Σχετικά Άρθρα
Υπάρχει μόνο ένα σενάριο να τελειώσει ο εκλογικός εφιάλτης του Trump – Τι θα ανακόψει την επέλαση των Δημοκρατικών
Ανατροπή στις ΗΠΑ - Οι Δημοκρατικοί με 241 έδρες κερδίζουν τη Βουλή, 6 Πολιτείες κρίνουν Γερουσία - Trump: Στημένες μετρήσεις
Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ ενδέχεται να επιφυλάσσουν μια δυσάρεστη έκπληξη για την Ευρώπη, ακόμη και στην περίπτωση που οι Δημοκρατικοί καταφέρουν να ανατρέψουν τους συσχετισμούς στο Κογκρέσο, περιορίζοντας την πολιτική ισχύ του Donald Trump.
Παρά τις προσδοκίες των Ευρωπαίων για μια πιθανή αποδυνάμωση του Αμερικανού προέδρου, διπλωμάτες και πρώην αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα στις διατλαντικές σχέσεις.
Με τον Trump να βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξημένο κοινοβουλευτικό έλεγχο, υπάρχει το ενδεχόμενο να μεταφέρει το βάρος της πολιτικής του στην εξωτερική πολιτική και το εμπόριο, όπου τα περιθώρια παρέμβασης του Κογκρέσου είναι σαφώς πιο περιορισμένα. Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι νέες εμπορικές συγκρούσεις, σκληρότερες απαιτήσεις προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και ακόμη μεγαλύτερη ένταση στις σχέσεις Ουάσιγκτον - Βρυξελλών.
Η παγίδα για την Ευρώπη
Η ανάληψη του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς δύσκολα θα προσφέρει άμεση ανακούφιση στην Ευρώπη. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, ο Trump θα εξακολουθήσει να έχει τη δυνατότητα να επικεντρωθεί στην εξωτερική πολιτική και το εμπόριο, τομείς στους οποίους η εκτελεστική εξουσία των ΗΠΑ υπόκειται σε σχετικά περιορισμένους κοινοβουλευτικούς ελέγχους. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο νέων αντιπαραθέσεων και ακόμη πιο σκληρών απαιτήσεων προς την Ευρώπη.
«Θα ήταν λάθος για τους Ευρωπαίους να υποθέσουν ότι θα υπάρξει μεγαλύτερη θέρμη στις διατλαντικές σχέσεις», δήλωσε ο Wolfgang Ischinger, έμπειρος Γερμανός διπλωμάτης και πρώην πρόεδρος της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου. «Η δική μου εκτίμηση είναι ότι θα συμβεί ακριβώς το αντίθετο».
Πρόσφατη δημοσκόπηση σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση έδειξε ότι το 58% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ των Δημοκρατικών, έναντι μόλις 18% που υποστηρίζει τους Ρεπουμπλικανούς του Donald Trump. Ωστόσο, αν και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Ευρωπαίοι επικριτές του Αμερικανού προέδρου ενδέχεται να δουν τις προσδοκίες τους να εκπληρώνονται, ο Ischinger συμβουλεύει να αποφύγουν κάθε ίχνος θριαμβολογίας.
«Θα υπάρξουν φωνές εδώ στην Ευρώπη, ορισμένες μάλιστα σημαντικές, που θα θελήσουν να πανηγυρίσουν και να συγχαρούν τους Δημοκρατικούς, αλλά πιστεύω ότι κάτι τέτοιο θα ήταν δηλητηριώδες», δήλωσε στο Politico.
«Θα συμβούλευα τους Ευρωπαίους φίλους μου να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να αποφύγουν να δημιουργήσουν οποιαδήποτε αφορμή για να εξοργιστεί ο Λευκός Οίκος με την Ευρώπη, περισσότερο απ' όσο είναι ήδη», πρόσθεσε γελώντας.
Άλλοι, ωστόσο, αμφισβητούν ότι η αυτοσυγκράτηση θα μπορούσε να κάνει οποιαδήποτε διαφορά. Ανάμεσά τους βρίσκεται η Nathalie Tocci, πρώην σύμβουλος δύο επικεφαλής της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής. «Για να είμαι ειλικρινής, δεν πιστεύω ότι ο Trump χρειάζεται πραγματικά αφορμές ή δικαιολογίες για να επιτεθεί στην Ευρώπη», δήλωσε.
Παράλληλα, η ίδια υποστήριξε ότι θα είναι δύσκολο να μην υπάρξουν πανηγυρισμοί, εφόσον κάποιος «νοιάζεται για τη δημοκρατία», δεδομένων των δεσμών του κινήματος MAGA του Trump με λαϊκιστές και ακροδεξιούς πολιτικούς στην Ευρώπη.
Μια εκλογική ήττα του Trump θα μπορούσε να ενισχύσει το ηθικό των φιλελεύθερων και κεντρώων πολιτικών δυνάμεων στην Ευρώπη, οι οποίες έχουν επικαλεστεί τις εκλογικές απώλειες του Viktor Orbán στην Ουγγαρία και του Aleksandar Vučić στη Σερβία ως ενδείξεις ότι ο λαϊκισμός έχει φτάσει στο απόγειό του ή τουλάχιστον ότι έχει σταματήσει να επεκτείνεται.
Ωστόσο, ένα τέτοιο συμπέρασμα μπορεί να είναι πρόωρο. Η ισχυρή δημοσκοπική παρουσία της Marine Le Pen στη Γαλλία και τα πρόσφατα εκλογικά κέρδη της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) δείχνουν ότι η λαϊκιστική πολιτική εξακολουθεί να έχει σημαντική δυναμική. Παρ' όλα αυτά, μια εκλογική ήττα του κινήματος MAGA θα έδινε ώθηση στο ηθικό των φιλελεύθερων και κεντρώων δυνάμεων, εκτίμησε η Tocci.
Δεν υπάρχει όφελος για την Ευρώπη
Θα ωφελούσε, όμως, μια νίκη των Δημοκρατικών την Ευρωπαϊκή Ένωση στο άμεσο μέλλον; «Όχι ιδιαίτερα», απάντησε ο Ischinger. Μια επικράτηση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο θα είχε μικρό πρακτικό αντίκτυπο στην Ευρώπη και θα μπορούσε μάλιστα να επιδεινώσει την κατάσταση.
«Εάν ο Donald Trump βρεθεί αντιμέτωπος με κοινοβουλευτικές έρευνες, διαδικασίες παραπομπής και περιορισμούς στο εσωτερικό μέτωπο από ένα εχθρικό προς αυτόν Κογκρέσο, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα στραφεί στους τομείς όπου το Κογκρέσο έχει περιορισμένη ισχύ: την εξωτερική πολιτική και το εμπόριο», πρόσθεσε. «Πρέπει να προετοιμαστούμε όχι για πιο αρμονικές διατλαντικές σχέσεις, αλλά για περισσότερες αντιπαραθέσεις και ακόμη περισσότερες απαιτήσεις του Trump από την Ευρώπη».
Την ίδια άποψη συμμερίζεται και ο Kurt Volker, ο οποίος διετέλεσε τελευταίος πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ επί προεδρίας George W. Bush. «Μην περιμένετε σημαντικές αλλαγές από την κυβέρνηση Trump», προειδοποίησε. «Το Κογκρέσο θα διερευνήσει τα πάντα. Θα ερευνήσει τον Trump, την οικογένειά του, τις επιχειρήσεις της οικογένειας Trump, τον Steve Witkoff και τον Jared Kushner, τον Elon Musk, τον Pete Hegseth και τον Kash Patel στο FBI. Ο Trump θα δώσει μάχη μέχρι τέλους και όλο αυτό θα μετατραπεί σε ένα μεγάλο πολιτικό θέαμα».
«Εντάξει, οι Δημοκρατικοί θα είναι σαφώς πιο υποστηρικτικοί προς την Ουκρανία και το ΝΑΤΟ, αλλά δεν μπορούν να υποχρεώσουν τον Trump να κάνει συγκεκριμένα πράγματα», πρόσθεσε. «Μπορούν να εγκρίνουν κονδύλια, αλλά ο Trump απλώς γυρίζει και λέει: "Δεν είμαι υποχρεωμένος να τα δαπανήσω"».
Η πρακτική «pocket rescission»
Ο Volker προβλέπει ότι ο Trump θα εντείνει τη χρήση της λεγόμενης πρακτικής pocket rescission, μιας αμφισβητούμενης νομικής ερμηνείας που επιτρέπει την ανάκληση ή την παρακράτηση κονδυλίων τα οποία έχουν ήδη εγκριθεί από το Κογκρέσο. «Αυτό είναι το μοτίβο που έχουμε δει σε τόσα πολλά ζητήματα, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τους δασμούς», δήλωσε ο Volker. «Σε πολλά ζητήματα, ωστόσο, θα προτιμήσει να αφήσει τον χρόνο να περάσει και να δώσει τη μάχη στα δικαστήρια».
Ο πρώην πρεσβευτής δήλωσε ότι δεν είναι βέβαιος ποια κατεύθυνση θα επιλέξει ο Trump όσον αφορά το Ιράν: εάν θα επανεκκινήσει στρατιωτικές επιχειρήσεις ή εάν θα αφήσει την κρίση στην Ευρώπη και την Ασία για να τη διαχειριστούν.
Το ΝΑΤΟ και η Ευρώπη
Όσον αφορά το ΝΑΤΟ και τη μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, ο Volker εκτιμά ότι ο Trump θα κινηθεί προσεκτικά, φοβούμενος τις αντιδράσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Από την άλλη πλευρά, ο Trump είναι «εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί», δήλωσε η Bronwen Maddox, διευθύντρια και διευθύνουσα σύμβουλος του βρετανικού think tank Chatham House.
«Ίσως υποχωρήσει αφού πρώτα αντιδράσει έντονα στο εκλογικό αποτέλεσμα και στη συνέχεια επικεντρωθεί στα μνημεία που σχεδιάζει, μεταξύ των οποίων και η αίθουσα χορού του Λευκού Οίκου», ανέφερε, εκφράζοντας μια μάλλον αισιόδοξη εκτίμηση, χωρίς ωστόσο να δείχνει ιδιαίτερη πεποίθηση.
Η Maddox δεν βλέπει κανέναν λόγο πανηγυρισμού, ανεξάρτητα από το εκλογικό αποτέλεσμα ή την αντίδραση του Trump. Αντίθετα, θεωρεί ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα πρέπει να αναλογιστούν πόσο πολύ έχουν αλλάξει οι ΗΠΑ.
«Οι Αμερικανοί ψηφοφόροι εξέλεξαν τον Trump δύο φορές και, ακόμη κι αν τώρα στραφούν εναντίον του, αυτές οι εκλογές αποδεικνύουν ότι η προσοχή τους έχει πλέον στραφεί προς το εσωτερικό της χώρας», δήλωσε.
Σύμφωνα με τη Maddox, οι Ευρωπαίοι άργησαν να αντιληφθούν τη σημασία του κινήματος MAGA και το πόσο μεγάλη διάρκεια θα μπορούσε να έχει. Εκτιμά επίσης ότι εξακολουθεί να υπάρχει ανεπαρκής κατανόηση του πόσο έχει μεταβληθεί το πολιτικό τοπίο στις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου του Δημοκρατικού Κόμματος.
«Δεν πιστεύω ότι η Αμερική βλέπει πλέον τον εαυτό της μέσα από την Ευρώπη με τον τρόπο που το έκανε παλαιότερα», δήλωσε. «Για μένα, αυτό το μήνυμα είναι ξεκάθαρο εδώ και αρκετό καιρό».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών