Η «συμπίεση» της μισθολογικής πυραμίδας, η ψαλίδα των 20 ευρώ στον μέσο μισθό και το χάσμα 25% στις αμοιβές ανδρών-γυναικών – Τι σχεδιάζει η κυβέρνηση με τις συλλογικές συμβάσεις για να σώσει τη μεσαία τάξη.
Η ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων, ώστε μέσω αυτών να προωθηθεί η αύξηση των μέσω μισθών, είναι ένας από τους επόμενους στόχους της κυβέρνησης, μετά τις επισημάνσεις ότι η αύξηση σε σχέση με τον κατώτατο είναι δυσανάλογη, καθώς οι μεσαίες αμοιβές δεν έχουν ακολουθήσει τον ίδιο ρυθμό.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αλλάζει η εικόνα της μισθολογικής πυραμίδας: οι χαμηλοί μισθοί ανεβαίνουν, αλλά η απόσταση από τα αμέσως υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια περιορίζεται.
Η λεγόμενη «συμπίεση» των μισθών προς την περιοχή του κατώτατου μισθού αποτελεί πλέον μία από τις βασικές προκλήσεις για την αγορά εργασίας.
Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ
Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία του ΟΟΣΑ είναι χαρακτηριστική.
Στις περισσότερες χώρες-μέλη, οι κατώτατοι μισθοί αυξήθηκαν περισσότερο από τους διάμεσους μισθούς από το 2021 και μετά.
Στις 20 από τις 30 χώρες που διαθέτουν εθνικό κατώτατο μισθό, ο λόγος του κατώτατου προς τον διάμεσο μισθό αυξήθηκε την περίοδο 2021-2025.
Με άλλα λόγια, η βάση της μισθολογικής πυραμίδας ανέβηκε ταχύτερα από το κέντρο της.
Η Ελλάδα ακολούθησε αυτή την πορεία.
Η χώρα είχε βρεθεί αντιμέτωπη με σημαντική απώλεια πραγματικών μισθών όταν η ενεργειακή κρίση και ο πληθωρισμός εκτίναξαν το κόστος ζωής.
Στη συνέχεια, όμως, οι πραγματικοί μισθοί ανέκαμψαν.
Μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2026 είχαν ξεπεράσει τα επίπεδα του 2021, εξέλιξη που καταγράφεται ως καλύτερη σε σχέση με αρκετές άλλες χώρες του ΟΟΣΑ.
Η ανάκαμψη, ωστόσο, δεν ήταν ομοιόμορφη. Σε σημαντικό βαθμό στηρίχθηκε στις αλλεπάλληλες αυξήσεις του κατώτατου μισθού και όχι σε αντίστοιχη αύξηση του συνόλου των μισθολογικών κλιμακίων.
Η αποτύπωση από την «Εργάνη»
Τα στοιχεία της «Εργάνης» αποτυπώνουν με σαφήνεια το πρόβλημα.
Ο μέσος μισθός πλήρους και μερικής απασχόλησης διαμορφώθηκε στα 1.362,66 ευρώ, έναντι 1.342 ευρώ το 2024.
Η αύξηση ανέρχεται μόλις σε περίπου 20 ευρώ.
Την ίδια ώρα, οι αλλαγές στα χαμηλότερα μισθολογικά κλιμάκια είναι πολύ πιο έντονες.
Μια σημαντική μεταβολή
Οι εργαζόμενοι που αμείβονται από 800 έως 1.000 ευρώ μειώθηκαν μέσα σε έναν χρόνο κατά 46,2%, ενώ εκείνοι που βρίσκονται στην κατηγορία των 1.001 έως 1.500 ευρώ αυξήθηκαν κατά 54,2%.
Η μεταβολή αυτή συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με την άνοδο του κατώτατου μισθού και τη μετακίνηση εργαζομένων σε υψηλότερες μισθολογικές κατηγορίες. Παρ' όλα αυτά, η συνολική εικόνα παραμένει ιδιαίτερα συγκεντρωμένη στα χαμηλά και μεσαία επίπεδα, καθώς το 61% των μισθωτών λαμβάνει αποδοχές μεταξύ 801 και 1.500 ευρώ, ποσοστό που παραμένει σχεδόν αμετάβλητο.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι περίπου 900.000 εργαζόμενοι εξακολουθούν να αμείβονται με λιγότερα από 1.000 ευρώ τον μήνα. Παράλληλα, 597.695 εργαζόμενοι, δηλαδή το 24,29% του συνόλου, βρίσκονται στην κατηγορία των 1.001 έως 1.200 ευρώ.
Ακολουθούν 394.159 εργαζόμενοι, ποσοστό 16,02%, με αποδοχές από 1.201 έως 1.500 ευρώ.
Στην κατηγορία των 1.501 έως 2.000 ευρώ βρίσκονται 268.058 εργαζόμενοι, ή 10,89%, ενώ 126.963 εργαζόμενοι, ποσοστό 5,16%, λαμβάνουν από 2.001 έως 2.500 ευρώ.
Μόλις 63.464 εργαζόμενοι βρίσκονται στην κατηγορία των 2.501 έως 3.000 ευρώ, ενώ πάνω από 3.000 ευρώ αμείβονται 112.075 εργαζόμενοι, ή 4,55%.
Στην εξίσωση των μισθών παραμένει, παράλληλα, ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα: η διαφορά στις αμοιβές ανδρών και γυναικών.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024 δείχνουν ότι οι γυναίκες αμείβονται κατά μέσο όρο 13,4% λιγότερο ανά ώρα εργασίας σε σχέση με τους άνδρες.
Το ποσοστό είναι ίδιο με εκείνο του 2022 και ελαφρώς μειωμένο σε σχέση με το 13,6% του 2023.
Οι αποκλίσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες σε συγκεκριμένους κλάδους
Οι ακαθάριστες ωριαίες αποδοχές των γυναικών υπολείπονται εκείνων των ανδρών κατά 25,3%.
Στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο η διαφορά φτάνει το 20,1%, στις χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες το 19%, ενώ στη μεταποίηση διαμορφώνεται στο 17,4%.
Η αντιμετώπιση αυτών των διαφορών αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας για ενίσχυση των εισοδημάτων των νοικοκυριών.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αλλάζει η εικόνα της μισθολογικής πυραμίδας: οι χαμηλοί μισθοί ανεβαίνουν, αλλά η απόσταση από τα αμέσως υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια περιορίζεται.
Η λεγόμενη «συμπίεση» των μισθών προς την περιοχή του κατώτατου μισθού αποτελεί πλέον μία από τις βασικές προκλήσεις για την αγορά εργασίας.
Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ
Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία του ΟΟΣΑ είναι χαρακτηριστική.
Στις περισσότερες χώρες-μέλη, οι κατώτατοι μισθοί αυξήθηκαν περισσότερο από τους διάμεσους μισθούς από το 2021 και μετά.
Στις 20 από τις 30 χώρες που διαθέτουν εθνικό κατώτατο μισθό, ο λόγος του κατώτατου προς τον διάμεσο μισθό αυξήθηκε την περίοδο 2021-2025.
Με άλλα λόγια, η βάση της μισθολογικής πυραμίδας ανέβηκε ταχύτερα από το κέντρο της.
Η Ελλάδα ακολούθησε αυτή την πορεία.
Η χώρα είχε βρεθεί αντιμέτωπη με σημαντική απώλεια πραγματικών μισθών όταν η ενεργειακή κρίση και ο πληθωρισμός εκτίναξαν το κόστος ζωής.
Στη συνέχεια, όμως, οι πραγματικοί μισθοί ανέκαμψαν.
Μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2026 είχαν ξεπεράσει τα επίπεδα του 2021, εξέλιξη που καταγράφεται ως καλύτερη σε σχέση με αρκετές άλλες χώρες του ΟΟΣΑ.
Η ανάκαμψη, ωστόσο, δεν ήταν ομοιόμορφη. Σε σημαντικό βαθμό στηρίχθηκε στις αλλεπάλληλες αυξήσεις του κατώτατου μισθού και όχι σε αντίστοιχη αύξηση του συνόλου των μισθολογικών κλιμακίων.
Η αποτύπωση από την «Εργάνη»
Τα στοιχεία της «Εργάνης» αποτυπώνουν με σαφήνεια το πρόβλημα.
Ο μέσος μισθός πλήρους και μερικής απασχόλησης διαμορφώθηκε στα 1.362,66 ευρώ, έναντι 1.342 ευρώ το 2024.
Η αύξηση ανέρχεται μόλις σε περίπου 20 ευρώ.
Την ίδια ώρα, οι αλλαγές στα χαμηλότερα μισθολογικά κλιμάκια είναι πολύ πιο έντονες.
Μια σημαντική μεταβολή
Οι εργαζόμενοι που αμείβονται από 800 έως 1.000 ευρώ μειώθηκαν μέσα σε έναν χρόνο κατά 46,2%, ενώ εκείνοι που βρίσκονται στην κατηγορία των 1.001 έως 1.500 ευρώ αυξήθηκαν κατά 54,2%.
Η μεταβολή αυτή συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με την άνοδο του κατώτατου μισθού και τη μετακίνηση εργαζομένων σε υψηλότερες μισθολογικές κατηγορίες. Παρ' όλα αυτά, η συνολική εικόνα παραμένει ιδιαίτερα συγκεντρωμένη στα χαμηλά και μεσαία επίπεδα, καθώς το 61% των μισθωτών λαμβάνει αποδοχές μεταξύ 801 και 1.500 ευρώ, ποσοστό που παραμένει σχεδόν αμετάβλητο.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι περίπου 900.000 εργαζόμενοι εξακολουθούν να αμείβονται με λιγότερα από 1.000 ευρώ τον μήνα. Παράλληλα, 597.695 εργαζόμενοι, δηλαδή το 24,29% του συνόλου, βρίσκονται στην κατηγορία των 1.001 έως 1.200 ευρώ.
Ακολουθούν 394.159 εργαζόμενοι, ποσοστό 16,02%, με αποδοχές από 1.201 έως 1.500 ευρώ.
Στην κατηγορία των 1.501 έως 2.000 ευρώ βρίσκονται 268.058 εργαζόμενοι, ή 10,89%, ενώ 126.963 εργαζόμενοι, ποσοστό 5,16%, λαμβάνουν από 2.001 έως 2.500 ευρώ.
Μόλις 63.464 εργαζόμενοι βρίσκονται στην κατηγορία των 2.501 έως 3.000 ευρώ, ενώ πάνω από 3.000 ευρώ αμείβονται 112.075 εργαζόμενοι, ή 4,55%.
Στην εξίσωση των μισθών παραμένει, παράλληλα, ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα: η διαφορά στις αμοιβές ανδρών και γυναικών.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024 δείχνουν ότι οι γυναίκες αμείβονται κατά μέσο όρο 13,4% λιγότερο ανά ώρα εργασίας σε σχέση με τους άνδρες.
Το ποσοστό είναι ίδιο με εκείνο του 2022 και ελαφρώς μειωμένο σε σχέση με το 13,6% του 2023.
Οι αποκλίσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες σε συγκεκριμένους κλάδους
Οι ακαθάριστες ωριαίες αποδοχές των γυναικών υπολείπονται εκείνων των ανδρών κατά 25,3%.
Στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο η διαφορά φτάνει το 20,1%, στις χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες το 19%, ενώ στη μεταποίηση διαμορφώνεται στο 17,4%.
Η αντιμετώπιση αυτών των διαφορών αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας για ενίσχυση των εισοδημάτων των νοικοκυριών.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών