«Βόμβα» Binance: Στα χέρια της Μόσχας στοιχεία για δωρεές κρυπτονομισμάτων στην Ουκρανία – Στο εδώλιο Ρώσος

Η Binance φέρεται να διαβίβασε πέρυσι στις ρωσικές αρχές στοιχεία σχετικά με συναλλαγές κρυπτονομισμάτων που συνδέονταν με δωρεές προς ουκρανικές εκστρατείες συγκέντρωσης χρημάτων, σύμφωνα με έγγραφα των ρωσικών αρχών επιβολής του νόμου.
Τα δεδομένα αυτά χρησιμοποιήθηκαν στη συνέχεια ως αποδεικτικό υλικό σε υπόθεση κατά Ρώσου ειδικού πληροφορικής, ο οποίος κατηγορείται για χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.
Η αποκάλυψη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Binance είχε ανακοινώσει το 2023 ότι αποχωρεί πλήρως από τη ρωσική αγορά. Παρότι οι εταιρείες του χρηματοπιστωτικού και του κλάδου των κρυπτονομισμάτων συνήθως υποχρεούνται να ανταποκρίνονται σε νόμιμα αιτήματα των αρμόδιων αρχών στις χώρες όπου δραστηριοποιούνται, στην προκειμένη περίπτωση τίθεται το ερώτημα κατά πόσο η Binance εξακολουθούσε να έχει τέτοια υποχρέωση μετά την έξοδό της από τη Ρωσία.
Τα τελευταία χρόνια, αρκετοί Ρώσοι πολίτες έχουν χρησιμοποιήσει πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων για να στηρίξουν οργανώσεις και σκοπούς που η Μόσχα έχει χαρακτηρίσει στη συνέχεια εξτρεμιστικούς ή τρομοκρατικούς. Σύμφωνα με ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων που παρακολουθούν τις συγκεκριμένες υποθέσεις, δεκάδες άνθρωποι έχουν οδηγηθεί ενώπιον της δικαιοσύνης και έχουν καταδικαστεί στη Ρωσία για αντίστοιχες δωρεές. Ο ακριβής αριθμός, ωστόσο, δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί από το Reuters.

Η υπόθεση του Yuri Belenkiy

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Ρώσος ειδικός πληροφορικής Yuri Belenkiy, ο οποίος συνελήφθη τον Σεπτέμβριο του 2025. Η Ρωσική Ερευνητική Επιτροπή υποστήριξε τον Οκτώβριο ότι ο Belenkiy είχε μεταφέρει περισσότερα από 700 δολάρια στον ουκρανικό στρατό και σε συνδεδεμένη οργάνωση, η οποία κατά περιόδους ήταν γνωστή ως Ταξιαρχία ή Σύνταγμα Αζόφ και την οποία η Μόσχα έχει χαρακτηρίσει τρομοκρατική οργάνωση.
Τα έγγραφα που εξετάστηκαν δείχνουν ότι οι ρωσικές αρχές ζήτησαν από την Binance το ιστορικό συναλλαγών του Belenkiy. Η εταιρεία, σύμφωνα με τα ίδια έγγραφα, απάντησε παρέχοντας στοιχεία που κατέγραφαν μεταφορές κρυπτονομισμάτων προς ουκρανικούς οργανισμούς.
Οι συγκεκριμένες συναλλαγές ενσωματώθηκαν στη συνέχεια στον φάκελο της υπόθεσης και χρησιμοποιήθηκαν ως αποδεικτικά στοιχεία για τις κατηγορίες περί χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Προσωρινό περίγραμμα της υπόθεσης, το οποίο διαβιβάστηκε στο γραφείο του Ρώσου γενικού εισαγγελέα, αναφέρει τις συναλλαγές αυτές ως βάση των κατηγοριών.
Ο Belenkiy, 49 ετών, διαθέτει ρωσικό διαβατήριο και άδεια παραμονής στη Βουλγαρία. Αυτή τη στιγμή κρατείται σε ρωσική φυλακή εν αναμονή της δίκης του. Ο δικηγόρος του δεν απάντησε στα ερωτήματα του Reuters σχετικά με την υπόθεση ή τον ρόλο που διαδραμάτισε η Binance στην έρευνα.

Το ζήτημα του GDPR

Η υπόθεση εγείρει παράλληλα σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Ο Mike Bystrov, ιδρυτής της δικηγορικής εταιρείας Stellar Consulting και ειδικός στη ρύθμιση των κρυπτονομισμάτων, υποστηρίζει ότι εάν ο Belenkiy ήταν καταχωρημένος στην Binance ως κάτοικος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τότε θα μπορούσε να καλύπτεται από τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR).
Σε αυτή την περίπτωση, σύμφωνα με τον ίδιο, η διαβίβαση των προσωπικών του δεδομένων στις ρωσικές αρχές χωρίς δικαστική εντολή και χωρίς την τήρηση των αυστηρών προϋποθέσεων που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία θα μπορούσε να δημιουργήσει ζήτημα συμμόρφωσης.
Ο Bystrov επισημαίνει επίσης ότι η Ρωσία δεν θεωρείται από την ΕΕ χώρα που παρέχει επαρκές επίπεδο προστασίας προσωπικών δεδομένων. Ως εκ τούτου, η μεταφορά δεδομένων προς τη Ρωσία αποτελεί, όπως υποστηρίζει, ιδιαίτερα ευαίσθητο νομικό ζήτημα.
Ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί εάν ο Belenkiy ήταν πράγματι καταχωρημένος στην Binance ως πελάτης της ΕΕ. Ούτε ο ίδιος ούτε ο δικηγόρος του απάντησαν όταν ζητήθηκε σχετική διευκρίνιση.

Η θέση της Binance

Η Binance απορρίπτει την άποψη ότι είχε υποχρέωση να αποφασίσει εάν οι πληροφορίες που ζητούσαν οι ρωσικές αρχές θα χρησιμοποιούνταν για πολιτικού χαρακτήρα διώξεις.
Εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε ότι η Binance δεν θεσπίζει ούτε εφαρμόζει τη νομοθεσία οποιασδήποτε χώρας, ούτε αποφασίζει για τις κατηγορίες που απαγγέλλονται ή για τον τρόπο με τον οποίο οι κυβερνήσεις αξιοποιούν τα στοιχεία σε δικαστικές διαδικασίες.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι, όπως συμβαίνει και με άλλα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ανταποκρίνεται σε νόμιμα αιτήματα των αρχών επιβολής του νόμου, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι ισχύουσες νομικές και κανονιστικές απαιτήσεις.
Η Binance είχε ανακοινώσει τον Σεπτέμβριο του 2023 ότι εγκατέλειπε πλήρως τη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι η παρουσία της στη χώρα δεν ήταν πλέον συμβατή με τη στρατηγική συμμόρφωσής της. Η εταιρεία είχε επίσης δηλώσει ότι η αποχώρηση δεν προέβλεπε συνεχή συμμετοχή στα έσοδα ούτε δυνατότητα επαναγοράς της ρωσικής δραστηριότητας.

Προηγούμενες επαφές με τις ρωσικές αρχές

Η υπόθεση έρχεται στο φως ενώ η Binance έχει βρεθεί και στο παρελθόν στο επίκεντρο ερωτημάτων σχετικά με τις σχέσεις της με τις ρωσικές αρχές.
Το Reuters είχε αποκαλύψει προηγουμένως ότι περιφερειακός επικεφαλής της Binance είχε συναντηθεί το 2021 με στελέχη της ρωσικής υπηρεσίας χρηματοοικονομικής παρακολούθησης, τα οποία ζητούσαν βοήθεια για τον εντοπισμό πελατών που πραγματοποιούσαν δωρεές σε bitcoin προς τον Alexei Navalny.
Τότε η Binance είχε δηλώσει στο Reuters ότι οι ρωσικές αρχές δεν είχαν επικοινωνήσει μαζί της για τον Navalny.
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, και την επιβολή δυτικών κυρώσεων στη Μόσχα, η Binance ανακοίνωσε ότι θα πουλήσει το σύνολο των δραστηριοτήτων της στη Ρωσία.

Τι αποκαλύπτουν τα έγγραφα

Τα έγγραφα που εξέτασε το Reuters αφορούν αποκλειστικά την υπόθεση του Belenkiy. Δεν είναι δυνατό να εξακριβωθεί από αυτά εάν οι ρωσικές αρχές έχουν ζητήσει αντίστοιχα στοιχεία για άλλους χρήστες που πραγματοποίησαν δωρεές μέσω κρυπτονομισμάτων ή εάν η Binance έχει διαβιβάσει πληροφορίες για άλλους πελάτες.
Το υλικό περιήλθε στην κατοχή του Πρώτου Τμήματος, μιας οργάνωσης που παρέχει νομική υποστήριξη σε ανθρώπους στη Ρωσία οι οποίοι διώκονται για πολιτικές υποθέσεις. Η οργάνωση ανέφερε ότι τα έγγραφα, τα οποία περιγράφουν τα στοιχεία που συγκέντρωσαν οι Ρώσοι ερευνητές πριν από την απαγγελία των κατηγοριών, παραδόθηκαν από συγγενή του Belenkiy. Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα την προέλευσή τους.
Η Binance, από την πλευρά της, δεν διευκρίνισε εάν η συγκεκριμένη διαβίβαση δεδομένων συνιστά παραβίαση του GDPR, ενώ το Reuters δεν κατάφερε να διαπιστώσει εάν ο Μπελένκι είχε εγγραφεί στην πλατφόρμα ως κάτοικος της ΕΕ.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων αρνήθηκε να σχολιάσει την υπόθεση, επισημαίνοντας ότι η εφαρμογή της νομοθεσίας περί προστασίας δεδομένων αποτελεί αρμοδιότητα των αντίστοιχων εθνικών αρχών. Η αρμόδια βουλγαρική αρχή προστασίας προσωπικών δεδομένων δεν απάντησε σε ερώτημα του Reuters για το εάν στην υπόθεση υπήρξε παραβίαση της σχετικής νομοθεσίας.
Παράλληλα, το υπουργείο Εξωτερικών της Βουλγαρίας δεν θέλησε να σχολιάσει, ενώ ούτε το Κρεμλίνο ούτε η Ρωσική Ερευνητική Επιτροπή απάντησαν στα σχετικά αιτήματα του Reuters.
Τέλος, το Πρώτο Σώμα Αζόφ της Ουκρανικής Εθνοφρουράς ανέφερε ότι δεν δημοσιοποιεί τα ονόματα των δωρητών, ενώ οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις και η ουκρανική προεδρική διοίκηση δεν απάντησαν στα αιτήματα για σχολιασμό.

www.bankingnews.gr