Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία ψηφίζουν σήμερα, δύο εβδομάδες μετά τον εκλογικό σεισμό στη Σαξονία-Άνχαλτ – Μόλις 13% ικανοποιημένο από τον καγκελάριο, στο 27% η AfD πανεθνικά – Η τεράστια αύξηση των γερμανικών αμυντικών δαπανών, η Ουκρανία και το βαθύ χάσμα Ανατολής-Δύσης συνθέτουν το πολιτικό υπόβαθρο της κάλπης
Η Γερμανία προσέρχεται σήμερα, Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026, σε μια διπλή περιφερειακή κάλπη με βάρος που ξεπερνά κατά πολύ τα σύνορα των δύο κρατιδίων.
Οι ψηφοφόροι στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία εκλέγουν τα νέα τοπικά κοινοβούλια, σε μια αναμέτρηση που διεξάγεται μόλις δύο εβδομάδες μετά το ιστορικό 43,8% της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ και σε μια περίοδο εξαιρετικά χαμηλής δημοτικότητας για τον καγκελάριο Friedrich Merz.
Οι δύο σημερινές εκλογές είναι επίσημα προγραμματισμένες για τις 20 Σεπτεμβρίου τόσο από την εκλογική αρχή του Βερολίνου όσο και από την αρμόδια αρχή του Μεκλεμβούργου - Δυτ.Πομερανίας.
Το Reuters τις χαρακτηρίζει κρίσιμο νέο τεστ για τον Merz, σημειώνοντας ότι το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις όχι μόνο στη Γερμανία αλλά και στην Ευρώπη.
Το ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο πόσο θα πάρει η AfD.
Σημαντικό... crash test αποτελεί η διπλή εκλογική αναμέτρηση στη Γερμανία για τον Καγκελάριο
Η σημερινή κάλπη διεξάγεται ενώ συγκρούονται δύο διαφορετικές εικόνες για τη Γερμανία: από τη μία, η κυβέρνηση Merz επιδιώκει πολύ μεγαλύτερο γερμανικό και ευρωπαϊκό ρόλο στην άμυνα, αυξάνει δραστικά τις στρατιωτικές δαπάνες και επιμένει στη στήριξη της Ουκρανίας.
Από την άλλη, ένα σημαντικό μέρος της κοινωνίας –και ιδιαίτερα στην ανατολική Γερμανία– εμφανίζεται πολύ πιο επιφυλακτικό απέναντι σε αυτή την κατεύθυνση, την ώρα που το κόστος ζωής, η ενέργεια και η οικονομία παραμένουν κεντρικές ανησυχίες.
Merz υπό πίεση – Μόλις 13% ικανοποιημένο από τον καγκελάριο
Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος της πολιτικής φθοράς.
Στο ARD-DeutschlandTrend του Σεπτεμβρίου, αντιπροσωπευτική έρευνα της Infratest dimap σε 1.319 ψηφοφόρους, μόλις 15% δηλώνει ικανοποιημένο από το έργο της κυβέρνησης CDU/CSU-SPD, ενώ 84% δηλώνει δυσαρεστημένο.
Για τον ίδιο τον Friedrich Merz το ποσοστό ικανοποίησης περιορίζεται στο 13%.
Ακόμη πιο ανησυχητική για την κυβέρνηση είναι η πρόθεση ψήφου:
- η AfD βρίσκεται πρώτη με 27%, έναντι
- 21% για CDU/CSU,
- 15% για τους Πράσινους,
- 13% για το SPD και,
- 12% για τη Linke.
Το Reuters αναφέρει επίσης ότι οι χαμηλές επιδόσεις του καγκελαρίου έχουν προκαλέσει ερωτήματα ακόμη και μέσα στην CDU για την ηγεσία του, αν και κορυφαία στελέχη εξακολουθούν να τον στηρίζουν.
Αυτό μετατρέπει δύο περιφερειακές εκλογές σε κάτι πολύ μεγαλύτερο: δημοσκοπικό και πολιτικό τεστ της κυβέρνησης Merz, χωρίς βεβαίως να αποτελούν από μόνες τους δημοψήφισμα για την ομοσπονδιακή εξωτερική πολιτική.
Το 43,8% που άλλαξε την πολιτική συζήτηση
Το σημείο καμπής ήρθε στις 6 Σεπτεμβρίου στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ.
Σύμφωνα με τα επίσημα εκλογικά αποτελέσματα...
- Η AfD συγκέντρωσε 43,8% των ψήφων, από 20,8% το 2021 – άνοδο 23 ποσοστιαίων μονάδων.
- Η CDU περιορίστηκε στο 17,2%, χάνοντας 19,9 μονάδες.
- Το SPD έλαβε 9,3%,
- οι Πράσινοι 8,9% και
- η Linke 8,6%.
- Η συμμετοχή έφθασε στο 77,8%, αυξημένη κατά 17,5 μονάδες.
Η σημασία τους είναι δύσκολο να υποτιμηθεί: μέσα σε ένα ανατολικό κρατίδιο η AfD υπερδιπλασίασε την εκλογική της δύναμη, ενώ η CDU έχασε σχεδόν είκοσι μονάδες.
Κι όπως τονίζουν διεθνείς αναλυτές, η AfD αντιμετωπίζει πλέον αυτή την περιφερειακή επέλαση ως σκαλοπάτι προς τις ομοσπονδιακές εκλογές του 2029.
Mecklenburg: SPD 37%, AfD 36% – Η CDU του Merz στο 6%
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία η κατάσταση για το κόμμα του καγκελαρίου είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή.
Η τελευταία δημοσκόπηση της Forschungsgruppe Wahlen για το ZDF δίνει:
SPD 37% – AfD 36% – Linke 9% – CDU 6% – Πράσινοι 5%.
Η CDU βρίσκεται δηλαδή μόλις μία μονάδα πάνω από το εκλογικό όριο εισόδου στο Landtag και κινδυνεύει να καταγράψει τη χειρότερη επίδοση της ιστορίας της στο κρατίδιο.
Υπάρχει μάλιστα ένα πολιτικό παράδοξο: ο σημαντικότερος αντίπαλος της AfD στο Μεκλεμβούργο δεν είναι το κόμμα του καγκελαρίου.
Είναι το SPD της πρωθυπουργού Manuela Schwesig, η οποία κατάφερε τις τελευταίες εβδομάδες να καλύψει τη δημοσκοπική διαφορά και να περάσει οριακά μπροστά από την AfD.
Και στο Βερολίνο η CDU απειλείται – αλλά από τα αριστερά
Η εικόνα της πρωτεύουσας είναι διαφορετική και αποκαλύπτει κάτι σημαντικότερο για το γερμανικό πολιτικό σύστημα.
Η τελευταία δημοσκόπηση της Forschungsgruppe Wahlen δίνει στη Linke 22%, στην CDU 20%, στην AfD 18%, στους Πράσινους 15%, στο SPD 12% και στο BSW 4%.
Άρα η δυσαρέσκεια δεν μεταφράζεται παντού με τον ίδιο τρόπο.
Στο Μεκλεμβούργο και γενικότερα σε μεγάλα τμήματα της ανατολικής Γερμανίας ενισχύεται εντυπωσιακά η AfD.
Στο Βερολίνο προηγείται η Linke.
Το κοινό στοιχείο είναι η πίεση στα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας και ιδιαίτερα στην CDU και το SPD.
Το βαθύ ρήγμα Ανατολής-Δύσης
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της σημερινής αναμέτρησης.
Τριάντα έξι χρόνια μετά την επανένωση, οι οικονομικές και πολιτικές διαφορές ανάμεσα στην πρώην Ανατολική και τη Δυτική Γερμανία εξακολουθούν να είναι ορατές.
Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Reuters, η μέση καθαρή περιουσία των νοικοκυριών στην Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του Βερολίνου, ήταν το 2023 περίπου 125.500 ευρώ, έναντι 257.100 ευρώ στη Δύση – δηλαδή λιγότερο από το μισό.
Παρά την εντυπωσιακή σύγκλιση στην απασχόληση και στα εισοδήματα μετά την επανένωση, οι ανατολικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να επενδύουν περίπου 25% λιγότερο ανά εργαζόμενο, ενώ η περιοχή αντιμετωπίζει δημογραφική συρρίκνωση και γήρανση.
Αυτό το οικονομικό υπόστρωμα συναντά πλέον μια βαθιά διαφοροποίηση στην εξωτερική πολιτική.
Ουκρανία και Ρωσία: Δύο διαφορετικές Γερμανίες
Η αντιπροσωπευτική έρευνα του ARD καταγράφει καθαρά το χάσμα.
Σε πανγερμανικό επίπεδο, λίγο περισσότεροι από τους μισούς θεωρούν ότι η στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία βρίσκεται στο σωστό επίπεδο ή πρέπει να αυξηθεί, ενώ περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα θεωρούν ότι έχει προχωρήσει υπερβολικά.
Στην ανατολική Γερμανία, όμως, υπερισχύει η αντίθεση στην υποστήριξη της Ουκρανίας με όπλα.
Η ίδια έρευνα διαπιστώνει ότι στην Ανατολή η AfD είναι το κόμμα στο οποίο οι ψηφοφόροι αποδίδουν τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη σχεδόν σε όλα τα εξεταζόμενα πεδία πολιτικής, με εξαίρεση το κλίμα και το περιβάλλον.
Αυτό είναι κρίσιμο.
Δεν αποδεικνύει ότι η άνοδος της AfD οφείλεται αποκλειστικά στην Ουκρανία ή στη Ρωσία.
Δείχνει όμως ότι η εξωτερική πολιτική αποτελεί μέρος μιας πολύ ευρύτερης πολιτικής απόστασης μεταξύ της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και σημαντικού τμήματος της ανατολικογερμανικής κοινωνίας.
Merz: Περισσότερα όπλα, μεγαλύτερη ευρωπαϊκή στρατιωτική ισχύς
Και ακριβώς σε αυτό το σημείο η σημερινή κάλπη συναντά τη μεγάλη ευρωπαϊκή συζήτηση.
Η κυβέρνηση Merz έχει επιλέξει μια δραματική αύξηση των γερμανικών στρατιωτικών δαπανών.
Σύμφωνα με τον επίσημο ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, ο τακτικός αμυντικός προϋπολογισμός αυξάνεται από 62,4 δισ. ευρώ σε 82,7 δισ. ευρώ το 2026.
Σε αυτά προστίθενται 25,5 δισ. ευρώ από το ειδικό ταμείο της Bundeswehr.
Τα χρήματα κατευθύνονται μεταξύ άλλων σε μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα και πυρομαχικά, ενώ προβλέπεται ενίσχυση των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων με έως και 10.000 επιπλέον στρατιωτικούς μέσα στο 2026.
Η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί παράλληλα να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 3,5% του ΑΕΠ έως το 2029.
Ο ίδιος ο Merz δηλώνει ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την ευρωατλαντική ασφάλεια και ότι η Γερμανία θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία. Η επίσημη θέση της κυβέρνησής του είναι ότι η ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι στη Ρωσία και ενισχύει την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Οι επικριτές αυτής της στρατηγικής αντιτείνουν ότι η τεράστια αύξηση των στρατιωτικών δαπανών μεταβάλλει τις δημοσιονομικές προτεραιότητες και ενισχύει μια μακροχρόνια στρατιωτικοποίηση της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Η σημερινή κάλπη δεν μπορεί να αποδείξει ποια από τις δύο αναγνώσεις υιοθετεί συνολικά η γερμανική κοινωνία. Τα στοιχεία όμως δείχνουν ότι στην Ανατολή η αντίσταση στην πολιτική των όπλων προς την Ουκρανία είναι σαφώς ισχυρότερη.
Την ίδια ώρα, άλλα 3,3 δισ. ευρώ της ΕΕ κατευθύνονται στην ουκρανική άμυνα
Η χρονική συγκυρία είναι χαρακτηριστική.
Μόλις στις 18 Σεπτεμβρίου, η Ουκρανία ανακοίνωσε ότι έλαβε νέα δόση 3,3 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την κυβέρνηση του Κιέβου να δηλώνει ότι τα χρήματα θα χρησιμοποιηθούν για επείγουσες αμυντικές ανάγκες και ειδικότερα για την προμήθεια πυραύλων και drones.
Για το Βερολίνο και τις Βρυξέλλες αυτή η πολιτική αποτελεί επένδυση στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Για τους επικριτές της αποτελεί ακόμη μία ένδειξη ότι ολοένα μεγαλύτερο πολιτικό και οικονομικό κεφάλαιο της Ευρώπης κατευθύνεται στην άμυνα και στην Ουκρανία για έναν πόλεμο που χάνεται, άρα καταλήγουν στον Καιάδα
Και αυτή η αντιπαράθεση περνά πλέον από τα υπουργικά συμβούλια στις κάλπες.
Οικονομία: Βελτίωση στους αριθμούς, πίεση στην καθημερινότητα
Είναι η Γερμανία μια οικονομία σε ελεύθερη πτώση;
Νεότερη πρόβλεψη του γερμανικού οικονομικού ινστιτούτου IW, που δημοσιοποιήθηκε σήμερα, ανεβάζει την αναμενόμενη ανάπτυξη για το 2026 κοντά στο 1,2%, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης μόλις 0,4%, κυρίως λόγω καλύτερων εξαγωγών και αυξημένων κρατικών δαπανών.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά.
Το IW προειδοποιεί ότι η δυναμική πιθανότατα θα εξασθενήσει στο δεύτερο εξάμηνο εξαιτίας των υψηλών τιμών ενέργειας, των αδύναμων ιδιωτικών επενδύσεων και των απωλειών θέσεων εργασίας. Η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να αυξηθεί μόλις κατά 0,3%, καθώς πληθωρισμός άνω του 2,5% περιορίζει την αγοραστική δύναμη.
Το Reuters καταγράφει ότι το κόστος ενέργειας, στέγασης και γενικότερα το κόστος ζωής αποτέλεσαν βασικές ανησυχίες των ψηφοφόρων στις δύο σημερινές αναμετρήσεις.
Το μεγάλο στοίχημα του Merz
Εδώ βρίσκεται τελικά η πολιτική βαρύτητα της 20ής Σεπτεμβρίου.
Ο Friedrich Merz έχει επενδύσει σε μια Γερμανία που θα αναλάβει μεγαλύτερη στρατιωτική και γεωπολιτική ευθύνη στην Ευρώπη, θα αυξήσει θεαματικά τις αμυντικές της δαπάνες και θα παραμείνει βασικός πυλώνας υποστήριξης της Ουκρανίας.
Ταυτόχρονα, όμως, αντιμετωπίζει 84% δυσαρέσκεια από την κυβέρνησή του, προσωπική ικανοποίηση μόλις 13%, την AfD στο 27% πανεθνικά και την CDU να κινδυνεύει σήμερα στο Mecklenburg ακόμη και για την είσοδό της στο τοπικό κοινοβούλιο.
Αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα για τον καγκελάριο.
Όχι εάν δύο περιφερειακές κάλπες μπορούν από μόνες τους να ανατρέψουν την εξωτερική πολιτική της Γερμανίας – δεν μπορούν.
Αλλά εάν ο Merz διαθέτει πλέον αρκετό πολιτικό κεφάλαιο στο εσωτερικό για να συνεχίσει μια τόσο φιλόδοξη και δαπανηρή γεωπολιτική στρατηγική.
Η κάλπη αφορά και την Ευρώπη
Γι’ αυτό η Ευρώπη παρακολουθεί σήμερα τη Γερμανία.
Η μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ βρίσκεται μπροστά σε ένα πολιτικό παράδοξο: το Βερολίνο επιχειρεί να αναλάβει μεγαλύτερο ευρωπαϊκό ρόλο ακριβώς τη στιγμή που η εσωτερική πολιτική βάση του καγκελαρίου εμφανίζεται εξαιρετικά αποδυναμωμένη.
Στο Mecklenburg, SPD και AfD βρίσκονται σε μάχη στήθος με στήθος.
Στο Βερολίνο, η Linke προηγείται της CDU, ενώ η AfD βρίσκεται ενισχυμένη στην τρίτη θέση.
Στη Σαξονία-Άνχαλτ, η AfD έχει ήδη φθάσει στο 43,8%.
Και σε πανγερμανικό επίπεδο βρίσκεται στο 27%, έξι μονάδες πάνω από CDU/CSU στην τελευταία μέτρηση του ARD.
Οι κάλπες κλείνουν στις 18:00 ώρα Γερμανίας – 19:00 ώρα Ελλάδας, με τα πρώτα exit polls να αναμένονται αμέσως μετά.
Τότε θα φανεί αν η 20ή Σεπτεμβρίου θα αποτελέσει ακόμη μία δύσκολη εκλογική βραδιά για τον Friedrich Merz.
Το βέβαιο ήδη είναι ότι η Γερμανία του 2026 δεν συζητά πλέον μόνο ποιος θα κυβερνήσει δύο κρατίδια.
Συζητά για το ποια Γερμανία –και κατ’ επέκταση ποια Ευρώπη– θα προκύψει από τη νέα εποχή της οικονομικής ανασφάλειας, της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης και της μεγάλης επιστροφής των εξοπλισμών.
www.bankingnews.gr
Οι ψηφοφόροι στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία εκλέγουν τα νέα τοπικά κοινοβούλια, σε μια αναμέτρηση που διεξάγεται μόλις δύο εβδομάδες μετά το ιστορικό 43,8% της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ και σε μια περίοδο εξαιρετικά χαμηλής δημοτικότητας για τον καγκελάριο Friedrich Merz.
Οι δύο σημερινές εκλογές είναι επίσημα προγραμματισμένες για τις 20 Σεπτεμβρίου τόσο από την εκλογική αρχή του Βερολίνου όσο και από την αρμόδια αρχή του Μεκλεμβούργου - Δυτ.Πομερανίας.
Το Reuters τις χαρακτηρίζει κρίσιμο νέο τεστ για τον Merz, σημειώνοντας ότι το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις όχι μόνο στη Γερμανία αλλά και στην Ευρώπη.
Το ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο πόσο θα πάρει η AfD.
Σημαντικό... crash test αποτελεί η διπλή εκλογική αναμέτρηση στη Γερμανία για τον Καγκελάριο
Η σημερινή κάλπη διεξάγεται ενώ συγκρούονται δύο διαφορετικές εικόνες για τη Γερμανία: από τη μία, η κυβέρνηση Merz επιδιώκει πολύ μεγαλύτερο γερμανικό και ευρωπαϊκό ρόλο στην άμυνα, αυξάνει δραστικά τις στρατιωτικές δαπάνες και επιμένει στη στήριξη της Ουκρανίας.
Από την άλλη, ένα σημαντικό μέρος της κοινωνίας –και ιδιαίτερα στην ανατολική Γερμανία– εμφανίζεται πολύ πιο επιφυλακτικό απέναντι σε αυτή την κατεύθυνση, την ώρα που το κόστος ζωής, η ενέργεια και η οικονομία παραμένουν κεντρικές ανησυχίες.
Merz υπό πίεση – Μόλις 13% ικανοποιημένο από τον καγκελάριο
Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος της πολιτικής φθοράς.
Στο ARD-DeutschlandTrend του Σεπτεμβρίου, αντιπροσωπευτική έρευνα της Infratest dimap σε 1.319 ψηφοφόρους, μόλις 15% δηλώνει ικανοποιημένο από το έργο της κυβέρνησης CDU/CSU-SPD, ενώ 84% δηλώνει δυσαρεστημένο.
Για τον ίδιο τον Friedrich Merz το ποσοστό ικανοποίησης περιορίζεται στο 13%.
Ακόμη πιο ανησυχητική για την κυβέρνηση είναι η πρόθεση ψήφου:
- η AfD βρίσκεται πρώτη με 27%, έναντι
- 21% για CDU/CSU,
- 15% για τους Πράσινους,
- 13% για το SPD και,
- 12% για τη Linke.
Το Reuters αναφέρει επίσης ότι οι χαμηλές επιδόσεις του καγκελαρίου έχουν προκαλέσει ερωτήματα ακόμη και μέσα στην CDU για την ηγεσία του, αν και κορυφαία στελέχη εξακολουθούν να τον στηρίζουν.
Αυτό μετατρέπει δύο περιφερειακές εκλογές σε κάτι πολύ μεγαλύτερο: δημοσκοπικό και πολιτικό τεστ της κυβέρνησης Merz, χωρίς βεβαίως να αποτελούν από μόνες τους δημοψήφισμα για την ομοσπονδιακή εξωτερική πολιτική.
Το 43,8% που άλλαξε την πολιτική συζήτηση
Το σημείο καμπής ήρθε στις 6 Σεπτεμβρίου στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ.
Σύμφωνα με τα επίσημα εκλογικά αποτελέσματα...
- Η AfD συγκέντρωσε 43,8% των ψήφων, από 20,8% το 2021 – άνοδο 23 ποσοστιαίων μονάδων.
- Η CDU περιορίστηκε στο 17,2%, χάνοντας 19,9 μονάδες.
- Το SPD έλαβε 9,3%,
- οι Πράσινοι 8,9% και
- η Linke 8,6%.
- Η συμμετοχή έφθασε στο 77,8%, αυξημένη κατά 17,5 μονάδες.
Η σημασία τους είναι δύσκολο να υποτιμηθεί: μέσα σε ένα ανατολικό κρατίδιο η AfD υπερδιπλασίασε την εκλογική της δύναμη, ενώ η CDU έχασε σχεδόν είκοσι μονάδες.
Κι όπως τονίζουν διεθνείς αναλυτές, η AfD αντιμετωπίζει πλέον αυτή την περιφερειακή επέλαση ως σκαλοπάτι προς τις ομοσπονδιακές εκλογές του 2029.
Mecklenburg: SPD 37%, AfD 36% – Η CDU του Merz στο 6%
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία η κατάσταση για το κόμμα του καγκελαρίου είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή.
Η τελευταία δημοσκόπηση της Forschungsgruppe Wahlen για το ZDF δίνει:
SPD 37% – AfD 36% – Linke 9% – CDU 6% – Πράσινοι 5%.
Η CDU βρίσκεται δηλαδή μόλις μία μονάδα πάνω από το εκλογικό όριο εισόδου στο Landtag και κινδυνεύει να καταγράψει τη χειρότερη επίδοση της ιστορίας της στο κρατίδιο.
Υπάρχει μάλιστα ένα πολιτικό παράδοξο: ο σημαντικότερος αντίπαλος της AfD στο Μεκλεμβούργο δεν είναι το κόμμα του καγκελαρίου.
Είναι το SPD της πρωθυπουργού Manuela Schwesig, η οποία κατάφερε τις τελευταίες εβδομάδες να καλύψει τη δημοσκοπική διαφορά και να περάσει οριακά μπροστά από την AfD.
Και στο Βερολίνο η CDU απειλείται – αλλά από τα αριστερά
Η εικόνα της πρωτεύουσας είναι διαφορετική και αποκαλύπτει κάτι σημαντικότερο για το γερμανικό πολιτικό σύστημα.
Η τελευταία δημοσκόπηση της Forschungsgruppe Wahlen δίνει στη Linke 22%, στην CDU 20%, στην AfD 18%, στους Πράσινους 15%, στο SPD 12% και στο BSW 4%.
Άρα η δυσαρέσκεια δεν μεταφράζεται παντού με τον ίδιο τρόπο.
Στο Μεκλεμβούργο και γενικότερα σε μεγάλα τμήματα της ανατολικής Γερμανίας ενισχύεται εντυπωσιακά η AfD.
Στο Βερολίνο προηγείται η Linke.
Το κοινό στοιχείο είναι η πίεση στα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας και ιδιαίτερα στην CDU και το SPD.
Το βαθύ ρήγμα Ανατολής-Δύσης
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της σημερινής αναμέτρησης.
Τριάντα έξι χρόνια μετά την επανένωση, οι οικονομικές και πολιτικές διαφορές ανάμεσα στην πρώην Ανατολική και τη Δυτική Γερμανία εξακολουθούν να είναι ορατές.
Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Reuters, η μέση καθαρή περιουσία των νοικοκυριών στην Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του Βερολίνου, ήταν το 2023 περίπου 125.500 ευρώ, έναντι 257.100 ευρώ στη Δύση – δηλαδή λιγότερο από το μισό.
Παρά την εντυπωσιακή σύγκλιση στην απασχόληση και στα εισοδήματα μετά την επανένωση, οι ανατολικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να επενδύουν περίπου 25% λιγότερο ανά εργαζόμενο, ενώ η περιοχή αντιμετωπίζει δημογραφική συρρίκνωση και γήρανση.
Αυτό το οικονομικό υπόστρωμα συναντά πλέον μια βαθιά διαφοροποίηση στην εξωτερική πολιτική.
Ουκρανία και Ρωσία: Δύο διαφορετικές Γερμανίες
Η αντιπροσωπευτική έρευνα του ARD καταγράφει καθαρά το χάσμα.
Σε πανγερμανικό επίπεδο, λίγο περισσότεροι από τους μισούς θεωρούν ότι η στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία βρίσκεται στο σωστό επίπεδο ή πρέπει να αυξηθεί, ενώ περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα θεωρούν ότι έχει προχωρήσει υπερβολικά.
Στην ανατολική Γερμανία, όμως, υπερισχύει η αντίθεση στην υποστήριξη της Ουκρανίας με όπλα.
Η ίδια έρευνα διαπιστώνει ότι στην Ανατολή η AfD είναι το κόμμα στο οποίο οι ψηφοφόροι αποδίδουν τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη σχεδόν σε όλα τα εξεταζόμενα πεδία πολιτικής, με εξαίρεση το κλίμα και το περιβάλλον.
Αυτό είναι κρίσιμο.
Δεν αποδεικνύει ότι η άνοδος της AfD οφείλεται αποκλειστικά στην Ουκρανία ή στη Ρωσία.
Δείχνει όμως ότι η εξωτερική πολιτική αποτελεί μέρος μιας πολύ ευρύτερης πολιτικής απόστασης μεταξύ της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και σημαντικού τμήματος της ανατολικογερμανικής κοινωνίας.
Merz: Περισσότερα όπλα, μεγαλύτερη ευρωπαϊκή στρατιωτική ισχύς
Και ακριβώς σε αυτό το σημείο η σημερινή κάλπη συναντά τη μεγάλη ευρωπαϊκή συζήτηση.
Η κυβέρνηση Merz έχει επιλέξει μια δραματική αύξηση των γερμανικών στρατιωτικών δαπανών.
Σύμφωνα με τον επίσημο ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, ο τακτικός αμυντικός προϋπολογισμός αυξάνεται από 62,4 δισ. ευρώ σε 82,7 δισ. ευρώ το 2026.
Σε αυτά προστίθενται 25,5 δισ. ευρώ από το ειδικό ταμείο της Bundeswehr.
Τα χρήματα κατευθύνονται μεταξύ άλλων σε μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα και πυρομαχικά, ενώ προβλέπεται ενίσχυση των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων με έως και 10.000 επιπλέον στρατιωτικούς μέσα στο 2026.
Η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί παράλληλα να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 3,5% του ΑΕΠ έως το 2029.
Ο ίδιος ο Merz δηλώνει ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την ευρωατλαντική ασφάλεια και ότι η Γερμανία θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία. Η επίσημη θέση της κυβέρνησής του είναι ότι η ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι στη Ρωσία και ενισχύει την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Οι επικριτές αυτής της στρατηγικής αντιτείνουν ότι η τεράστια αύξηση των στρατιωτικών δαπανών μεταβάλλει τις δημοσιονομικές προτεραιότητες και ενισχύει μια μακροχρόνια στρατιωτικοποίηση της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Η σημερινή κάλπη δεν μπορεί να αποδείξει ποια από τις δύο αναγνώσεις υιοθετεί συνολικά η γερμανική κοινωνία. Τα στοιχεία όμως δείχνουν ότι στην Ανατολή η αντίσταση στην πολιτική των όπλων προς την Ουκρανία είναι σαφώς ισχυρότερη.
Την ίδια ώρα, άλλα 3,3 δισ. ευρώ της ΕΕ κατευθύνονται στην ουκρανική άμυνα
Η χρονική συγκυρία είναι χαρακτηριστική.
Μόλις στις 18 Σεπτεμβρίου, η Ουκρανία ανακοίνωσε ότι έλαβε νέα δόση 3,3 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την κυβέρνηση του Κιέβου να δηλώνει ότι τα χρήματα θα χρησιμοποιηθούν για επείγουσες αμυντικές ανάγκες και ειδικότερα για την προμήθεια πυραύλων και drones.
Για το Βερολίνο και τις Βρυξέλλες αυτή η πολιτική αποτελεί επένδυση στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Για τους επικριτές της αποτελεί ακόμη μία ένδειξη ότι ολοένα μεγαλύτερο πολιτικό και οικονομικό κεφάλαιο της Ευρώπης κατευθύνεται στην άμυνα και στην Ουκρανία για έναν πόλεμο που χάνεται, άρα καταλήγουν στον Καιάδα
Και αυτή η αντιπαράθεση περνά πλέον από τα υπουργικά συμβούλια στις κάλπες.
Οικονομία: Βελτίωση στους αριθμούς, πίεση στην καθημερινότητα
Είναι η Γερμανία μια οικονομία σε ελεύθερη πτώση;
Νεότερη πρόβλεψη του γερμανικού οικονομικού ινστιτούτου IW, που δημοσιοποιήθηκε σήμερα, ανεβάζει την αναμενόμενη ανάπτυξη για το 2026 κοντά στο 1,2%, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης μόλις 0,4%, κυρίως λόγω καλύτερων εξαγωγών και αυξημένων κρατικών δαπανών.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά.
Το IW προειδοποιεί ότι η δυναμική πιθανότατα θα εξασθενήσει στο δεύτερο εξάμηνο εξαιτίας των υψηλών τιμών ενέργειας, των αδύναμων ιδιωτικών επενδύσεων και των απωλειών θέσεων εργασίας. Η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να αυξηθεί μόλις κατά 0,3%, καθώς πληθωρισμός άνω του 2,5% περιορίζει την αγοραστική δύναμη.
Το Reuters καταγράφει ότι το κόστος ενέργειας, στέγασης και γενικότερα το κόστος ζωής αποτέλεσαν βασικές ανησυχίες των ψηφοφόρων στις δύο σημερινές αναμετρήσεις.
Το μεγάλο στοίχημα του Merz
Εδώ βρίσκεται τελικά η πολιτική βαρύτητα της 20ής Σεπτεμβρίου.
Ο Friedrich Merz έχει επενδύσει σε μια Γερμανία που θα αναλάβει μεγαλύτερη στρατιωτική και γεωπολιτική ευθύνη στην Ευρώπη, θα αυξήσει θεαματικά τις αμυντικές της δαπάνες και θα παραμείνει βασικός πυλώνας υποστήριξης της Ουκρανίας.
Ταυτόχρονα, όμως, αντιμετωπίζει 84% δυσαρέσκεια από την κυβέρνησή του, προσωπική ικανοποίηση μόλις 13%, την AfD στο 27% πανεθνικά και την CDU να κινδυνεύει σήμερα στο Mecklenburg ακόμη και για την είσοδό της στο τοπικό κοινοβούλιο.
Αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα για τον καγκελάριο.
Όχι εάν δύο περιφερειακές κάλπες μπορούν από μόνες τους να ανατρέψουν την εξωτερική πολιτική της Γερμανίας – δεν μπορούν.
Αλλά εάν ο Merz διαθέτει πλέον αρκετό πολιτικό κεφάλαιο στο εσωτερικό για να συνεχίσει μια τόσο φιλόδοξη και δαπανηρή γεωπολιτική στρατηγική.
Η κάλπη αφορά και την Ευρώπη
Γι’ αυτό η Ευρώπη παρακολουθεί σήμερα τη Γερμανία.
Η μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ βρίσκεται μπροστά σε ένα πολιτικό παράδοξο: το Βερολίνο επιχειρεί να αναλάβει μεγαλύτερο ευρωπαϊκό ρόλο ακριβώς τη στιγμή που η εσωτερική πολιτική βάση του καγκελαρίου εμφανίζεται εξαιρετικά αποδυναμωμένη.
Στο Mecklenburg, SPD και AfD βρίσκονται σε μάχη στήθος με στήθος.
Στο Βερολίνο, η Linke προηγείται της CDU, ενώ η AfD βρίσκεται ενισχυμένη στην τρίτη θέση.
Στη Σαξονία-Άνχαλτ, η AfD έχει ήδη φθάσει στο 43,8%.
Και σε πανγερμανικό επίπεδο βρίσκεται στο 27%, έξι μονάδες πάνω από CDU/CSU στην τελευταία μέτρηση του ARD.
Οι κάλπες κλείνουν στις 18:00 ώρα Γερμανίας – 19:00 ώρα Ελλάδας, με τα πρώτα exit polls να αναμένονται αμέσως μετά.
Τότε θα φανεί αν η 20ή Σεπτεμβρίου θα αποτελέσει ακόμη μία δύσκολη εκλογική βραδιά για τον Friedrich Merz.
Το βέβαιο ήδη είναι ότι η Γερμανία του 2026 δεν συζητά πλέον μόνο ποιος θα κυβερνήσει δύο κρατίδια.
Συζητά για το ποια Γερμανία –και κατ’ επέκταση ποια Ευρώπη– θα προκύψει από τη νέα εποχή της οικονομικής ανασφάλειας, της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης και της μεγάλης επιστροφής των εξοπλισμών.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών