Σε μια κίνηση, που προκαλεί παγκόσμιο σεισμό, ο Αμερικανός πρόεδρος, Donald Trump, ξεκαθαρίζει τις προθέσεις του για τη Μέση Ανατολή, παραδίνοντας το εξής τελεσίγραφο: Μόλις τελειώσω με το Ιράν, αναλαμβάνετε εσείς την ασφάλεια του Hormuz.
Με μια δήλωση-φωτιά, ο Trump κάνει λόγο για οριστικό τέλος του «ιρανικού κράτους-τρομοκράτη», ενώ απειλεί με απόσυρση της αμερικανικής προστασίας από το Στενό του Hormuz, την ενεργειακή αρτηρία του του πλανήτη. Το μήνυμα προς την Ευρώπη και την Ασία είναι σαφές: «Αν θέλετε πετρέλαιο, αναλάβετε εσείς το κόστος και τον κίνδυνο».
Κι όλα αυτά, αφού οι «Σύμμαχοι» απέρριψαν την... πρόταση του για αποστολή δυνάμεων στο Hormuz με στόχο τη συνοδεία των τάνκερ.
Ο εκβιασμός από Trump
«Αναρωτιέμαι τι θα συνέβαινε αν "τελειώναμε" ό,τι έχει απομείνει από το ιρανικό κράτος-τρομοκράτη και αφήναμε τις χώρες που το χρησιμοποιούν —εμείς όχι— να είναι υπεύθυνες για τo λεγόμενo "Στενό";
Αυτό θα ενεργοποιούσε ορισμένους από τους μη ανταποκρινόμενους "Συμμάχους" μας, και μάλιστα γρήγορα!!!
Πρόεδρος DJT» αναφέρει ο Trump στην ανάρτηση του.
Με προγενέστερες δηλώσεις του στους Financial Times, ο Trump ζήτησε τη στρατιωτική συνδρομή του ΝΑΤΟ στις αμερικανικές επιχειρήσεις στο Στενό του Hormuz, προειδοποιώντας ότι μια αρνητική απάντηση από τους Συμμάχους θα ήταν «πολύ κακή για το μέλλον του ΝΑΤΟ».
Ωστόσο, ο ένας μετά τους άλλους Συμμάχους απέρριψαν το τελεσίγραφο… προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Αμερικανού προέδρου. «Δεν έχουμε ανάγκη κανέναν», τόνιζε ένα 24ωρο πριν ο Trump προτού προσθέσει, υπόψη των χωρών μελών του NATO ιδιαίτερα: «θα όφειλαν να πηδήξουν πάνω και να μας βοηθήσουν, διότι τους βοηθάμε εδώ και χρόνια». Έφθασε να πει ότι ακόμη και αυτός που οι ΗΠΑ θεωρούν τον μεγαλύτερο αντίπαλό τους σε διεθνές επίπεδο, η Κίνα, θα «έπρεπε να (τον) ευχαριστήσει» που άρχισε τον πόλεμο αυτό.
«Η συνοδεία πλοίων δεν εγγυάται την ασφαλή διέλευση μέσω του Hormuz»
Πάντως, ο επικεφαλής του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) επισημαίνει ότι ούτε η στρατιωτική συνοδεία των πλοίων για τον διάπλου του Στενού μπορεί να «εγγυηθεί κατά 100%» την ασφαλή διέλευσή τους από τη θαλάσσια οδό.
Η στρατιωτική συνδρομή «δεν αποτελεί μακροπρόθεσμη ή βιώσιμη λύση» για το άνοιγμα του Στενού, πρόσθεσε ο Arsenio Dominguez μιλώντας στους FT.
Το κρίσιμο στενό του Ορμούζ, μέσω του οποίου διακινείται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστό, προκαλώντας αύξηση των τιμών της ενέργειας και ανησυχίες για άνοδο του πληθωρισμού.
Το κλείσιμο αναγκάζει επίσης σε μια ταχεία και δαπανηρή αναθεώρηση της εφοδιαστικής αλυσίδας για τη διατήρηση της ροής των βασικών εισαγωγών, με τις εταιρείες logistics να αγωνίζονται να ξεπεράσουν τα προβλήματα που δημιουργούνται από την αλλαγή των προορισμών των πλοίων, τη μεταφορά εμπορευμάτων μέσω ξηράς και την αποφυγή της αλλοίωσης των ευπαθών προϊόντων.
«Είμαστε παράπλευρες απώλειες μιας σύγκρουσης, όταν οι βαθύτερες αιτίες δεν έχουν καμία σχέση με τη ναυτιλία», δήλωσε ο Dominguez, προσθέτοντας ότι ο ΙΜΟ έχει σοβαρές ανησυχίες για τα πλοία που έχουν κολλήσει στον Κόλπο, τα πληρώματα των οποίων έχουν σχεδόν εξαντλήσει τα τρόφιμα και τις προμήθειες τους.
Πρωτοφανές σοκ στη ναυτιλία
Με περισσότερα από 3.200 πλοία παγιδευμένα στον Κόλπο και τους ναύλους να εκτοξεύονται μέσα σε λίγες ημέρες από τα 1.500 δολ. στα 6.000 δολ., η αγορά βρίσκεται σε κατάσταση σοκ. Μεταφορικές εταιρείες εγκαταλείπουν εμπορεύματα σε τυχαία λιμάνια, ναυτιλιακοί κολοσσοί επιβάλλουν «λύτρα» μέσω έκτακτων χρεώσεων και οι αλυσίδες εφοδιασμού λυγίζουν κάτω από το βάρος μιας κρίσης που πολλοί χαρακτηρίζουν ήδη χειρότερη και από αυτή της πανδημίας.
Η πυρκαγιά που προκλήθηκε από συντρίμμια αεροπορικών πληγμάτων την Κυριακή στο κύριο λιμάνι-κόμβο του Ντουμπάι, Τζεμπέλ Αλί, προκάλεσε περαιτέρω ακυρώσεις και συμφόρηση σε ασφαλέστερα λιμάνια.
Οι μεγαλύτεροι ναυτιλιακοί όμιλοι, συμπεριλαμβανομένων των MSC, Maersk, CMA CGM και Hapag-Lloyd, ενημέρωσαν τους πελάτες τους ότι διατηρούν το δικαίωμα να επικαλεστούν έναν κανόνα του 19ου αιώνα που τους επιτρέπει να αφήνουν τα εμπορευματοκιβώτια στο πλησιέστερο διαθέσιμο λιμάνι με έξοδα του πελάτη.
Εκτόξευση κόστους και καθυστερήσεις
Οι χρεώσεις για τη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων έχουν αυξηθεί έως και τέσσερις φορές σε ορισμένες διαδρομές, λόγω του κόστους ασφάλισης κινδύνου πολέμου και των επιβαρύνσεων καυσίμων.
Ο David Ozard, γενικός διευθυντής του ομίλου μεταφορών John Mason International, δήλωσε ότι εμπορευματοκιβώτια που προορίζονταν για τη Μέση Ανατολή ξεφορτώθηκαν στο λιμάνι Nhava Sheva της Ινδίας, ενώ άλλα με προορισμό τη Σαουδική Αραβία αφέθηκαν στο λιμάνι Khor Fakkan των ΗΑΕ, αναγκάζοντας την εταιρεία να επωμιστεί επιπλέον έξοδα αποθήκευσης και εισαγωγικούς δασμούς. «Αυτή τη στιγμή επικρατεί απόλυτη Άγρια Δύση», είπε ο Ozard, προσθέτοντας ότι οι πελάτες αναγκάζονται να πληρώσουν τις πρόσθετες χρεώσεις. «Αν δεν το κάνουμε, οι ναυτιλιακές γραμμές παγώνουν τους λογαριασμούς μας και μας κρατούν σε ομηρία».
Οι αριθμοί είναι σοκαριστικοί:
- Περίπου 3.200 πλοία είναι εγκλωβισμένα στον Κόλπο λόγω των πληγμάτων.
- Ένα τυπικό εμπορευματοκιβώτιο (TEU) από το Ηνωμένο Βασίλειο προς το Τζεμπέλ Αλί κόστιζε παλαιότερα 1.500 δολ. και τώρα αγγίζει τα 6.000 δολ.
Ενώ οι παγκόσμιες αυξήσεις είναι μικρότερες από εκείνες της περιόδου Covid (π.χ. Σαγκάη-Βόρεια Ευρώπη στα 1.618 δολ. έναντι 8.000 δολ. τότε), οι τιμές προς τον Κόλπο έχουν εκτοξευθεί.
Ο Trump ετοιμάζει «αντίο» και σε ΝΑΤΟ
Την ίδια στιγμή, ο Trump διατηρεί ανοιχτή τη συζήτηση για αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ. Η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ -έλεγε ο Trump μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο- είναι «σίγουρα κάτι που πρέπει να σκεφτούμε», ασκώντας κριτική στους συμμάχους που απέρριψαν τα αιτήματά του για στήριξη. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ δεν ήταν υποχρεωμένες να βοηθήσουν όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, εξισώνοντας τον πόλεμο εκεί με τον πόλεμο στο Ιράν. «Εμείς τους βοηθάμε, και εκείνοι δεν μας βοήθησαν, και νομίζω ότι αυτό είναι πολύ κακό για το ΝΑΤΟ», δήλωσε.
Ο Trump ανέφερε ότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ στηρίζουν τον στόχο των ΗΠΑ να σταματήσουν το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αλλά είναι απρόθυμοι να εμπλακούν στον πόλεμο. «Κανείς δεν θέλει να έχει το Ιράν πυρηνικά επειδή αυτοί οι άνθρωποι είναι τρελοί. Είναι απολύτως τρελοί, μοχθηροί και βίαιοι», είπε. «Όλοι συμφωνούν με αυτό, αλλά δεν θέλουν να βοηθήσουν». Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ έχουν λάβει υπόψη αυτή τη στάση. «Εμείς, ως Ηνωμένες Πολιτείες, πρέπει να το θυμόμαστε αυτό, επειδή πιστεύουμε ότι είναι αρκετά σοκαριστικό». Ωστόσο, όταν ρωτήθηκε αν θα υπάρξουν συνέπειες για το ΝΑΤΟ, απάντησε: «Όχι, απλώς θεωρώ ότι δεν είναι καλό για μια συνεργασία, όταν λένε "αυτό που κάνετε είναι σπουδαίο, αλλά δεν πρόκειται να βοηθήσουμε"».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών