Η δημοσιονομική ασφυξία μπορεί να αναγκάσει τη Γαλλία να κάνει κάτι που επί χρόνια ανέβαλε: να αποφασίσει πού ακριβώς πρέπει να κατευθύνονται οι περιορισμένοι πλέον δημόσιοι πόροι
Η δημοσιονομική ασφυξία μπορεί να γίνει ο καταλύτης για τη μεγαλύτερη οικονομική αλλαγή στη Γαλλία εδώ και δεκαετίες – όχι έξοδος από το ευρώ, αλλά νέα σχέση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Η Marine Le Pen, εφόσον εκλεγεί πρόεδρος της Γαλλίας, δεν θα παραλάβει απλώς μια οικονομία με υψηλό χρέος. Θα παραλάβει μια χώρα στην οποία το κόστος του χρέους, το δημοσιονομικό έλλειμμα και οι απαιτήσεις των αγορών έχουν αρχίσει να περιορίζουν δραστικά τα περιθώρια άσκησης οικονομικής πολιτικής.
Και αυτό μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό.
Το γαλλικό δημόσιο χρέος έφτασε το 117,5% του ΑΕΠ στο πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με την INSEE, από 115,7% του ΑΕΠ το 2025.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα παραμένει κοντά στο 5% του ΑΕΠ, ενώ η κυβέρνηση έχει ήδη σχεδιάσει πρόγραμμα περικοπών ύψους 54 δισ. ευρώ για τον προϋπολογισμό του 2027.
Την ίδια στιγμή, το κόστος δανεισμού ανεβαίνει.
Στις 18 Σεπτεμβρίου, η διαφορά απόδοσης του γαλλικού 10ετούς ομολόγου έναντι του γερμανικού Bund ξεπέρασε τις 100 μονάδες βάσης, φτάνοντας περίπου τις 104 μονάδες. Πρόκειται για επίπεδο που δεν είχε εμφανιστεί από την κρίση χρέους της Ευρωζώνης το 2012.
Αυτό σημαίνει κάτι πολύ συγκεκριμένο: οι αγορές ζητούν πλέον μεγαλύτερη τιμή για να χρηματοδοτήσουν τη Γαλλία.
Και όσο αυξάνεται το κόστος δανεισμού, τόσο μικραίνει ο δημοσιονομικός χώρος της επόμενης κυβέρνησης.
Το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο το χρέος
Το γαλλικό πρόβλημα δεν μπορεί να περιγραφεί απλώς ως «πολύ μεγάλο χρέος».
Είναι ο συνδυασμός υψηλού χρέους, υψηλών δημόσιων δαπανών, χαμηλής ανάπτυξης, μεγάλου ελλείμματος και αυξανόμενου κόστους εξυπηρέτησης.
Το ΔΝΤ υπολογίζει ότι οι δημόσιες δαπάνες της Γαλλίας έφτασαν το 57,3% του ΑΕΠ το 2025, το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωζώνη.
Παράλληλα, το δημοσιονομικό έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 5,1% του ΑΕΠ.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο επειδή η Γαλλία πρέπει να αναχρηματοδοτεί τεράστιες ποσότητες παλαιού χρέους που εκδόθηκαν όταν τα επιτόκια ήταν εξαιρετικά χαμηλά.
Σύμφωνα με το Reuters, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αναμένεται ήδη να είναι 4,5 δισ. ευρώ υψηλότερο από τις αρχικές προβλέψεις το 2026 και επιπλέον 10 δισ. ευρώ υψηλότερο το 2027.
Αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο.
Υψηλότερο χρέος σημαίνει περισσότερες ανάγκες χρηματοδότησης. Υψηλότερα επιτόκια σημαίνουν ακριβότερη εξυπηρέτηση. Ακριβότερη εξυπηρέτηση σημαίνει λιγότερα χρήματα για επενδύσεις, άμυνα, υποδομές και κοινωνικές πολιτικές.
Και χαμηλότερη ανάπτυξη κάνει ακόμη δυσκολότερη τη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.
Γι' αυτό η επόμενη γαλλική κυβέρνηση δεν θα έχει την πολυτέλεια να συνεχίσει απλώς το υφιστάμενο μοντέλο.
Η δημοσιονομική πίεση μπορεί να γίνει καταλύτης
Εδώ βρίσκεται το ενδιαφέρον της επόμενης περιόδου.
Η δημοσιονομική ασφυξία μπορεί να αναγκάσει τη Γαλλία να κάνει κάτι που επί χρόνια ανέβαλε: να αποφασίσει πού ακριβώς πρέπει να κατευθύνονται οι περιορισμένοι πλέον δημόσιοι πόροι.
Η κυβέρνηση του Sébastien Lecornu επιχειρεί ήδη να μειώσει το έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ το 2027 μέσω περικοπών 54 δισ. ευρώ. Χωρίς αυτά τα μέτρα, ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει προειδοποιήσει ότι το έλλειμμα θα μπορούσε να ξεπεράσει το 6,5% του ΑΕΠ.
Αυτό όμως ανοίγει μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση.
Δεν αρκεί να μειωθούν οι δαπάνες.
Η Γαλλία χρειάζεται να αποφασίσει ποιες δαπάνες είναι παραγωγικές και ποιες όχι.
Η επιλογή είναι ανάμεσα σε μια οικονομία που προσπαθεί να ισορροπήσει τα δημόσια οικονομικά κυρίως μέσω περικοπών και σε μια οικονομία που επιχειρεί ταυτόχρονα να αυξήσει την παραγωγική της ικανότητα.
Βιομηχανία. Ενέργεια. Άμυνα. Υποδομές. Τεχνολογία. Επενδύσεις.
Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει τον πυρήνα μιας διαφορετικής οικονομικής στρατηγικής.
Η μεγάλη μάχη θα δοθεί στην Ευρώπη
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο πολιτικό και οικονομικό ερώτημα μιας πιθανής κυβέρνησης Le Pen.
Η Γαλλία δεν χρειάζεται κατ' ανάγκη να εγκαταλείψει το ευρώ για να επιχειρήσει αλλαγή πολιτικής.
Μπορεί να παραμείνει στο ενιαίο νόμισμα και να διεκδικήσει μεγαλύτερη ευελιξία μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες θα εξαφανιστούν, αλλά θα αναγκαστούν να προσαρμοσθούν στη νέα πραγματικότητα - η Le Pen δηλώνει ότι θα μειώσει τη (μεγάλη) εισφορά της χώρας της στον προϋπολογισμό της Ενωσης...
Αυτό αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού!
Σημαίνει ότι η Γαλλία θα μπορούσε να πιέσει για διαφορετική αντιμετώπιση επενδύσεων που θεωρεί στρατηγικές: άμυνα, ενέργεια, βιομηχανική πολιτική, υποδομές και τεχνολογία.
Η λογική θα ήταν απλή: δεν είναι όλες οι δημόσιες δαπάνες ίδιες.
Μια δαπάνη που χρηματοδοτεί κατανάλωση δεν έχει την ίδια μακροπρόθεσμη επίδραση με μια επένδυση που αυξάνει την παραγωγικότητα, μειώνει την ενεργειακή εξάρτηση ή ενισχύει τη βιομηχανική βάση.
Η Γαλλία θα μπορούσε επομένως να επιχειρήσει να μεταφέρει τη συζήτηση από το «πόσο θα περικόψουμε» στο «πού θα επενδύσουμε».
Όχι Frexit, αλλά αλλαγή ισορροπιών
Αυτό είναι και το σημείο όπου μια πιθανή προεδρία Le Pen αναμένεται να ανατρέψει τις ισορροπίες στις Βρυξέλλες - χωρίς να υπολογίσουμε κρίσιμες πολιτικές εξελίξεις στη Γερμανία.
Η έξοδος από το ευρώ θα ήταν μια θεμελιώδης ρήξη - οι αναλυτές δεν δίνουν μεγάλες πιθανότητες σε αυτή την εξέλιξη.
Μια διαφορετική στρατηγική θα μπορούσε να είναι η προσπάθεια αλλαγής της ισορροπίας μέσα στην Ευρωζώνη.
Η Γαλλία είναι μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διαθέτει ιδιαίτερο γεωπολιτικό βάρος. Αν το Παρίσι υποστηρίξει ότι η δημοσιονομική προσαρμογή πρέπει να συνδυάζεται με μεγάλες επενδύσεις σε άμυνα, ενέργεια και παραγωγή, η συζήτηση δεν θα αφορά μόνο τη Γαλλία.
Θα αφορά ολόκληρη την Ευρώπη.
Το κρίσιμο ερώτημα θα είναι εάν οι Βρυξέλλες θα αποδεχθούν μεγαλύτερη ευελιξία για στρατηγικές επενδύσεις χωρίς να δημιουργηθεί ένα νέο μοντέλο μόνιμης δημοσιονομικής εξαίρεσης.
Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από μια απλή επιλογή «υπέρ ή κατά της Ευρώπης».
Το μεγάλο στοίχημα: ανάπτυξη αντί για έναν φαύλο κύκλο χρέους
Για τη Le Pen, εάν αναλάβει την προεδρία, το πραγματικό πρόβλημα θα είναι ακόμη δυσκολότερο.
Δεν θα μπορεί να υποσχεθεί τα πάντα.
Το αυξημένο κόστος δανεισμού θα λειτουργεί ως περιορισμός. Οι αγορές θα παρακολουθούν στενά το έλλειμμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρακολουθεί την τήρηση των δημοσιονομικών κανόνων.
Και οι Γάλλοι ψηφοφόροι θα αντιδρούν σε κάθε μεγάλη περικοπή που επηρεάζει εισόδημα, συντάξεις ή κοινωνικές υπηρεσίες.
Άρα η επιλογή δεν θα είναι απλώς «λιτότητα ή δαπάνες».
Θα είναι τι είδους κράτος και τι είδους οικονομία μπορεί να χρηματοδοτήσει η Γαλλία.
Εάν η απάντηση είναι περισσότερη παραγωγή, υψηλότερη παραγωγικότητα και μεγαλύτερες ιδιωτικές επενδύσεις, τότε η δημοσιονομική κρίση μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης.
Εάν όμως η πολιτική παραμείνει σε έναν κύκλο αυξημένων δαπανών χωρίς αντίστοιχη αύξηση της παραγωγικής βάσης, το χρέος θα συνεχίσει να περιορίζει τις επιλογές.
Και οι αγορές θα έχουν τον τελευταίο λόγο...
Η πιο άμεση δοκιμασία μιας κυβέρνησης Le Pen δεν θα βρίσκεται μόνο στις Βρυξέλλες ή στο Παρίσι.
Θα βρίσκεται στην αγορά ομολόγων.
Το γεγονός ότι το γαλλικό spread έναντι της Γερμανίας ξεπέρασε τις 100 μονάδες βάσης είναι ήδη ένα προειδοποιητικό σήμα για το πόσο ευαίσθητες έχουν γίνει οι αγορές στη δημοσιονομική πορεία της χώρας.
Και η πίεση δεν είναι θεωρητική.
Κάθε αύξηση του κόστους δανεισμού μεταφράζεται σταδιακά σε μεγαλύτερη δαπάνη τόκων.
Κάθε επιπλέον δισεκατομμύριο που κατευθύνεται στην εξυπηρέτηση του χρέους είναι ένα δισεκατομμύριο που δεν μπορεί να κατευθυνθεί αλλού.
Γι' αυτό το πρώτο μήνυμα μιας μελλοντικής γαλλικής κυβέρνησης προς τις αγορές θα πρέπει να είναι δημοσιονομικό.
Όχι απαραίτητα ότι θα κάνει περισσότερη λιτότητα.
Αλλά ότι έχει ένα αξιόπιστο σχέδιο για να σταματήσει η δυναμική του χρέους.
Η πραγματική ιστορική ευκαιρία
Αυτό είναι το παράδοξο της σημερινής Γαλλίας.
Το δημόσιο χρέος, που αποτελεί σήμερα μία από τις μεγαλύτερες αδυναμίες της χώρας, μπορεί να γίνει ο μηχανισμός που θα την αναγκάσει να αλλάξει.
Να επανεξετάσει τις δημόσιες δαπάνες.
Να ενισχύσει την παραγωγή.
Να προσελκύσει επενδύσεις.
Να επενδύσει στην ενέργεια, στη βιομηχανία και στην άμυνα.
Να διεκδικήσει διαφορετική ευρωπαϊκή αντιμετώπιση των στρατηγικών επενδύσεων.
Και, κυρίως, να μεταφέρει το κέντρο βάρους από την αναδιανομή πόρων στη δημιουργία νέων πόρων.
Η Marine Le Pen, εφόσον αναλάβει την προεδρία, θα βρεθεί επομένως μπροστά σε έναν περιορισμό που καμία πολιτική ρητορική δεν μπορεί να παρακάμψει:
τα μαθηματικά του γαλλικού χρέους.
Το ερώτημα δεν θα είναι εάν μπορεί να συνεχίσει όπως οι προηγούμενες κυβερνήσεις.
Το ερώτημα θα είναι τι θα κάνει επειδή δεν μπορεί.
Και εκεί μπορεί να βρίσκεται η μεγαλύτερη οικονομική αλλαγή..
Μία προσπάθεια να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο της Γαλλίας και, μαζί με αυτό, η σχέση του Παρισιού με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.
Η Le Pen μπορεί να παραλάβει μια Γαλλία με τεράστιο χρέος.
Το πραγματικό στοίχημα θα είναι εάν θα μπορέσει να μετατρέψει αυτόν τον δημοσιονομικό περιορισμό σε αφετηρία για μια διαφορετική οικονομική στρατηγική.
www.bankingnews.gr
Η Marine Le Pen, εφόσον εκλεγεί πρόεδρος της Γαλλίας, δεν θα παραλάβει απλώς μια οικονομία με υψηλό χρέος. Θα παραλάβει μια χώρα στην οποία το κόστος του χρέους, το δημοσιονομικό έλλειμμα και οι απαιτήσεις των αγορών έχουν αρχίσει να περιορίζουν δραστικά τα περιθώρια άσκησης οικονομικής πολιτικής.
Και αυτό μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό.
Το γαλλικό δημόσιο χρέος έφτασε το 117,5% του ΑΕΠ στο πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με την INSEE, από 115,7% του ΑΕΠ το 2025.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα παραμένει κοντά στο 5% του ΑΕΠ, ενώ η κυβέρνηση έχει ήδη σχεδιάσει πρόγραμμα περικοπών ύψους 54 δισ. ευρώ για τον προϋπολογισμό του 2027.
Την ίδια στιγμή, το κόστος δανεισμού ανεβαίνει.
Στις 18 Σεπτεμβρίου, η διαφορά απόδοσης του γαλλικού 10ετούς ομολόγου έναντι του γερμανικού Bund ξεπέρασε τις 100 μονάδες βάσης, φτάνοντας περίπου τις 104 μονάδες. Πρόκειται για επίπεδο που δεν είχε εμφανιστεί από την κρίση χρέους της Ευρωζώνης το 2012.
Αυτό σημαίνει κάτι πολύ συγκεκριμένο: οι αγορές ζητούν πλέον μεγαλύτερη τιμή για να χρηματοδοτήσουν τη Γαλλία.
Και όσο αυξάνεται το κόστος δανεισμού, τόσο μικραίνει ο δημοσιονομικός χώρος της επόμενης κυβέρνησης.
Το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο το χρέος
Το γαλλικό πρόβλημα δεν μπορεί να περιγραφεί απλώς ως «πολύ μεγάλο χρέος».
Είναι ο συνδυασμός υψηλού χρέους, υψηλών δημόσιων δαπανών, χαμηλής ανάπτυξης, μεγάλου ελλείμματος και αυξανόμενου κόστους εξυπηρέτησης.
Το ΔΝΤ υπολογίζει ότι οι δημόσιες δαπάνες της Γαλλίας έφτασαν το 57,3% του ΑΕΠ το 2025, το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωζώνη.
Παράλληλα, το δημοσιονομικό έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 5,1% του ΑΕΠ.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο επειδή η Γαλλία πρέπει να αναχρηματοδοτεί τεράστιες ποσότητες παλαιού χρέους που εκδόθηκαν όταν τα επιτόκια ήταν εξαιρετικά χαμηλά.
Σύμφωνα με το Reuters, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αναμένεται ήδη να είναι 4,5 δισ. ευρώ υψηλότερο από τις αρχικές προβλέψεις το 2026 και επιπλέον 10 δισ. ευρώ υψηλότερο το 2027.
Αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο.
Υψηλότερο χρέος σημαίνει περισσότερες ανάγκες χρηματοδότησης. Υψηλότερα επιτόκια σημαίνουν ακριβότερη εξυπηρέτηση. Ακριβότερη εξυπηρέτηση σημαίνει λιγότερα χρήματα για επενδύσεις, άμυνα, υποδομές και κοινωνικές πολιτικές.
Και χαμηλότερη ανάπτυξη κάνει ακόμη δυσκολότερη τη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.
Γι' αυτό η επόμενη γαλλική κυβέρνηση δεν θα έχει την πολυτέλεια να συνεχίσει απλώς το υφιστάμενο μοντέλο.
Η δημοσιονομική πίεση μπορεί να γίνει καταλύτης
Εδώ βρίσκεται το ενδιαφέρον της επόμενης περιόδου.
Η δημοσιονομική ασφυξία μπορεί να αναγκάσει τη Γαλλία να κάνει κάτι που επί χρόνια ανέβαλε: να αποφασίσει πού ακριβώς πρέπει να κατευθύνονται οι περιορισμένοι πλέον δημόσιοι πόροι.
Η κυβέρνηση του Sébastien Lecornu επιχειρεί ήδη να μειώσει το έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ το 2027 μέσω περικοπών 54 δισ. ευρώ. Χωρίς αυτά τα μέτρα, ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει προειδοποιήσει ότι το έλλειμμα θα μπορούσε να ξεπεράσει το 6,5% του ΑΕΠ.
Αυτό όμως ανοίγει μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση.
Δεν αρκεί να μειωθούν οι δαπάνες.
Η Γαλλία χρειάζεται να αποφασίσει ποιες δαπάνες είναι παραγωγικές και ποιες όχι.
Η επιλογή είναι ανάμεσα σε μια οικονομία που προσπαθεί να ισορροπήσει τα δημόσια οικονομικά κυρίως μέσω περικοπών και σε μια οικονομία που επιχειρεί ταυτόχρονα να αυξήσει την παραγωγική της ικανότητα.
Βιομηχανία. Ενέργεια. Άμυνα. Υποδομές. Τεχνολογία. Επενδύσεις.
Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει τον πυρήνα μιας διαφορετικής οικονομικής στρατηγικής.
Η μεγάλη μάχη θα δοθεί στην Ευρώπη
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο πολιτικό και οικονομικό ερώτημα μιας πιθανής κυβέρνησης Le Pen.
Η Γαλλία δεν χρειάζεται κατ' ανάγκη να εγκαταλείψει το ευρώ για να επιχειρήσει αλλαγή πολιτικής.
Μπορεί να παραμείνει στο ενιαίο νόμισμα και να διεκδικήσει μεγαλύτερη ευελιξία μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες θα εξαφανιστούν, αλλά θα αναγκαστούν να προσαρμοσθούν στη νέα πραγματικότητα - η Le Pen δηλώνει ότι θα μειώσει τη (μεγάλη) εισφορά της χώρας της στον προϋπολογισμό της Ενωσης...
Αυτό αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού!
Σημαίνει ότι η Γαλλία θα μπορούσε να πιέσει για διαφορετική αντιμετώπιση επενδύσεων που θεωρεί στρατηγικές: άμυνα, ενέργεια, βιομηχανική πολιτική, υποδομές και τεχνολογία.
Η λογική θα ήταν απλή: δεν είναι όλες οι δημόσιες δαπάνες ίδιες.
Μια δαπάνη που χρηματοδοτεί κατανάλωση δεν έχει την ίδια μακροπρόθεσμη επίδραση με μια επένδυση που αυξάνει την παραγωγικότητα, μειώνει την ενεργειακή εξάρτηση ή ενισχύει τη βιομηχανική βάση.
Η Γαλλία θα μπορούσε επομένως να επιχειρήσει να μεταφέρει τη συζήτηση από το «πόσο θα περικόψουμε» στο «πού θα επενδύσουμε».
Όχι Frexit, αλλά αλλαγή ισορροπιών
Αυτό είναι και το σημείο όπου μια πιθανή προεδρία Le Pen αναμένεται να ανατρέψει τις ισορροπίες στις Βρυξέλλες - χωρίς να υπολογίσουμε κρίσιμες πολιτικές εξελίξεις στη Γερμανία.
Η έξοδος από το ευρώ θα ήταν μια θεμελιώδης ρήξη - οι αναλυτές δεν δίνουν μεγάλες πιθανότητες σε αυτή την εξέλιξη.
Μια διαφορετική στρατηγική θα μπορούσε να είναι η προσπάθεια αλλαγής της ισορροπίας μέσα στην Ευρωζώνη.
Η Γαλλία είναι μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διαθέτει ιδιαίτερο γεωπολιτικό βάρος. Αν το Παρίσι υποστηρίξει ότι η δημοσιονομική προσαρμογή πρέπει να συνδυάζεται με μεγάλες επενδύσεις σε άμυνα, ενέργεια και παραγωγή, η συζήτηση δεν θα αφορά μόνο τη Γαλλία.
Θα αφορά ολόκληρη την Ευρώπη.
Το κρίσιμο ερώτημα θα είναι εάν οι Βρυξέλλες θα αποδεχθούν μεγαλύτερη ευελιξία για στρατηγικές επενδύσεις χωρίς να δημιουργηθεί ένα νέο μοντέλο μόνιμης δημοσιονομικής εξαίρεσης.
Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από μια απλή επιλογή «υπέρ ή κατά της Ευρώπης».
Το μεγάλο στοίχημα: ανάπτυξη αντί για έναν φαύλο κύκλο χρέους
Για τη Le Pen, εάν αναλάβει την προεδρία, το πραγματικό πρόβλημα θα είναι ακόμη δυσκολότερο.
Δεν θα μπορεί να υποσχεθεί τα πάντα.
Το αυξημένο κόστος δανεισμού θα λειτουργεί ως περιορισμός. Οι αγορές θα παρακολουθούν στενά το έλλειμμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρακολουθεί την τήρηση των δημοσιονομικών κανόνων.
Και οι Γάλλοι ψηφοφόροι θα αντιδρούν σε κάθε μεγάλη περικοπή που επηρεάζει εισόδημα, συντάξεις ή κοινωνικές υπηρεσίες.
Άρα η επιλογή δεν θα είναι απλώς «λιτότητα ή δαπάνες».
Θα είναι τι είδους κράτος και τι είδους οικονομία μπορεί να χρηματοδοτήσει η Γαλλία.
Εάν η απάντηση είναι περισσότερη παραγωγή, υψηλότερη παραγωγικότητα και μεγαλύτερες ιδιωτικές επενδύσεις, τότε η δημοσιονομική κρίση μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης.
Εάν όμως η πολιτική παραμείνει σε έναν κύκλο αυξημένων δαπανών χωρίς αντίστοιχη αύξηση της παραγωγικής βάσης, το χρέος θα συνεχίσει να περιορίζει τις επιλογές.
Και οι αγορές θα έχουν τον τελευταίο λόγο...
Η πιο άμεση δοκιμασία μιας κυβέρνησης Le Pen δεν θα βρίσκεται μόνο στις Βρυξέλλες ή στο Παρίσι.
Θα βρίσκεται στην αγορά ομολόγων.
Το γεγονός ότι το γαλλικό spread έναντι της Γερμανίας ξεπέρασε τις 100 μονάδες βάσης είναι ήδη ένα προειδοποιητικό σήμα για το πόσο ευαίσθητες έχουν γίνει οι αγορές στη δημοσιονομική πορεία της χώρας.
Και η πίεση δεν είναι θεωρητική.
Κάθε αύξηση του κόστους δανεισμού μεταφράζεται σταδιακά σε μεγαλύτερη δαπάνη τόκων.
Κάθε επιπλέον δισεκατομμύριο που κατευθύνεται στην εξυπηρέτηση του χρέους είναι ένα δισεκατομμύριο που δεν μπορεί να κατευθυνθεί αλλού.
Γι' αυτό το πρώτο μήνυμα μιας μελλοντικής γαλλικής κυβέρνησης προς τις αγορές θα πρέπει να είναι δημοσιονομικό.
Όχι απαραίτητα ότι θα κάνει περισσότερη λιτότητα.
Αλλά ότι έχει ένα αξιόπιστο σχέδιο για να σταματήσει η δυναμική του χρέους.
Η πραγματική ιστορική ευκαιρία
Αυτό είναι το παράδοξο της σημερινής Γαλλίας.
Το δημόσιο χρέος, που αποτελεί σήμερα μία από τις μεγαλύτερες αδυναμίες της χώρας, μπορεί να γίνει ο μηχανισμός που θα την αναγκάσει να αλλάξει.
Να επανεξετάσει τις δημόσιες δαπάνες.
Να ενισχύσει την παραγωγή.
Να προσελκύσει επενδύσεις.
Να επενδύσει στην ενέργεια, στη βιομηχανία και στην άμυνα.
Να διεκδικήσει διαφορετική ευρωπαϊκή αντιμετώπιση των στρατηγικών επενδύσεων.
Και, κυρίως, να μεταφέρει το κέντρο βάρους από την αναδιανομή πόρων στη δημιουργία νέων πόρων.
Η Marine Le Pen, εφόσον αναλάβει την προεδρία, θα βρεθεί επομένως μπροστά σε έναν περιορισμό που καμία πολιτική ρητορική δεν μπορεί να παρακάμψει:
τα μαθηματικά του γαλλικού χρέους.
Το ερώτημα δεν θα είναι εάν μπορεί να συνεχίσει όπως οι προηγούμενες κυβερνήσεις.
Το ερώτημα θα είναι τι θα κάνει επειδή δεν μπορεί.
Και εκεί μπορεί να βρίσκεται η μεγαλύτερη οικονομική αλλαγή..
Μία προσπάθεια να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο της Γαλλίας και, μαζί με αυτό, η σχέση του Παρισιού με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.
Η Le Pen μπορεί να παραλάβει μια Γαλλία με τεράστιο χρέος.
Το πραγματικό στοίχημα θα είναι εάν θα μπορέσει να μετατρέψει αυτόν τον δημοσιονομικό περιορισμό σε αφετηρία για μια διαφορετική οικονομική στρατηγική.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών