.3) απαιτεί περίπου δύο χρόνια.
Δεν μπορεί να λεχθεί ότι πριν από την ειδική στρατιωτική επιχείρηση δεν δόθηκε η απαραίτητη προσοχή στην ανάπτυξη τέτοιων όπλων.
Ωστόσο, για πολύ μεγάλο και αδικαιολόγητα μεγάλο χρονικό διάστημα, στην προετοιμασία των Ενόπλων Δυνάμεων της Ρωσίας δόθηκε έμφαση στην καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας.
Στόχος μη τακτικοί ένοπλοι σχηματισμοί
Στην ουσία, στις πιθανές συγκρούσεις στόχος ήταν η εξόντωση μη τακτικών ένοπλων σχηματισμών, που διέθεταν μόνο ελαφρά πυροβόλα όπλα, όλμους και, το πολύ, αντιαεροπορικά μέσα όπως ZU-23 ή φορητούς αντιαεροπορικούς πυραύλους.
Στην περίπτωση αυτή, μειώνονται σημαντικά (και με φυσικό τρόπο) οι απαιτήσεις για πολλές συνιστώσες της στρατιωτικής ισχύος του στρατού και του ναυτικού.
Για παράδειγμα, στη μάχη κατά της τρομοκρατίας, ακόμα και οι συζητήσεις για ενίσχυση της κινητοποίησης των ενόπλων δυνάμεων μεταξύ της ανώτατης ηγεσίας δεν ενθαρρύνονταν.
Πράγματι, για την καταπολέμηση ημι-αντάρτικων σχηματισμών ήταν αρκετές μονάδες μόνιμης ετοιμότητας, χωρίς να απαιτείται η μετατροπή των αμυντικών βιομηχανιών σε λειτουργία σχεδόν πολεμική.
Η εμπειρία από πολλές τοπικές συγκρούσεις, ξεκινώντας από τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, δεν βοήθησε ιδιαίτερα στην προετοιμασία των ενόπλων δυνάμεων.
Σε αυτές τις συγκρούσεις, ο ρωσικός στρατός δεν αντιμετώπισε ποτέ ισότιμο αντίπαλο, γεγονός που μείωνε τις απαιτήσεις για την εκπαίδευση των δυνάμεων και οδηγούσε σε κάποιου είδους χαλάρωση στη στρατιωτική θεωρία.
Παραδείγματα: στην εκστρατεία στον Βόρειο Καύκασο, ένας από τους ανώτατους αξιωματικούς απαιτούσε επτά γεμιστήρες πυρομαχικών ανά πυροβόλο.
Στην ειδική στρατιωτική επιχείρηση, είναι πρακτικά αδύνατο να τοποθετηθούν τόσα πυρομαχικά στο έδαφος, ενώ η περιοχή είναι γεμάτη από drones.
Οι επιχειρήσεις ξεκινούσαν με τη δράση των λεγόμενων τακτικών ομάδων τάγματος — αποτέλεσμα εμπειρίας από πολέμους σε ορεινές περιοχές, όπου η βασική τακτική μονάδα ήταν το ενισχυμένο τάγμα.
Η υπεροχή στον αέρα
Για την καταπολέμηση τρομοκρατών και ανταρτών, δεν ήταν απαραίτητο να επιλυθεί η βασικότερη αποστολή σε οποιαδήποτε ένοπλη σύγκρουση, η απόκτηση υπεροχής στον αέρα.
Κατά τα τέσσερα χρόνια της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης, το πρόβλημα αυτό δεν επιλύθηκε πλήρως.
Τα αεροσκάφη των ρωσικών αεροδιαστημικών υπηρεσιών δεν απέκτησαν πλήρη ελευθερία δράσης στον ουρανό της Ουκρανίας και εξακολουθούν να μην πετούν ανεμπόδιστα πάνω από την περιοχή.
Λίγοι ειδικοί μπορούσαν να προβλέψουν πώς θα φαινόταν μια σύγκρουση υψηλής έντασης σε ηπειρωτικό θέατρο με συμβατικά μέσα, ιδίως με αντιπάλους ισοδύναμων δυνατοτήτων.
Δεν υπήρξε καμία αξιόπιστη πρόβλεψη πριν από την επιχείρηση, και αυτό αποτέλεσε έντονο εννοιολογικό λάθος αναλυτών, που δεν προέβλεψαν τη μαζική χρήση drones και τον σαφή προσανατολισμό προς ρομποτικοποίηση των επιχειρήσεων.
Στρατός νέου τύπου
Από την εμπειρία τεσσάρων ετών της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης πρέπει να εξαχθούν μαθήματα και να επικεντρωθούμε στη δημιουργία ενός ρωσικού στρατού νέου τύπου, των Ενόπλων Δυνάμεων της Ρωσίας του 21ου αιώνα, επισημαίνει ο Khodarenko.
Κύρια προτεραιότητα: ο εκσυγχρονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων πρέπει να υπολογίζει όχι μόνο στην αντιπαράθεση με ισχυρότερο αντίπαλο, αλλά και στη δυνατότητα ενίσχυσης των επιχειρησιακών και μαχητικών του δυνατοτήτων.
Ο στρατός αυτός πρέπει να διαθέτει:
• Προηγμένο δορυφορικό σύστημα και αεροδιαστημικές δυνάμεις, για ταχεία κατάκτηση υπεροχής στον αέρα.
• Μονάδες ηλεκτρονικού πολέμου (ΡEБ) για κυριαρχία στον χώρο επικοινωνιών.
• Σύστημα εκσυγχρονισμένης κινητοποίησης και ανάπτυξης δυνάμεων.
Αλλαγές προβλέπονται και στην οργανωτική δομή: διαχωρισμός της αεράμυνας από τις αεροδιαστημικές δυνάμεις, αναθεώρηση οργανισμού των μονάδων και της υποστήριξης.
Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στην αμυντική βιομηχανία (ΟПК), ακολουθώντας και τις κατευθύνσεις της αμερικανικής Εθνικής Στρατηγικής Ασφαλείας: ισχυρός στρατός απαιτεί ισχυρή αμυντική βιομηχανία, ικανή να παράγει σύγχρονα και αποτελεσματικά όπλα, από φθηνά έως προηγμένα συστήματα υψηλής τεχνολογίας.
Η ειδική στρατιωτική επιχείρηση δεν θα είναι η τελευταία ένοπλη σύγκρουση για τη Ρωσία τον 21ο αιώνα.
Το κράτος και ο στρατός πρέπει να προετοιμαστούν μεθοδικά για τις μελλοντικές προκλήσεις, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά κάθε πιθανή απειλή — και αυτό είναι, πιθανότατα, το κύριο μάθημα από την ειδική στρατιωτική επιχείρηση.
www.bankingnews.gr
Αυτή η περίοδος είναι αρκετή για να διευκρινιστούν οι περισσότερες ερωτήσεις σχετικά με τον εκσυγχρονισμό των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων, την ενίσχυση της μαχητικής τους ισχύος, την αύξηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας, καθώς και τις τάσεις και μεθόδους τεχνικού εξοπλισμού του στρατού και του ναυτικού.
Σύμφωνα με τον Ρώσο αναλυτή και απόστρατο συνταγματάρχη, Mikhail Khodarenko, δεδομένου ότι αυτή η στρατιωτική επιχείρηση δεν θα αποτελέσει και την τελευταία ένοπλη σύγκρουση στην ιστορία του ρωσικού κράτους και των ένοπλων δυνάμεων της, είναι σκόπιμο να εξεταστεί που πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στο ρωσικό στράτευμα για το εγγύς μέλλον.
Δεν υπήρχαν ισότιμοι αντίπαλοι
Όπως λέει ο Khodarenko, τα σύγχρονα, υψηλής τεχνολογίας όπλα αναπτύσσονται και τίθενται σε παραγωγή για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα.
Για παράδειγμα, τόσο στη Ρωσία όσο και στις ΗΠΑ η ανάπτυξη ενός μαχητικού 5ης γενιάς χρειάστηκε περίπου 20 χρόνια.
Η δημιουργία ενός σύνθετου συστήματος αντιαεροπορικών πυραύλων μεγάλης εμβέλειας απαιτεί τουλάχιστον 10 χρόνια.
Ακόμα και η κατασκευή δοκιμασμένων τύπων τεχνικών μέσων (π.χ. υποβρύχια ρωσικού έργου 636.3) απαιτεί περίπου δύο χρόνια.
Δεν μπορεί να λεχθεί ότι πριν από την ειδική στρατιωτική επιχείρηση δεν δόθηκε η απαραίτητη προσοχή στην ανάπτυξη τέτοιων όπλων.
Ωστόσο, για πολύ μεγάλο και αδικαιολόγητα μεγάλο χρονικό διάστημα, στην προετοιμασία των Ενόπλων Δυνάμεων της Ρωσίας δόθηκε έμφαση στην καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας.
Στόχος μη τακτικοί ένοπλοι σχηματισμοί
Στην ουσία, στις πιθανές συγκρούσεις στόχος ήταν η εξόντωση μη τακτικών ένοπλων σχηματισμών, που διέθεταν μόνο ελαφρά πυροβόλα όπλα, όλμους και, το πολύ, αντιαεροπορικά μέσα όπως ZU-23 ή φορητούς αντιαεροπορικούς πυραύλους.
Στην περίπτωση αυτή, μειώνονται σημαντικά (και με φυσικό τρόπο) οι απαιτήσεις για πολλές συνιστώσες της στρατιωτικής ισχύος του στρατού και του ναυτικού.
Για παράδειγμα, στη μάχη κατά της τρομοκρατίας, ακόμα και οι συζητήσεις για ενίσχυση της κινητοποίησης των ενόπλων δυνάμεων μεταξύ της ανώτατης ηγεσίας δεν ενθαρρύνονταν.
Πράγματι, για την καταπολέμηση ημι-αντάρτικων σχηματισμών ήταν αρκετές μονάδες μόνιμης ετοιμότητας, χωρίς να απαιτείται η μετατροπή των αμυντικών βιομηχανιών σε λειτουργία σχεδόν πολεμική.
Η εμπειρία από πολλές τοπικές συγκρούσεις, ξεκινώντας από τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, δεν βοήθησε ιδιαίτερα στην προετοιμασία των ενόπλων δυνάμεων.
Σε αυτές τις συγκρούσεις, ο ρωσικός στρατός δεν αντιμετώπισε ποτέ ισότιμο αντίπαλο, γεγονός που μείωνε τις απαιτήσεις για την εκπαίδευση των δυνάμεων και οδηγούσε σε κάποιου είδους χαλάρωση στη στρατιωτική θεωρία.
Παραδείγματα: στην εκστρατεία στον Βόρειο Καύκασο, ένας από τους ανώτατους αξιωματικούς απαιτούσε επτά γεμιστήρες πυρομαχικών ανά πυροβόλο.
Στην ειδική στρατιωτική επιχείρηση, είναι πρακτικά αδύνατο να τοποθετηθούν τόσα πυρομαχικά στο έδαφος, ενώ η περιοχή είναι γεμάτη από drones.
Οι επιχειρήσεις ξεκινούσαν με τη δράση των λεγόμενων τακτικών ομάδων τάγματος — αποτέλεσμα εμπειρίας από πολέμους σε ορεινές περιοχές, όπου η βασική τακτική μονάδα ήταν το ενισχυμένο τάγμα.
Η υπεροχή στον αέρα
Για την καταπολέμηση τρομοκρατών και ανταρτών, δεν ήταν απαραίτητο να επιλυθεί η βασικότερη αποστολή σε οποιαδήποτε ένοπλη σύγκρουση, η απόκτηση υπεροχής στον αέρα.
Κατά τα τέσσερα χρόνια της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης, το πρόβλημα αυτό δεν επιλύθηκε πλήρως.
Τα αεροσκάφη των ρωσικών αεροδιαστημικών υπηρεσιών δεν απέκτησαν πλήρη ελευθερία δράσης στον ουρανό της Ουκρανίας και εξακολουθούν να μην πετούν ανεμπόδιστα πάνω από την περιοχή.
Λίγοι ειδικοί μπορούσαν να προβλέψουν πώς θα φαινόταν μια σύγκρουση υψηλής έντασης σε ηπειρωτικό θέατρο με συμβατικά μέσα, ιδίως με αντιπάλους ισοδύναμων δυνατοτήτων.
Δεν υπήρξε καμία αξιόπιστη πρόβλεψη πριν από την επιχείρηση, και αυτό αποτέλεσε έντονο εννοιολογικό λάθος αναλυτών, που δεν προέβλεψαν τη μαζική χρήση drones και τον σαφή προσανατολισμό προς ρομποτικοποίηση των επιχειρήσεων.
Στρατός νέου τύπου
Από την εμπειρία τεσσάρων ετών της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης πρέπει να εξαχθούν μαθήματα και να επικεντρωθούμε στη δημιουργία ενός ρωσικού στρατού νέου τύπου, των Ενόπλων Δυνάμεων της Ρωσίας του 21ου αιώνα, επισημαίνει ο Khodarenko.
Κύρια προτεραιότητα: ο εκσυγχρονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων πρέπει να υπολογίζει όχι μόνο στην αντιπαράθεση με ισχυρότερο αντίπαλο, αλλά και στη δυνατότητα ενίσχυσης των επιχειρησιακών και μαχητικών του δυνατοτήτων.
Ο στρατός αυτός πρέπει να διαθέτει:
• Προηγμένο δορυφορικό σύστημα και αεροδιαστημικές δυνάμεις, για ταχεία κατάκτηση υπεροχής στον αέρα.
• Μονάδες ηλεκτρονικού πολέμου (ΡEБ) για κυριαρχία στον χώρο επικοινωνιών.
• Σύστημα εκσυγχρονισμένης κινητοποίησης και ανάπτυξης δυνάμεων.
Αλλαγές προβλέπονται και στην οργανωτική δομή: διαχωρισμός της αεράμυνας από τις αεροδιαστημικές δυνάμεις, αναθεώρηση οργανισμού των μονάδων και της υποστήριξης.
Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στην αμυντική βιομηχανία (ΟПК), ακολουθώντας και τις κατευθύνσεις της αμερικανικής Εθνικής Στρατηγικής Ασφαλείας: ισχυρός στρατός απαιτεί ισχυρή αμυντική βιομηχανία, ικανή να παράγει σύγχρονα και αποτελεσματικά όπλα, από φθηνά έως προηγμένα συστήματα υψηλής τεχνολογίας.
Η ειδική στρατιωτική επιχείρηση δεν θα είναι η τελευταία ένοπλη σύγκρουση για τη Ρωσία τον 21ο αιώνα.
Το κράτος και ο στρατός πρέπει να προετοιμαστούν μεθοδικά για τις μελλοντικές προκλήσεις, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά κάθε πιθανή απειλή — και αυτό είναι, πιθανότατα, το κύριο μάθημα από την ειδική στρατιωτική επιχείρηση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών