Αντιμέτωπη με τον κίνδυνο νέας κρίσης στην αγορά καυσίμων βρίσκεται η Ευρώπη, καθώς η εκτίναξη του κόστους προμήθειας αργού πετρελαίου και των ναύλων συμπιέζει ασφυκτικά την κερδοφορία των διυλιστηρίων.
Τα περιθώρια κέρδους από τη διύλιση στη βορειοδυτική Ευρώπη κατέρρευσαν από τα 54 δολάρια ανά βαρέλι στις αρχές Σεπτεμβρίου έως και τα -11 δολάρια στις 5 Οκτωβρίου, ενώ σήμερα βρίσκονται μόλις στα 3 δολάρια.
Την ίδια στιγμή, η παγκόσμια αγορά ντίζελ γίνεται ολοένα πιο σφιχτή, με τους αναλυτές να προειδοποιούν ότι η περαιτέρω επιδείνωση των συνθηκών μπορεί να οδηγήσει σε περικοπές παραγωγής, επιτείνοντας τον κίνδυνο ελλείψεων και νέων ανατιμήσεων στα πετρελαϊκά προϊόντα.
Απότομη πτώση στα κέρδη
Σύμφωνα με τους Financial Times, η κερδοφορία των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων πετρελαίου έχει υποχωρήσει απότομα, αυξάνοντας το ενδεχόμενο περικοπών στην παραγωγή, ακριβώς τη στιγμή που η ήπειρος βρίσκεται αντιμέτωπη με εκρηκτικές αυξήσεις στις τιμές των διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων.
Η απότομη άνοδος των τιμών του φυσικού αργού πετρελαίου και το κόστος-ρεκόρ για τη ναύλωση υπερδεξαμενόπλοιων έχουν αυξήσει το κόστος των πρώτων υλών για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια. Την ίδια ώρα, οι τιμές ορισμένων προϊόντων που παράγουν, όπως η βενζίνη, δεν έχουν αυξηθεί αρκετά ώστε να αντισταθμίσουν αυτή την επιβάρυνση.
«Το δυσβάσταχτο κόστος προμήθειας αργού πετρελαίου και μεταφοράς έχει συνθλίψει τα περιθώρια κέρδους στην Ευρώπη και την Ασία τις τελευταίες εβδομάδες», επισημαίνει σε σχετική έκθεση ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA). Η απότομη συρρίκνωση των περιθωρίων, τα οποία στον κλάδο είναι γνωστά ως crack spreads, σημειώνεται εν μέσω αυξανόμενης στενότητας στην παγκόσμια αγορά ντίζελ. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, ανακοίνωσε την Παρασκευή συμφωνία με τη Ρωσία για τη διάθεση ποσοτήτων ντίζελ στις διεθνείς αγορές, αν και οι αναλυτές εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή θα έχει περιορισμένο αντίκτυπο.
Στο τραπέζι η μείωση της παραγωγής
Ορισμένα ευρωπαϊκά διυλιστήρια ενδέχεται σύντομα να αρχίσουν να εξετάζουν εάν θα πρέπει να περιορίσουν τη λειτουργία τους, σύμφωνα με αναλυτές.
«Οποιαδήποτε περαιτέρω επιδείνωση της κερδοφορίας των διυλιστηρίων θα μπορούσε να οδηγήσει σε περικοπές παραγωγής για οικονομικούς λόγους σε διυλιστήρια με οριακή κερδοφορία στην Ασία και την Ευρώπη, αυξάνοντας τη στενότητα της αγοράς πριν από το τέλος του έτους», ανέφερε ο IEA στην έκθεσή του.
Γιατί πιέζονται τα διυλιστήρια
Τα διυλιστήρια μετατρέπουν το αργό πετρέλαιο σε μια σειρά προϊόντων, από υγραέριο σε φιάλες και βενζίνη έως μαζούτ και άσφαλτο.
Παρότι οι τιμές του ντίζελ και των καυσίμων αεροσκαφών έχουν αυξηθεί σημαντικά φέτος, τα διυλιστήρια έχουν περιορισμένη ευελιξία ως προς τις ποσότητες κάθε προϊόντος που μπορούν να παράγουν από ένα βαρέλι αργού, ανεξάρτητα από το πόσο κερδοφόρο μπορεί να είναι το συγκεκριμένο προϊόν.
Τα περιθώρια διύλισης για τη νάφθα και το μαζούτ υψηλής περιεκτικότητας σε θείο, προϊόντα με χαμηλότερη κερδοφορία, των οποίων η ζήτηση δεν έχει ακολουθήσει την άνοδο του κόστους του αργού, έχουν υποχωρήσει ακόμη βαθύτερα σε αρνητικά επίπεδα. Αυτό σημαίνει ότι τα διυλιστήρια ενδέχεται τελικά να περιορίσουν την παραγωγή τους, σύμφωνα με αναλυτές.
Τα περιθώρια διύλισης της βενζίνης πέρασαν επίσης σε αρνητικό έδαφος στα τέλη του προηγούμενου μήνα.
«Τα περιθώρια είναι πλέον πολύ, πολύ περιορισμένα και τα διυλιστήρια δεν είναι βέβαια για το τι θα κάνουν τις επόμενες εβδομάδες», δήλωσε ο Benedict George, επικεφαλής τιμολόγησης πετρελαϊκών προϊόντων στην Argus. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα διυλιστήρια δεν έχουν ακόμη μειώσει τη λειτουργία τους, αλλά ενδέχεται να το πράξουν εάν τα περιθώρια παραμείνουν χαμηλά.
«Εάν το περιθώριο διύλισης παραμείνει αρνητικό για μία εβδομάδα, τα διυλιστήρια πιθανότατα δεν θα αλλάξουν τη στρατηγική τους. Εάν, όμως, παραμείνει αρνητικό για τρεις εβδομάδες ή περισσότερο, ενδέχεται να αλλάξουν συμπεριφορά», σημείωσε.
Ρεκόρ στο κόστος προμήθειας αργού πετρελαίου
Οι ανησυχίες για τις προμήθειες πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, μεταξύ άλλων λόγω της προσωρινής διακοπής των ροών μέσω του αγωγού East-West της Σαουδικής Αραβίας, είχαν οδηγήσει τα διυλιστήρια να καταβάλουν τον προηγούμενο μήνα υψηλά ασφάλιστρα πάνω από τις τιμές αναφοράς, προκειμένου να εξασφαλίσουν μελλοντικές παραδόσεις.
Στο μεταξύ, όμως, τόσο οι τιμές του φυσικού αργού πετρελαίου όσο και τα ναύλα έχουν εκτοξευθεί. Το Dated Brent, ο δείκτης αναφοράς για φυσικές παραδόσεις πετρελαίου σε περίπου 10 έως 30 ημέρες, έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 13% τον τελευταίο μήνα. Πρόκειται για άνοδο πολύ μεγαλύτερη από εκείνη των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent για τον πλησιέστερο μήνα, τα οποία έχουν ενισχυθεί μόλις κατά 1,2% στο ίδιο διάστημα.
Ο συνδυασμός των υψηλότερων τιμών αναφοράς και των μεγάλων ασφαλίστρων που καταβάλλονται για την εξασφάλιση φορτίων έχει οδηγήσει το κόστος του αργού πετρελαίου κατά την άφιξή του στα διυλιστήρια σε επίπεδα-ρεκόρ.
Οι ΗΠΑ κερδίζουν, Ευρώπη και Ασία πιέζονται
Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα διυλιστήρια στην Ευρώπη και την Ασία έρχονται σε έντονη αντίθεση με τις συνθήκες που επικρατούν στις ΗΠΑ.
Τα αμερικανικά διυλιστήρια μπορούν να χρησιμοποιούν εγχώριο αργό πετρέλαιο και, ως εκ τούτου, δεν έχουν πληγεί στον ίδιο βαθμό από την εκτίναξη του κόστους θαλάσσιων μεταφορών κατά τη διάρκεια του πολέμου, η οποία συνδέεται με τις ελλείψεις δεξαμενόπλοιων. Ως αποτέλεσμα, τα κέρδη τους αναμένεται να αυξηθούν περισσότερο από τέσσερις φορές.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση του IEA, τα κίνητρα για την επεξεργασία μεγαλύτερων ποσοτήτων αργού στις ΗΠΑ δεν αρκούν για να αντισταθμίσουν τα αντικίνητρα που αντιμετωπίζουν τα διυλιστήρια σε άλλες περιοχές.
Η παγκόσμια λειτουργία των διυλιστηρίων αναμένεται να υποχωρήσει στα 81,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέσα στον Οκτώβριο, στο χαμηλότερο εποχικό επίπεδο.
Τα ακριβά ναύλα εμποδίζουν τη μεταφορά καυσίμων
Για τις χώρες που καταναλώνουν πετρελαϊκά προϊόντα στην Ευρώπη και την Ασία, η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη, καθώς η αγορά έχει κατακερματιστεί περισσότερο.
Τα υψηλά ναύλα σημαίνουν ότι τα καύσιμα δεν μπορούν να μεταφέρονται οικονομικά από περιοχές όπου οι τιμές είναι χαμηλές προς προορισμούς όπου οι τιμές είναι υψηλότερες. «Βλέπουμε σημαντική δυσλειτουργία στις πετρελαϊκές αγορές, καθώς τα φθηνά καύσιμα δεν κατευθύνονται εκεί όπου υπάρχει ζήτηση εξαιτίας του κόστους», δήλωσε ο Arne Rasmussen από την Global Risk Management. «Το gasoil είναι φθηνότερο στην Ασία από ό,τι στην Ευρώπη, επομένως υπό κανονικές συνθήκες κάποιος θα προσπαθούσε να το μεταφέρει στην ευρωπαϊκή αγορά. Ωστόσο, τα ναύλα των δεξαμενόπλοιων είναι τόσο υψηλά», εξήγησε ο Rasmussen. «Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει υπερβολική τριβή στο σύστημα», κατέληξε, περιγράφοντας τις δυσλειτουργίες που εμποδίζουν την ομαλή ροή καυσίμων στις διεθνείς αγορές.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών