Ο Λευκός Οίκος καταρτίζει σχέδια έκτακτης διακυβέρνησης σε περίπτωση που οι Δημοκρατικοί ανακτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, ενώ η ακρίβεια στα καύσιμα, το Ιράν, η Ουκρανία κι οι εσωτερικές συγκρούσεις στους Ρεπουμπλικανούς απειλούν να μετατρέψουν τη δεύτερη θητεία του Trump σε μια συνεχή μάχη πολιτικής επιβίωσης
Η αποκάλυψη του «Reuters» ότι η κυβέρνηση του Donald Trump προετοιμάζεται εδώ και μήνες για το ενδεχόμενο απώλειας του ελέγχου του Κογκρέσου δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμα επεισόδιο της αμερικανικής προεκλογικής αντιπαράθεσης. Αντιθέτως, αποκαλύπτει τους φόβους που επικρατούν στο εσωτερικό του Λευκού Οίκου ότι οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου ενδέχεται να αλλάξουν δραματικά τους πολιτικούς συσχετισμούς στην Ουάσιγκτον και να εγκλωβίσουν τον Αμερικανό πρόεδρο σε μια κατάσταση μόνιμης «θεσμικής σύγκρουσης». Σύμφωνα με το «Reuters», κορυφαία στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης εργάζονται ήδη από την άνοιξη πάνω σε σχέδια που θα επιτρέψουν στον Trump να συνεχίσει να προωθεί βασικές πτυχές της πολιτικής του ακόμη και χωρίς τη συναίνεση του Κογκρέσου. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι στο προεδρικό επιτελείο θεωρούν το ενδεχόμενο εκλογικών απωλειών όχι απλώς πιθανό αλλά αρκετά σοβαρό ώστε να απαιτεί μακροπρόθεσμη προετοιμασία. Το ερώτημα, όμως, είναι γιατί ο Trump βρίσκεται σήμερα σε αυτή τη θέση και γιατί το ζήτημα εμφανίζεται ακριβώς τώρα στο προσκήνιο.
Η αποκάλυψη που προκάλεσε αίσθηση
Το «Reuters» ανέφερε ότι ο αναπληρωτής προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Stephen Miller, ο διευθυντής προϋπολογισμού Russell Vought κι άλλα κορυφαία στελέχη συνεργάζονται εδώ και μήνες με τους νομικούς συμβούλους της προεδρίας για να προσδιορίσουν ποια πολιτικά μέτρα μπορούν να εφαρμοστούν αποκλειστικά μέσω της εκτελεστικής εξουσίας.
Στο επίκεντρο των σχεδιασμών βρίσκονται η μεταναστευτική πολιτική, οι δασμοί, οι ομοσπονδιακές δαπάνες, η αγορά κατοικίας και μια σειρά από άλλες προτεραιότητες της κυβέρνησης. Με απλά λόγια, ο Λευκός Οίκος εξετάζει ποιες πολιτικές μπορεί να επιβάλει ο Trump ακόμη κι αν το Κογκρέσο περάσει στα χέρια των Δημοκρατικών κι αρνηθεί να συνεργαστεί μαζί του.
Η κίνηση αυτή είναι εξαιρετικά αποκαλυπτική για την πραγματική ατμόσφαιρα που επικρατεί στην Ουάσιγκτον.
Επισήμως, οι Ρεπουμπλικανοί εμφανίζονται αισιόδοξοι για τις εκλογές. Στο παρασκήνιο, όμως, προετοιμάζονται ήδη για το χειρότερο δυνατό σενάριο.
Το φάσμα της «κουτσής πάπιας»
Στην αμερικανική πολιτική υπάρχει ένας όρος που χρησιμοποιείται για τους προέδρους που παραμένουν στον Λευκό Οίκο αλλά έχουν ουσιαστικά χάσει τη δυνατότητα να επιβάλλουν την ατζέντα τους.
Είναι ο όρος «lame duck», δηλαδή «κουτσή πάπια».
Εάν οι φιλελεύθεροι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, ενδεχομένως και της Γερουσίας, ο Trump κινδυνεύει να βρεθεί ακριβώς σε αυτή τη θέση. Σε μια τέτοια περίπτωση οι Δημοκρατικοί δε θα περιοριστούν στο να μπλοκάρουν νομοσχέδια.
Θα έχουν τη δυνατότητα να ξεκινήσουν πολυάριθμες κοινοβουλευτικές έρευνες, να απαιτήσουν καταθέσεις συνεργατών του προέδρου, να ανοίξουν φακέλους που σήμερα παραμένουν κλειστοί και να προκαλέσουν διαρκή πολιτική φθορά στο προεδρικό στρατόπεδο.
Για πολλούς αναλυτές, οι ενδιάμεσες εκλογές δεν αποτελούν απλώς μάχη για τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Αποτελούν μάχη για τον έλεγχο της δεύτερης θητείας Trump.
Η οικονομία επιστρέφει στο προσκήνιο
Υπάρχει, όμως, ένας ακόμη λόγος που εξηγεί γιατί ο Λευκός Οίκος εμφανίζεται σήμερα τόσο ανήσυχος.
Παρά την έντονη ενασχόληση των μέσων ενημέρωσης με τη Μέση Ανατολή, το Ιράν και την Ουκρανία, ο μέσος Αμερικανός ψηφοφόρος εξακολουθεί να ενδιαφέρεται πρωτίστως για την οικονομία και το προσωπικό του εισόδημα.
Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο πρόβλημα του Trump.
Η σημαντική αύξηση των τιμών του ντίζελ και γενικότερα των ενεργειακών προϊόντων έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο ισχυρά επιχειρήματα των πολιτικών του αντιπάλων.
Η άνοδος του κόστους μεταφορών μεταφέρεται σχεδόν σε κάθε τομέα της οικονομίας, πιέζοντας νοικοκυριά κι επιχειρήσεις.
Οι Δημοκρατικοί αξιοποιούν το γεγονός αυτό για να υποστηρίξουν ότι η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης δεν αποδίδει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, ενώ ακόμη και μέσα στις τάξεις των Ρεπουμπλικανών ακούγονται φωνές που θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον δεν έπρεπε να εμπλακεί τόσο βαθιά στην αντιπαράθεση με το Ιράν.
Το επιχείρημα είναι απλό: «Μας είχατε υποσχεθεί σταθερές τιμές και οικονομική ανάπτυξη. Αντί γι' αυτό έχουμε ακριβότερα καύσιμα και πολιτική αβεβαιότητα».
Η Μέση Ανατολή κι ο παράγοντας Ιράν
Το πρόβλημα γίνεται πιο σύνθετο αν εξετάσει κανείς τη σύνδεση της ενεργειακής κρίσης με τα όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, η ένταση με το Ιράν κι οι αβεβαιότητες γύρω από κρίσιμες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενέργειας έχουν συμβάλει στην αναστάτωση της αγοράς καυσίμων.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κομβικά για τη διεθνή αγορά ενέργειας, ενώ η αστάθεια στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας λόγω Χούθι (συμμάχων του Ιράν) συνεχίζει να επηρεάζει παγκόσμιες εμπορικές ροές και να αυξάνει τα κόστη μεταφοράς.
Για έναν πολιτικό άνδρα όπως ο Trump, που σκέφτεται κυρίως με όρους κόστους-οφέλους, η κατάσταση δημιουργεί ένα σοβαρό πολιτικό δίλημμα.
Εάν οι παρεμβάσεις του στη Μέση Ανατολή δεν αποφέρουν απτά οφέλη στην καθημερινότητα των Αμερικανών ψηφοφόρων, τότε το πολιτικό κόστος μπορεί να αποδειχθεί μεγαλύτερο από το γεωπολιτικό κέρδος.
Ουκρανία: Το μέτωπο που δεν μπορεί να κλείσει
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η ουκρανική κρίση.
Ο Trump έχει επανειλημμένα αφήσει να εννοηθεί ότι θα ήθελε να περιορίσει ή να παγώσει τη σύγκρουση.
Ωστόσο, οι εξελίξεις δείχνουν ότι η δυνατότητά του να επιβάλλει λύσεις είναι… πολύ πιο περιορισμένη από όσο πίστευαν αρκετοί υποστηρικτές του.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και το Ηνωμένο Βασίλειο – ιδεολογικά προσκείμενες στο αμερικανικό Δημοκρατικό κόμμα – συνεχίζουν να στηρίζουν το Κίεβο, ενώ οι Δημοκρατικοί στις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ένθερμοι υποστηρικτές της στρατηγικής στήριξης της Ουκρανίας.
Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια του Trump να ασκήσει αποφασιστική πίεση στον Volodymyr Zelensky συναντά ισχυρές αντιστάσεις τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.
Για τον Ουκρανό πρόεδρο, το μήνυμα είναι, επίσης, σαφές: εάν οι Δημοκρατικοί ανακτήσουν το Κογκρέσο, οι δυνατότητες του Trump να αλλάξει δραστικά την αμερικανική πολιτική θα μειωθούν σημαντικά.
Γι’ αυτό φαίνεται να… κωλυσιεργεί. Θέλει να εκμεταλλευτεί την ενδεχόμενη ήττα του Trump στις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές.
Η Ρωσία δεν βρίσκεται στην κορυφή των προτεραιοτήτων του
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία που αναδεικνύει η τρέχουσα συγκυρία είναι ότι ο Trump δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει τη Ρωσία ως το βασικό στρατηγικό αντίπαλο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Σε αντίθεση με πολλούς εκπροσώπους του αμερικανικού κατεστημένου («deep state»), κατά του οποίου ο Αμερικανός πρόεδρος είχε κηρύξει ανοικτά πόλεμο μετά την επιστροφή του στην εξουσία, η δική του ιεράρχηση φαίνεται διαφορετική.
Στην κορυφή των προτεραιοτήτων του βρίσκεται η Κίνα, την οποία αντιλαμβάνεται ως τη σημαντικότερη πρόκληση για την αμερικανική οικονομική και τεχνολογική πρωτοκαθεδρία. Ακολουθεί η Μέση Ανατολή κι ειδικά το Ιράν άρα η συνέπειά του απέναντι στο Ισραήλ, ενώ σημαντική θέση κατέχει κι η προσπάθεια διατήρησης του αμερικανικού ελέγχου στο Δυτικό ημισφαίριο.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Ρωσία δεν αντιμετωπίζεται ως η άμεση και πρωταρχική απειλή που περιγράφουν συχνά οι πολιτικοί του αντίπαλοι.
Αυτό σε καμία περόπτωση δε σημαίνει ότι ο Trump είναι Φιλορώσος ή οπαδός του πολυπολισμού.
Είναι κι εκείνος υποστηρικτής του αμερικανοκεντρικού κόσμου.
Οπαδός της μονοπολικής ηγεμονίας.
Σημαίνει, απλώς, ότι οι προτεραιότητές του βρίσκονται αλλού...
Το βαθύ ρήγμα στο εσωτερικό της Δύσης
Ίσως η σημαντικότερη συνέπεια όλων αυτών των εξελίξεων να είναι η ανάδειξη ενός βαθύτερου προβλήματος.
Η σύγκρουση δε διεξάγεται πλέον μόνο ανάμεσα στη Ρωσία και τη συλλογική Δύση ή ανάμεσα στην Ουκρανία και τη Ρωσία.
Διεξάγεται και στο εσωτερικό του ίδιου του Δυτικού στρατοπέδου, στο εσωτερικό του μονοπολικού κόσμου.
Ο Trump, οι Ευρωπαίοι φιλελεύθεροι ηγέτες, το Ηνωμένο Βασίλειο, το Ισραήλ, οι Δημοκρατικοί, οι παραδοσιακοί Ρεπουμπλικανοί (η νεοσυντηρητική συνιστώσα), το ΝΑΤΟ (ιδιαίτερα η ευρωπαϊκή ηγεσία) κι οι διάφορες ομάδες συμφερόντων δεν συμμερίζονται πάντα τις ίδιες προτεραιότητες.
Αυτό το εσωτερικό ρήγμα γίνεται ολοένα πιο ορατό κι επηρεάζει τόσο την αμερικανική εξωτερική πολιτική όσο και τη διαχείριση του ουκρανικού ζητήματος...
Η μεγάλη εικόνα
Η αποκάλυψη του «Reuters» ίσως αποδειχθεί σημαντικότερη από όσο φαίνεται με την πρώτη ματιά.
Δεν αφορά απλώς νομικές προετοιμασίες ή τεχνικά σχέδια διακυβέρνησης.
Αποτελεί ένδειξη ότι ο Λευκός Οίκος προετοιμάζεται για ένα ιδιαίτερα δυσμενές πολιτικό περιβάλλον μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.
Εάν οι Δημοκρατικοί καταφέρουν να αποκτήσουν τον έλεγχο έστω κι ενός από τα δύο σώματα του Κογκρέσου, η δεύτερη θητεία Trump θα μπορούσε να εισέλθει σε μια νέα φάση συνεχούς «θεσμικής σύγκρουσης».
Οι πολιτικές μάχες για τη μετανάστευση, την οικονομία, την Ουκρανία, το Ιράν και τις κρατικές δαπάνες θα μεταφερθούν από την αίθουσα του Κογκρέσου στις αίθουσες των δικαστηρίων και στα όρια των προεδρικών εξουσιών.
Γι' αυτό κι η πραγματική είδηση δεν είναι μόνο ότι ο Trump ετοιμάζεται να κυβερνήσει χωρίς το Κογκρέσο.
Η πραγματική είδηση είναι ότι για πρώτη φορά ο ίδιος ο Λευκός Οίκος συμπεριφέρεται σαν να θεωρεί απολύτως πιθανό το σενάριο όπου ο Αμερικανός πρόεδρος θα αναγκαστεί να δώσει το μεγαλύτερο μέρος της δεύτερης θητείας του απέναντι σε ένα εχθρικό πολιτικό σύστημα, παλεύοντας όχι για νέες νίκες, αλλά για τη διατήρηση της πολιτικής του επιρροής…
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών