Ετοιμάζεται ο Trump για στρατηγική «κλιμάκωσης με στόχο την αποκλιμάκωση» απέναντι στη Ρωσία;
Η υπογραφή από τον Donald Trump της κοινής δήλωσης των ηγετών της G7 για τα γεωπολιτικά ζητήματα αναζωπυρώνει τα σενάρια περί αλλαγής στρατηγικής της Ουάσιγκτον απέναντι στη Μόσχα.
Σύμφωνα με αναλυτές, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να προετοιμάζει μια πολιτική αυξημένης πίεσης προς τη Ρωσία, επιδιώκοντας μέσα από την κλιμάκωση να εξαναγκάσει το Κρεμλίνο σε διαπραγματεύσεις και παραχωρήσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Η συμφωνία της G7 και η ενίσχυση της Ουκρανίας
Στη δήλωση που συνυπέγραψε ο Trump, οι χώρες της G7 δεσμεύονται να αυξήσουν την παροχή συστημάτων αεράμυνας, αναχαιτιστικών πυραύλων και όπλων μεγάλου βεληνεκούς προς την Ουκρανία.
Παράλληλα, αφήνεται ανοιχτό το ενδεχόμενο διεύρυνσης των αδειών που θα επιτρέψουν στο Κίεβο να ενισχύσει τη δική του αμυντική βιομηχανία, ενώ προβλέπεται και περαιτέρω αυστηροποίηση των κυρώσεων, ιδιαίτερα στους τομείς του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Η εξέλιξη αυτή ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι η αμερικανική πλευρά εξετάζει πλέον πιο επιθετικές επιλογές πίεσης προς τη Ρωσία.
Το παρασκήνιο της ρήξης Trump–Putin
Κατά την ανάλυση, ο Trump θεωρεί ότι ο Vladimir Putin αξιοποίησε σχεδόν ενάμιση χρόνο συνομιλιών περί ειρηνευτικής διευθέτησης χωρίς να αποδεχθεί μια πρόταση που προέβλεπε το «πάγωμα» των πολεμικών επιχειρήσεων με αντάλλαγμα μια ευρύτερη στρατηγική και οικονομική συνεργασία.
Από την άλλη πλευρά, η Μόσχα φέρεται να εκτιμά ότι ο Trump υπαναχώρησε από μια άτυπη συνεννόηση που είχε διαμορφωθεί στο Anchorage.
Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, ο Volodymyr Zelensky θα πιεζόταν να αποσύρει τις ουκρανικές δυνάμεις από το Ντονμπάς και στη συνέχεια η Ρωσία θα προχωρούσε σε πλήρη κατάπαυση του πυρός.
Η διάσταση απόψεων μεταξύ των δύο ηγετών φαίνεται να έχει συμβάλει στην περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεών τους.
Προσωπική ενόχληση και γεωπολιτικοί υπολογισμοί
Η αλλαγή στάσης του Trump δεν οφείλεται πρωτίστως στις πιέσεις των Ευρωπαίων συμμάχων ή της ουκρανικής κυβέρνησης, αλλά στην προσωπική του δυσαρέσκεια από την απόρριψη των προτάσεών του από τον Putin.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος καθυστέρησε να στραφεί πιο δυναμικά κατά της Ρωσίας επειδή είχε στραμμένη την προσοχή του σε άλλα μέτωπα, όπως το Ιράν και η Βενεζουέλα.
Η στρατηγική περικύκλωση της Ρωσίας
Σύμφωνα με την ίδια προσέγγιση, η Ουάσιγκτον εργάστηκε το τελευταίο διάστημα για τη δημιουργία ενός ευρύτερου γεωπολιτικού πλαισίου περιορισμού της ρωσικής επιρροής.
Η στρατηγική αυτή φέρεται να εκτείνεται:
από την Αρκτική έως τη Βαλτική με τη συμβολή του Ηνωμένου Βασιλείου,
στην Κεντρική Ευρώπη μέσω της Πολωνίας,
στον Νότιο Καύκασο και την Κεντρική Ασία με τη συμμετοχή της Τουρκίας,
και στη Βορειοανατολική Ασία με κεντρικό ρόλο της Ιαπωνίας.
Κατά την ανάλυση, η αμερικανική ηγεσία θεωρεί ότι αυτή η γεωστρατηγική διάταξη έχει περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια κινήσεων της Ρωσίας.
Εκτίμηση αδυναμίας ή λανθασμένος υπολογισμός;
Υπό αυτό το πρίσμα, ο Trump φέρεται να πιστεύει ότι η παρούσα συγκυρία είναι κατάλληλη για την εντατικοποίηση των πιέσεων προς τη Μόσχα, θεωρώντας ότι η Ρωσία βρίσκεται σε πιο ευάλωτη θέση από ό,τι στο παρελθόν.
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι μια τέτοια εκτίμηση ενδέχεται να αποδειχθεί λανθασμένη, καθώς παραμένει αβέβαιο πώς θα αντιδράσει το Κρεμλίνο σε μια νέα φάση αντιπαράθεσης.
Ο φόβος μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης
Ένα από τα σενάρια που προκαλούν ανησυχία είναι το ενδεχόμενο ο Putin να εγκαταλείψει τη μέχρι σήμερα σχετικά συγκρατημένη στάση του και να απαντήσει με πιο επιθετικές κινήσεις.
Ορισμένοι αναλυτές δεν αποκλείουν ακόμη και περιορισμένες συμβατικές επιθέσεις εναντίον κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, σε μια προσπάθεια της Μόσχας να δοκιμάσει τα όρια της Συμμαχίας και την αξιοπιστία του Άρθρου 5 περί συλλογικής άμυνας.
Διπλωματική λύση ή νέα περίοδος έντασης;
Εφόσον δεν υπάρξει κάποια σημαντική διπλωματική πρωτοβουλία που θα οδηγήσει σε αμοιβαίους συμβιβασμούς, πολλοί εκτιμούν ότι οι σχέσεις μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας οδεύουν προς μια νέα περίοδο έντασης.
Παρά ταύτα, το κείμενο υπενθυμίζει ότι ο Trump στο παρελθόν έχει επιλέξει τον συμβιβασμό ακόμη και μετά από ιδιαίτερα σκληρή ρητορική. Ως παράδειγμα αναφέρεται η στάση του απέναντι στο Ιράν, όπου τελικά αποδέχθηκε μια λύση πιο περιορισμένη από εκείνη που αρχικά ζητούσε.
Για τον λόγο αυτό, δεν αποκλείεται να επιδιώξει και στην περίπτωση της Ρωσίας μια συμφωνία της τελευταίας στιγμής, αποφεύγοντας μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση με απρόβλεπτες συνέπειες για την ευρωπαϊκή και διεθνή ασφάλεια.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με αναλυτές, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να προετοιμάζει μια πολιτική αυξημένης πίεσης προς τη Ρωσία, επιδιώκοντας μέσα από την κλιμάκωση να εξαναγκάσει το Κρεμλίνο σε διαπραγματεύσεις και παραχωρήσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Η συμφωνία της G7 και η ενίσχυση της Ουκρανίας
Στη δήλωση που συνυπέγραψε ο Trump, οι χώρες της G7 δεσμεύονται να αυξήσουν την παροχή συστημάτων αεράμυνας, αναχαιτιστικών πυραύλων και όπλων μεγάλου βεληνεκούς προς την Ουκρανία.
Παράλληλα, αφήνεται ανοιχτό το ενδεχόμενο διεύρυνσης των αδειών που θα επιτρέψουν στο Κίεβο να ενισχύσει τη δική του αμυντική βιομηχανία, ενώ προβλέπεται και περαιτέρω αυστηροποίηση των κυρώσεων, ιδιαίτερα στους τομείς του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Η εξέλιξη αυτή ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι η αμερικανική πλευρά εξετάζει πλέον πιο επιθετικές επιλογές πίεσης προς τη Ρωσία.
Το παρασκήνιο της ρήξης Trump–Putin
Κατά την ανάλυση, ο Trump θεωρεί ότι ο Vladimir Putin αξιοποίησε σχεδόν ενάμιση χρόνο συνομιλιών περί ειρηνευτικής διευθέτησης χωρίς να αποδεχθεί μια πρόταση που προέβλεπε το «πάγωμα» των πολεμικών επιχειρήσεων με αντάλλαγμα μια ευρύτερη στρατηγική και οικονομική συνεργασία.
Από την άλλη πλευρά, η Μόσχα φέρεται να εκτιμά ότι ο Trump υπαναχώρησε από μια άτυπη συνεννόηση που είχε διαμορφωθεί στο Anchorage.
Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, ο Volodymyr Zelensky θα πιεζόταν να αποσύρει τις ουκρανικές δυνάμεις από το Ντονμπάς και στη συνέχεια η Ρωσία θα προχωρούσε σε πλήρη κατάπαυση του πυρός.
Η διάσταση απόψεων μεταξύ των δύο ηγετών φαίνεται να έχει συμβάλει στην περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεών τους.
Προσωπική ενόχληση και γεωπολιτικοί υπολογισμοί
Η αλλαγή στάσης του Trump δεν οφείλεται πρωτίστως στις πιέσεις των Ευρωπαίων συμμάχων ή της ουκρανικής κυβέρνησης, αλλά στην προσωπική του δυσαρέσκεια από την απόρριψη των προτάσεών του από τον Putin.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος καθυστέρησε να στραφεί πιο δυναμικά κατά της Ρωσίας επειδή είχε στραμμένη την προσοχή του σε άλλα μέτωπα, όπως το Ιράν και η Βενεζουέλα.
Η στρατηγική περικύκλωση της Ρωσίας
Σύμφωνα με την ίδια προσέγγιση, η Ουάσιγκτον εργάστηκε το τελευταίο διάστημα για τη δημιουργία ενός ευρύτερου γεωπολιτικού πλαισίου περιορισμού της ρωσικής επιρροής.
Η στρατηγική αυτή φέρεται να εκτείνεται:
από την Αρκτική έως τη Βαλτική με τη συμβολή του Ηνωμένου Βασιλείου,
στην Κεντρική Ευρώπη μέσω της Πολωνίας,
στον Νότιο Καύκασο και την Κεντρική Ασία με τη συμμετοχή της Τουρκίας,
και στη Βορειοανατολική Ασία με κεντρικό ρόλο της Ιαπωνίας.
Κατά την ανάλυση, η αμερικανική ηγεσία θεωρεί ότι αυτή η γεωστρατηγική διάταξη έχει περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια κινήσεων της Ρωσίας.
Εκτίμηση αδυναμίας ή λανθασμένος υπολογισμός;
Υπό αυτό το πρίσμα, ο Trump φέρεται να πιστεύει ότι η παρούσα συγκυρία είναι κατάλληλη για την εντατικοποίηση των πιέσεων προς τη Μόσχα, θεωρώντας ότι η Ρωσία βρίσκεται σε πιο ευάλωτη θέση από ό,τι στο παρελθόν.
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι μια τέτοια εκτίμηση ενδέχεται να αποδειχθεί λανθασμένη, καθώς παραμένει αβέβαιο πώς θα αντιδράσει το Κρεμλίνο σε μια νέα φάση αντιπαράθεσης.
Ο φόβος μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης
Ένα από τα σενάρια που προκαλούν ανησυχία είναι το ενδεχόμενο ο Putin να εγκαταλείψει τη μέχρι σήμερα σχετικά συγκρατημένη στάση του και να απαντήσει με πιο επιθετικές κινήσεις.
Ορισμένοι αναλυτές δεν αποκλείουν ακόμη και περιορισμένες συμβατικές επιθέσεις εναντίον κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, σε μια προσπάθεια της Μόσχας να δοκιμάσει τα όρια της Συμμαχίας και την αξιοπιστία του Άρθρου 5 περί συλλογικής άμυνας.
Διπλωματική λύση ή νέα περίοδος έντασης;
Εφόσον δεν υπάρξει κάποια σημαντική διπλωματική πρωτοβουλία που θα οδηγήσει σε αμοιβαίους συμβιβασμούς, πολλοί εκτιμούν ότι οι σχέσεις μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας οδεύουν προς μια νέα περίοδο έντασης.
Παρά ταύτα, το κείμενο υπενθυμίζει ότι ο Trump στο παρελθόν έχει επιλέξει τον συμβιβασμό ακόμη και μετά από ιδιαίτερα σκληρή ρητορική. Ως παράδειγμα αναφέρεται η στάση του απέναντι στο Ιράν, όπου τελικά αποδέχθηκε μια λύση πιο περιορισμένη από εκείνη που αρχικά ζητούσε.
Για τον λόγο αυτό, δεν αποκλείεται να επιδιώξει και στην περίπτωση της Ρωσίας μια συμφωνία της τελευταίας στιγμής, αποφεύγοντας μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση με απρόβλεπτες συνέπειες για την ευρωπαϊκή και διεθνή ασφάλεια.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών